Chiếc khẩu trang làm từ bã cà phê AirX đã có mặt hơn 50 quốc gia trên thế giới và rất được thị trường châu Âu ưa chuộng. Đôi giày ShoeX làm từ cà phê đã khẳng định thương hiệu trên thị trường Việt Nam. Nhưng Lê Thanh, người sáng lập AirX và ShoeX chưa muốn dừng lại.
Mới đây, anh lại tiếp tục cho ra mắt các sản phẩm đồ gia dụng như chai lọ, ly, muỗng nĩa, chậu cây, bàn chải đánh răng, bút bi… cũng từ bã cà phê. “Hạt nhựa sinh học cà phê trở thành nguyên liệu có thể tạo ra vô số sản phẩm. Thay vì độc quyền sản phẩm nào đó, chúng tôi định hướng sẽ trở thành nhà cung ứng nguyên liệu cho bất kỳ doanh nghiệp nào có nhu cầu”, Lê Thanh cho biết.
___Thật thú vị khi mang chiếc khẩu trang hay viết cây bút thoảng mùi thơm của cà phê. Anh tìm thấy nguyên liệu bã cà phê này thế nào?
Tôi bắt đầu nghiên cứu hạt nhựa sinh học cà phê khi tìm kiếm nguồn nguyên liệu cho sản phẩm giày. Cách đây 3 năm, khi muốn chuyển hướng kinh doanh từ giày tây sang loại giày sneaker thuận tiện, năng động và thoải mái cho người trẻ, tôi đã tự hỏi: “Nên dùng nguyên liệu truyền thống hay tìm kiếm nguồn nguyên liệu mới?”. Thật ra, việc tìm nguồn nguyên liệu mới thay thế cho nguồn liệu truyền thống đã là một xu hướng trên thế giới từ bao năm qua. Nhiều hãng đã dùng nguyên liệu làm đế giày từ bã mía Brazil và may giày từ lông cừu New Zealand. Vì vậy, tôi cũng quyết định nghiên cứu các loại nguyên liệu có nguồn cung phong phú tại Việt Nam như: gạo, mía, bắp, tre… để làm giày và cuối cùng thành công với bã cà phê. Ưu điểm của cà phê nguồn nguyên liệu sẵn có rất rẻ. Hạt nhựa sinh học từ cà phê có thể kéo sợi, làm nên những đôi giày có tính kháng khuẩn tự nhiên và ngăn chặn tia UV.
Hạt nhựa sinh học cà phê trở thành nguyên liệu có thể tạo ra vô số sản phẩm. Thay vì độc quyền sản phẩm nào đó, chúng tôi định hướng sẽ trở thành nhà cung ứng nguyên liệu cho bất kỳ doanh nghiệp nào có nhu cầu.
Đến khi Covid-19 bùng phát ở Việt Nam, tôi đã ứng dụng hạt cà phê vừa nghiên cứu vào sản phẩm khẩu trang. Phần màng lọc là do chúng tôi nghiên cứu phát triển, sản phẩm có khả năng tự phân hủy, rất tốt cho môi trường. Việc sản xuất và xuất khẩu khẩu trang cà phê khá thuận lợi. Tại thị trường nội địa có vẻ dư nguồn cung khẩu trang y tế nên sản phẩm khó bán hơn. Tuy nhiên, những ai đã sử dụng đều rất yêu thích. Trong chung cư nơi tôi ở có những khách hàng người Nhật sử dụng một chiếc khẩu trang cà phê trong suốt năm, sáu tháng nay.
___Khẩu trang cà phê đã tạo nên tiếng vang cho anh và doanh nghiệp, vì sao không tập trung sản xuất số lượng lớn để đáp ứng nhu cầu thị trường thế giới mà lại chọn phát triển nhiều sản phẩm khác?
Khẩu trang cà phê thành công là do ra đời đúng thời điểm đại dịch Covid. Các nước châu Âu ưa chuộng sản phẩm là vì yếu tố nguồn gốc và tốt cho môi trường. Nhưng đại dịch cũng sẽ đi qua, khẩu trang không còn bán chạy nữa thì chúng tôi cũng phải có chiến lược đường dài cho mình.
Mặt khác, quy trình nghiên cứu và làm khẩu trang hay đôi giày từ bã cà phê rất phức tạp nên giá thành khá cao. Chiếc khẩu trang cà phê đang được bán với giá 199 ngàn đồng, khá cao so với khả năng của người Việt. Vì vậy, mặc dù nhiều người đánh giá cao sản phẩm nhưng số lượng bán ra ở thị trường trong nước không nhiều. Đối với bài toán dành cho doanh nghiệp, chúng tôi đã mất nhiều thời gian và chi phí nghiên cứu sản xuất, nếu “ôm đồm” cả làm thương hiệu lẫn tiếp thị và bán hàng nữa thì sẽ đi rất chậm. Thay vì vậy, chúng tôi tìm những người đi cùng để đi nhanh và đi xa hơn.
___Cụ thể, anh sẽ hợp tác với “người đi cùng” như thế nào?
Bất cứ doanh nghiệp nào có nhu cầu về sản phẩm từ hạt nhựa sinh học cà phê sinh học, chúng tôi sẽ là nguồn cung ứng nguyên liệu hoặc sản xuất theo đơn đặt hàng (hình thức OEM). Theo đó, chúng tôi tập trung tối đa thời gian và nguồn lực để nghiên cứu tốt hơn về nguyên liệu cà phê để cung cấp sản phẩm cho doanh nghiệp đa ngành. Doanh nghiệp đã có sẵn thương hiệu, kênh phân phối thì sẽ bán sản phẩm tốt hơn. Nestlé là một trong những đối tác đang làm việc với chúng tôi để tạo ra những sản phẩm từ vật liệu tái chế, tiếp tục vòng đời mới cho sản phẩm của họ.
Sản phẩm làm được hạt nhựa sinh học cà phê sinh học rất đa dạng, không chỉ giày, khẩu trang, đồ gia dụng mà còn có giấy, ván lót sàn… Chỉ cần làm chủ nguồn nguyên liệu thì chúng tôi có thể làm được vô số sản phẩm khác nhau.
Mục tiêu của chúng tôi là sản phẩm làm từ bã cà phê phải có giá thành bằng hoặc thấp hơn nhựa, như vậy mới có thể thay thế được sản phẩm nhựa trên thị trường hiện nay. Sản phẩm làm được hạt nhựa sinh học cà phê sinh học rất đa dạng, không chỉ giày, khẩu trang, đồ gia dụng mà còn có giấy, ván lót sàn… Chỉ cần làm chủ nguồn nguyên liệu thì chúng tôi có thể làm được vô số sản phẩm khác nhau.
___Anh không thể độc quyền nguyên liệu mãi được, sớm muộn gì cũng có startup hạt nhựa sinh học cà phê để cạnh tranh với anh…
Tôi đã đăng ký bảo hộ thương hiệu cho hạt nhựa sinh học cà phê sinh học. Tuy nhiên, nếu có những người cũng có thể nghiên cứu ứng dụng nguyên liệu này thì cũng tốt chứ sao, nó sẽ giúp giải bài toán về môi trường cũng như tận dụng nguồn nguyên liệu dồi dào sẵn có của Việt Nam. Thị trường thế giới rất rộng lớn, nếu có thể đồng hành hay hợp tác với những người khác để chinh phục thị trường nước ngoài thì tôi rất hoan nghênh. Từ mấy năm nay, tôi đã định hướng cho công ty là đẩy mạnh bán sỉ ở thị trường nước ngoài chứ không cố giành từng miếng bánh nhỏ ở thị trường trong nước. Vì vậy, tôi không lo lắng là mình sẽ bị cạnh tranh. Hơn nữa, tôi cũng đã có chiến lược phát triển cho công ty, để khi thị trường đuổi kịp thì mình đã phát triển ở một tầm mới.
___Nhiều startup thường kêu gọi nguồn vốn đầu tư khi muốn phát triển nhanh, anh thì sao?
Cách đây vài năm khi khởi nghiệp giày tây, tôi đã từng kêu gọi đầu tư từ chương trình Shark Tanks Việt Nam. Đây là một kinh nghiệm cho tôi khi kinh doanh. Tất nhiên startup nào cũng cần tiền nhưng tôi nghĩ rằng nhà khởi nghiệp cần một người đồng hành hơn là chỉ nhận tiền và nộp báo cáo tài chính hằng tháng. Tôi cũng rất cần những nhà đầu tư chiến lược, nhưng tôi kỳ vọng họ sẽ tham gia vận hành công ty hoặc tìm được thị trường, đầu ra sản phẩm chứ không chỉ đưa tiền và chờ lợi nhuận.
___Cảm ơn anh về những chia sẻ trên. Chúc anh thành công với hành trình phía trước.
