Những điều bạn chưa biết về thần thoại Hy Lạp

Những câu chuyện trong thần thoại Hy Lạp đã hình thành nền tảng cho cách chúng ta nghĩ về những người Hy Lạp trong thời cổ đại.

Chúng ta đã nghe câu chuyện về Theseus và quái vật Minotaur cũng như cách Pandora mở chiếc hộp và loài người phải chịu đựng những sự tệ hại do chiếc hộp gây ra. Chúng ta biết Aphrodite là nữ thần Tình yêu và chúng ta biết Pegasus là con ngựa có cánh. Nhưng đó là chúng ta chỉ lướt qua bề mặt của thần thoại Hy Lạp và thường thì nó là một nơi tối tăm và kỳ quái hơn nhiều. Hãy nhìn vào một vài điều mà bạn có thể chưa nhận ra về các vị thần Hy Lạp.

1. Hades không phải là người xấu

Là vị thần cai quản địa phủ, Hades đã phải chịu đựng nhiều điều tiếng. Trong văn hóa dân gian Hy Lạp, ông thường được xem như phiên bản của Quỷ Satan của Kitô giáo. Tuy nhiên, Hades chưa từng chọn âm phủ làm lãnh địa của mình. Ông và các anh em của mình, Zeus và Poseidon, đã vẽ bằng những chiếc ống hút để xem ai sẽ là chúa tể của vương quốc nào. Zeus đã vẽ thiên giới, Poseidon vẽ biển và Hades vẽ cảnh âm ty.

Trong khi cai quản âm phủ, Hades tỏ ra là một vị thần khá công bằng. Khi Orpheus xuống âm phủ để xin nhận lại cô dâu của mình, Hades đã xúc động bởi những lời cầu xin của nhà thơ đến nỗi ông ta đồng ý để người phụ nữ ấy ra đi, với điều kiện Orpheus không được quay đầu nhìn lại (Orpheus đã làm và đã mất cô ấy). Tương tự như vậy, ông ta đối xử khá công bằng với Hercules khi người anh hùng đến gần ông ta và nói rằng phải trở về thế giới trần tục cùng với con chó 3 đầu của Hades, như là một phần nhiệm vụ.

Một điều nữa cũng không kém phần quan trọng là Hades không phải là người chịu trách nhiệm cho việc lên án hoặc cứu rỗi các linh hồn. Những người đã chết phải chịu sự phán xét của 3 vị á thần là Minos, Aiakos và Rhadamanthys chứ không phải là Hades.

2. Ares thường cúi đầu trước chị gái Athena

Ares là thần Chiến tranh, nhưng ông ta là một kẻ hèn nhát và bị gia đình coi khinh vì điều đó. Zeus và Hera có xu hướng nhìn con trai của họ với sự khinh miệt, và người chị gái Athena đã chia sẻ vị trí của Ares như một vị thần giám sát chiến tranh. Trong khi Ares nhân cách hóa các khía cạnh của sự tàn phá và đổ máu thì Athena là một nữ thần phòng thủ, sức mạnh và chính nghĩa, và Ares phải chịu cúi đầu trước cô.

Cả hai điểm đặc trưng này đều có trong trường ca Iliad và hơn một lần, Athena can thiệp chống lại Ares đại diện cho một trận chiến công bằng và chính nghĩa. Ares liên tục lùi bước và thậm chí dựa vào Athena để bảo vệ ông ta khỏi cơn thịnh nộ của cha mẹ.

• Xem thêm: Lang thang trên quê hương thần thoại

Khi Ares thành công trên chiến trường, ông ta ở bên cạnh Athena. Khi thách đấu với Athena, Ares đã bị thua rất nặng. Ares được miêu tả là than vãn với cha mình nhưng nữ thần trí tuệ và chiến lược chiến tranh đã đưa ông trở lại đúng vị trí của mình, và những lời phàn nàn của Ares được Zeus đáp ứng một cách sơ sài.

3. Nữ thần đồng trinh cũng là một nữ sát thủ khét tiếng

Artemis là chị em sinh đôi với Apollo và là con gái của Zeus. Khi còn nhỏ, cô đã cầu xin cha cho phép cô giữ gìn sự trinh trắng mãi mãi và ông đã cho cô điều ước đó. Cô là một nữ thợ săn, đồng thời là người bảo vệ động vật. Giống như cô là nữ thần đồng trinh và là bức tranh về sự thuần khiết, cô cũng là nữ thần sinh nở và là kẻ hủy diệt các phụ nữ trẻ. Mẹ kế của cô, Hera, gọi cô là một con sư tử giữa những người phụ nữ, và cô sống theo danh hiệu không chính thức này.

Artemis đã giết chết 6 cô con gái của Niobe, người khoe có nhiều con hơn mẹ của Artemis, Leto. Cô yêu cầu sự hiến tế của Iphigenia để trả ơn cho cha mình bằng cách giết một con nai thiêng liêng (mặc dù trong một số phiên bản, Artemis đã cứu cô gái này vào phút cuối). Trong các nghi lễ sùng bái đời thực của Artemis, có những trường hợp cực kỳ tàn nhẫn, từ nghi thức rút máu từ cổ họng người đàn ông cho đến đánh đập bằng roi da.

4. Theseus là một kẻ ngớ ngẫn

Chúng ta đã nghe câu chuyện về cách mà Theseus dũng cảm mạo hiểm vào mê cung trên đảo Crete và giết chết quái vật Minotaur, cứu người dân thành phố khỏi gánh nặng của sự hiến sinh. Nhưng điều mà hiếm khi được kể là những điều mà một Theseus ngốc nghếch thực sự làm.

Mê cung mà Minotaur sống trong đó là một mê cung rộng lớn được thiết kế bởi kiến trúc sư Daidalos, không ai từng tìm thấy lối thoát. Lý do duy nhất để Theseus làm được là nhờ sự giúp đỡ từ Ariadne, con gái vua Minos. Ariadne có một quả bóng ma thuật bằng sợi vàng cho phép Theseus tìm đường ra lần nữa.

Sau khi Minotaur chết, Theseus rời Crete cùng với công chúa Ariadne và sau đó bỏ cô lại trên đảo Naxos khi cô ngủ thiếp đi. Theo một vài dị bản thì Ariadne đã có một kết thúc có hậu khi cô kết hôn với vị thần Dionysus và được ban cho sự bất tử, hay cô bị giết bởi Artemis. Dù bằng cách nào, Theseus vẫn là một kẻ ngốc và đã có vài đứa con với những phụ nữ khác.

Theseus đã quên treo một cánh buồm đỏ trên con tàu khi trở về từ Crete, một tín hiệu báo cho cha anh biết rằng anh đã an toàn. Cha anh, không nhìn thấy tín hiệu, đã lao người ra khỏi vách đá tự tử trong tuyệt vọng. Theseus cũng được tin tưởng trao cho việc thành lập Athens. Theo Plutarch, Theseus đã cho rằng không có cách nào tốt hơn để cư trú thành phố trẻ của mình là cưỡng hiếp phụ nữ, mang lại cho anh sự căm thù vĩnh viễn đối với những người họ hàng mới của mình.

5. Medusa có các chị em cũng xấu xí như mình

Cũng phổ biến như câu chuyện của Theseus và quái vật Minotaur là câu chuyện về Perseus và Medusa. Người anh hùng Perseus được giao nhiệm vụ giết chết Medusa, một phụ nữ gớm ghiếc với mái tóc là những con rắn sẽ biến bất cứ ai nhìn cô thành đá. Anh đã giết được Medusa, nhưng điều hiếm khi được nhắc đến là Medusa không phải là người phụ nữ có mái tóc rắn duy nhất.

Medusa là phàm nhân duy nhất của 3 chị em và tất cả bọn họ đều là Gorgon (nữ thần tóc rắn). Các chị gái của cô, Stheno và Euryale, là những Gorgon bất tử với ngoại hình gớm ghiếc như Medusa. Họ đều là con gái của Phorcys, một vị thần biển và em gái của ông ta, Ceto, và họ phục vụ như những người bảo vệ âm phủ.

Ngoài việc có tóc rắn, các Gorgon còn được cho là có cánh tay bằng đồng, móng sắc hơn dao. Ngày nay, chúng ta chỉ nhớ tên Medusa, vì cô ấy là Gorgon duy nhất mà Homer nói đến trong các tác phẩm của mình.

6. Phần lớn quái vật chúng ta biết đều có chung một người mẹ

Tên cô ấy là Echidna. Một nửa người và một nửa rắn, Echidna là con gái của Phorcys và Ceto, biến cô thành em gái cùng cha khác mẹ với Medusa (các câu chuyện khác nói rằng cô được sinh ra từ Tartarus, địa phủ và Gaia, trái đất). Tartarus và Gaia là cha mẹ của người chồng Echidna, Typhon, một con rồng trăm đầu. Echidna và Typhon khi lấy nhau đã sinh ra cả một danh sách những con quái vật đáng sợ sẽ thách thức các anh hùng và các vị thần.

Hercules vướng vào con của Echidna là con sư tử Nemean; Cerberus, con chó 3 đầu của Hades; Hydra, quái vật nhiều đầu và Ladon, con rồng bảo vệ quả táo vàng của Hesperides. Cô cũng là mẹ của quái vật Chimera, nhân sư, Scylla – quái vật biển, rồng Colchian và con đại bàng đã ăn gan Prometheus mỗi ngày trong hình phạt vĩnh cửu vì ăn cắp lửa từ các vị thần.

• Xem thêm: Đến với Hy Lạp huyền bí

7. Zeus, hành động thú tính và cưỡng dâm hàng loạt

Zeus được biết đến như là cha của các vị thần, và bằng cách mở rộng, ông ta cũng là cha của rất nhiều á thần khác. Ý định săn đuổi của ông ta đối với người phàm và bất tử là nổi tiếng, nhưng điều đó không đúng với các chi tiết. Người vợ đầu tiên của ông, Titan Metis, đã thử nhiều kiểu biến hóa thay đổi hình dạng để thoát khỏi những lời tán tỉnh của Zeus. Nhưng rồi không thành công, và cô mang thai Athena. Khi Zeus nghe lời tiên tri về việc con gái của Metis sẽ mạnh mẽ như thế nào, ông ta đã nuốt cả hai.

Không có gì lạ khi Zeus thường chọn hình dạng của một con vật để thực hiện mong muốn của mình, mở ra câu hỏi về những điều dâm dục mà người Hy Lạp cổ đại kể lại. Ông ta coi cả Demeter và con gái của bà, Persephone (vợ của em trai ông) là một con rắn, Asteria và Aiginia là đại bàng, Boetis là một con dê, Europa là một con bò, Eurymedousa là một con kiến, Phthia là một con bồ câu, và Leda là một con thiên nga.

Có lẽ sự quyến rũ thay đổi hình dạng kỳ lạ nhất là sự quyến rũ của Danae, người được tán tỉnh bởi một cơn mưa vàng đã làm cô thụ thai và sinh ra người anh hùng Perseus. Đó không chỉ là động vật và những vật vô tri vô giác; Zeus cũng không phải là người lợi dụng phụ nữ trong khi để họ nghĩ rằng ông ta là chồng của họ như điều mà ông đã làm với Alkmene, mẹ của Hercules.

8. Các vị thần Olympus không phải là những người bất tử đầu tiên

Khi bàn về thần thoại Hy Lạp, chúng ta có xu hướng nghĩ về Zeus, Hera, Poseidon và các anh chị em khác như là những quyền lực tối thượng. Nhưng các vị thần Olympus không phải là người đầu tiên, hoặc thậm chí là thứ hai, nhóm người bất tử mà đã định hình thế giới.