Ở nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, gần như nhà nào cũng trồng vài ba bụi chuối xiêm, trổ buồng gần như quanh năm. Chuối chín ăn không hết thì ép phơi khô, uống trà. Chuối xiêm còn dùng để làm nhân gói bánh lá dừa, hoặc làm bánh chuối nướng nếp, bánh chuối hấp, bánh chuối chiên…
Để làm món bánh chuối nướng nếp, dùng chuối xiêm chín bói vài bữa vàng ươm. Lột vỏ, để chuối nguyên trái. Ướp thêm ít đường, muối cho vị ngọt đậm đà hơn. Nếp ngon nấu thành cơm, để nguội dùng tay bọc cơm nếp bên ngoài trái chuối đã ướp rồi gói lại bằng lá chuối xanh trước khi đặt chuối lên vỉ nướng trên bếp than hồng. Khi nướng phải trở chuối luôn tay cho đều bên. Thấy lá chuối cháy sém, bên trong cơm nếp vàng ươm bởi lửa than là bánh đã chín. Trong khi nướng bánh, nạo dừa khô vắt lấy nước cốt rồi thắng sền sệt, có thể cho thêm ít bột báng. Chan nước cốt đã thắng vào những trái chuối nướng, rắc thêm ít muối mè hoặc muối đậu phộng đâm nhuyễn là có được món chuối nướng. Vị ngọt của chuối quyện với cái dẻo của nếp và chất béo của nước cốt dừa, đậu phộng rang làm nên món ăn vừa ngon miệng vừa no bụng.
Muốn có dĩa bánh chuối hấp đạt “chuẩn” cũng phải có nải chuối chín muồi. Chuối lột sạch vỏ, cho vào tô dùng muỗng tán nhuyễn. Bột gạo xay mịn, dằn khô rồi nhồi với nước sao cho sền sệt không quá đặc cũng không quá lỏng. Thả chuối đã tán vào, khuấy đều rồi cho vào xửng, thau hấp cách thủy. Bà con có cách hấp bánh rất sáng tạo: cho chiếc rế nhắc nồi mới đan bằng tre lật úp vào nồi xăm xắp nước, đặt xửng bánh lên trên, đậy kín rồi bắc lên bếp hấp, thỉnh thoảng phải xả bớt hơi, không để hơi nước đóng trên nắp nồi nhỏ xuống làm bánh nhão, không ngon. Cắt bánh đã chín thành những miếng hình thoi sắp vô dĩa, chế nước cốt dừa thắng có nêm thêm ít muối, hành lá xắt nhuyễn và rắc thêm đậu phộng rang giã nhỏ.
Tay em bưng dĩa bánh chuối, lúi húi mời anh
Giờ ở thị thành, anh có nhớ em
(ca dao)
Làm bánh chuối chiên có khác đôi chút so với bánh chuối hấp. Trái chuối chín lột vỏ, dùng dao bén bổ dọc làm hai phần, mỗi phần đặt lên lá chuối tươi rồi dùng thớt ép cho mỏng. Miếng chuối ép được thả vô thau bột gạo pha sẵn nhưng có cho thêm chút bột mì. Bắc chảo dầu thiệt nóng, múc miếng chuối đã áo bột cho vào chiên, khi chín vàng vớt ra để cho ráo dầu. Đang đói bụng, ăn miếng bánh chuối chiên giòn ngọt không gì thú vị hơn.
Tuy cách làm ngó đơn giản vậy, nhưng để có miếng bánh ngon đòi hỏi sự khéo tay kết hợp với kinh nghiệm dân gian mới có được như lời bà mẹ dạy con gái từ ngày xưa:
Bánh chuối chiên vừa giòn vừa béo
Mẹ dạy con khôn khéo để làm dâu.
Minh Thương (DNSGCT)
