Ở miền Tây Nam bộ, cá trê có ở đìa ao, mương vườn, dưới sông hay trên những cánh đồng lúa. Cá trê da trơn, không có vẩy, thường có hai loại: cá trê trắng, con lớn, thịt chắc hơn và cá trê vàng nhỏ hơn.
Cá trê trắng nấu canh chua, kho mắm… rất hạp, song để làm món cá trê kho gừng thì những người có kinh nghiệm bếp núc lại chọn cá trê vàng. Cá trê phải làm sạch nhớt trước khi chế biến. Cách đơn giản nhất là đổ giấm vào cá, xong cạo sơ là sạch trơn nhớt cá. Rửa sạch, cắt cá làm hai, ba khúc rồi để ráo. Lựa gừng không quá già (vì có nhiều xơ), cũng không quá non (không đủ độ cay và vị nồng), cạo rửa sạch, xắt chỉ. Ướp cá với nước mắm ngon, đường cát, ớt hiểm, chút bột ngọt… cho thấm rồi bắc bếp kho nhỏ lửa. Ơ cá kho sôi mấy dạo thì cho gừng xắt chỉ vào, đảo đều, sôi thêm ít dạo nữa thì nhắc xuống, rắc lá gừng non xắt nhuyễn lên trên cùng với những lát ớt, trông vừa đẹp mắt vừa có hương vị nồng nàn của món ăn.
Cá trê kho gừng ăn kèm đọt rau lang, bông bí rợ hay đọt choại, đọt ráng luộc chín thì tuyệt ngon, nhưng “độc” hơn có lẽ là ăn với rau ngổ xào mỡ. Ở nhà quê, rau ngổ mọc hoang trên các ao đìa cạn, hái về bỏ lá già, luộc sơ rồi vớt ra rổ để ráo. Đập vài tép tỏi cho vào chảo mỡ phi thơm để xào rau, nêm thêm chút nước mắm rồi vớt rau ra dĩa. Cơm nóng ăn với cá trê kho gừng, có vị đăng đắng của rau ngổ, vị cay nồng của gừng, của ớt… sẽ là bữa ăn nhà quê thanh đạm mà nhớ mãi với những người vì sinh kế phải xa xứ: Cá trê, rau ngổ đậm đà/ Anh đi có nhớ quê nhà không anh?
- Minh Khuyên
