Món ăn này chẳng liên quan gì tới giá làm từ đậu xanh bởi nó là một loài thủy tộc; có lẽ nó mang tên “giá” vì phần “chân” có hình dạng giống hình cọng giá, phần đầu là hai mảnh vỏ màu xanh hình ê-lip dài và mỏng úp vào nhau, bên trong chứa phần thịt be bé. Giá biển thường sống quanh năm ở những vùng bãi bồi ven biển các tỉnh phía Bắc, nhưng loại có chất lượng nhất lại ở miệt Thái Bình, Nam Định hay trong các bãi cát ven biển Hải Phòng. Khi nước lên, loài giá làm “nhà” để ẩn náu và sinh sản, đến lúc nước giật xa bờ, người ta mới theo những vết lăn tăn trên bãi bồi, dùng một dụng cụ tương tự chiếc thuổng để đào, mỗi nhát có thể bắt được cả chục con. Có làng ven biển như Diêm Điềm ở Thái Bình chuyên nghề đào giá biển.
Món giá biển xào chua ngọt
Cách chế biến giá biển: sau khi rửa sạch, nhặt chân và đầu riêng, phần đầu bỏ vào chõ đồ (hong) như đồ xôi chứ không luộc để giữ được vị ngọt. Khi vừa chín tới thì đổ ra rổ, để nguội và bóc lấy phần thịt. Phần chân sau khi làm sạch được trụng qua nước sôi rồi vớt ra để ráo. Công đoạn trụng rất quan trọng vì quyết định đến độ giòn của chân giá: trụng kỹ quá chân giá sẽ bị dai, còn trụng chưa tới thì không đạt được độ giòn. Giá sau khi được sơ chế sẽ là nguyên liệu chế biến nhiều món ăn khác nhau: xào chua ngọt, trộn thính, làm nộm (gỏi)…
Giá biển
Để chế biến món giá biển xào chua ngọt, phần thịt giá được xào với tỏi, thêm mắm, đường, giấm, ớt, gia vị rồi cho bột củ dong pha loãng vào để tạo sệt, sau đó mới cho chân giá vào đảo qua, thêm lá chanh, ngò, sả xắt nhỏ rắc lên cho đủ hương vị và màu sắc. Có thể vắt thêm chút tắc hoặc thêm chút tương ớt. Cái thú của món ăn này nằm ở sự chậm rãi tận hưởng hương vị và khéo léo dùng đầu lưỡi để tách hai miếng vỏ mỏng thưởng thức được phần thịt ngon ngọt, tiếp đến là phần dai giòn của chân giá đã thấm đẫm các loại gia vị. Chính vì vậy, món ăn này được xem là bài thuốc để giải tỏa căng thẳng rất hiệu nghiệm. Ngoài ra, giá biển có tính hàn nên giải nhiệt rất tốt. Món giá biển xào thường bán trên các vỉa hè đường phố; hai trong số những quán ngon có tiếng là quán Cô Tân (vỉa hè đường Hàng Kênh) hay quán giá biển ở chợ An Dương.
Nộm giá biển ăn cùng các loại rau
Những ai không có nhiều thời gian để ngồi lâu ở quán thì có thể chọn một đĩa nộm giá biển đã làm sẵn cũng rất ngon. Ngoài giá biển, món nộm phải có thêm riềng già giã nhuyễn, vừng rang xát vỏ và lá chanh thái chỉ, chấm nước mắm chua ngọt. Thân giá giòn giòn, sần sật, thịt giá bùi bùi kết hợp vị cay của riềng, hương thơm lá chanh thật khoái khẩu. Có thể ăn nộm cùng bánh tráng và các loại rau thơm, lá đinh lăng, lá sắn thuyền, chuối chát, dứa chua ngọt, khế xắt mỏng… Có quán, đầu bếp còn bổ sung vào đĩa nộm chút bắp chuối thái mịn, vài lát thịt ba rọi cũng rất hợp tình, hợp lý!
Hoa Phượng
