U Minh, Cà Mau xưa kia từng là rừng thiêng nước độc, nay trở thành một điểm đến của du khách trong hành trình khám phá đất phương Nam. Từ những sản vật địa phương, thiên nhiên phong phú, người U Minh thuở khai hoang đã biết tận dụng, chế biến thành những món ăn ngon dân dã mà độc đáo.
Ở U Minh, cá mắm và rau rừng, rau đồng nhiều vô số kể, là quà tặng của thiên nhiên dành cho những người khai hoang mở cõi, chỉ cần một chút khéo léo trong chế biến sẽ có được những món ăn ngon, du khách được thưởng thức một lần sẽ không thể nào quên. Một trong những món ăn ngon nổi tiếng trong vùng chính là lẩu rau rừng hay rau đồng U Minh. Lẩu cá, lẩu mắm, lẩu rau là những món ăn lâu đời và nổi tiếng khắp Đồng bằng sông Cửu Long, tuy có nhiều điểm tương tự nhau nhưng ở mỗi vùng món lẩu lại có nét riêng khác biệt.
Nồi lẩu ngon có được bắt đầu từ khâu chọn cá, chọn mắm. Có rất nhiều loại cá tươi để làm lẩu: cá rô, cá sặc rằn, cá lóc… thơm mùi đồng ruộng, sông ngòi là tuyệt nhất. Kế đến là những nguyên liệu cơ bản không thể thiếu: cà chua, bông súng, rau ngổ, đậu bắp; thêm vài loại rau rừng, rau đồng như rau má, đọt nhãn lồng, rau dừa… Tuy nhiên, linh hồn làm nên sự riêng biệt và độc đáo của món lẩu rau là đọt choại. Loại rau rừng này mọc nhiều nơi ở miền Nam bộ, nhưng U Minh Thượng, U Minh Hạ chính là “thiên đường” của chúng.
Thời chiến tranh, người dân sống trong rừng U Minh ăn đọt choại trừ cơm, sống bên những lùm choại xanh rờn. Ngày nay, đọt choại rừng U Minh Thượng sinh sôi phát triển khi mùa khô đi qua, mùa mưa bắt đầu đem nước tưới mát khắp nơi. Choại thuộc họ dây leo, sống trong bưng, trũng, mọc trên cả những vùng đất nhiễm phèn, bám kín những thân cây tràm. Thân choại xanh um, đọt ra non mơn mởn, cuộn tròn nhìn rất đẹp mắt. Đọt choại hơi nhơn nhớt như đậu bắp hoặc rau đay, vị nhàn nhạt nhưng rất giàu dinh dưỡng, có tính hàn nên ăn rất mát. Khi ăn, gắp đọt choại nhúng sơ vào nồi lẩu sôi sùng sục, vớt ra ăn ngay thật giòn thơm, ngọt hậu.
Người U Minh gắn bó với rau choại như gắn bó với làng mạc, quê hương xứ sở mình. Có dịp đến với vùng đất cuối phương Nam, bạn đừng quên thưởng thức món lẩu rau rừng này.
Hà Lan (DNSGCT)
