Trong số gần 3.000 lao động mới tốt nghiệp và được khảo sát trên cả nước, có đến 69% chưa tìm được việc làm, trong khi có đến 72% các doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển dụng. Đáng lo ngại là có 178.000 lao động có bằng cử nhân, thạc sĩ hiện vẫn chưa có việc làm. Những con số này được khảo sát bởi mạng việc làm JobStreet.com và công bố tại buổi hội thảo phân tích về nguồn nhân lực mới ra trường của Việt Nam dưới góc nhìn của doanh nghiệp, tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh vào ngày 23-7-2015.
“Hãy khoan nói đến nguyên nhân chất lượng đào tạo trong các trường đại học, cao đẳng chưa cao nên lao động mới tốt nghiệp đa số không đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng của các cơ quan, doanh nghiệp. Một thực tế dễ thấy hơn là các doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm phần lớn nhưng chưa quan tâm giới thiệu mình với thị trường lao động trẻ. Các bạn trẻ chỉ biết đến những doanh nghiệp lớn nên tập trung xin việc vào một số công ty đó, cạnh tranh quá gắt, dẫn đến tình trạng thất nghiệp”, ông Nguyễn Mạnh Dũng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Thiết bị nhà bếp Vina cho biết.
Hầu hết các doanh nghiệp hiện nay thường chọn tuyển dụng lao động nhân sự có kinh nghiệm đã được các công ty khác đào tạo sẵn hơn là tuyển dụng những người trẻ và đào tạo họ dần dần. Trong khi đó, việc tuyển dụng lao động mới ra trường có nhiều lợi thế. Họ là nguồn nhân lực trẻ, không đòi hỏi mức lương cao mà lại dễ đào tạo phù hợp với văn hóa doanh nghiệp. Có thể thấy rằng việc nhắm đến nguồn nhân lực mới ra trường là một chiến lược phù hợp trong giai đoạn kinh tế khó khăn như hiện nay, khi doanh nghiệp đang phải đối mặt với chi phí lao động tăng cao. Chiến lược này giúp tiết kiệm chi phí tiền lương và có cơ hội sử dụng kinh phí vào việc đào tạo và phát triển nhân viên. Theo khảo sát của JobStreet.com, mức lương cao nhất cho lao động mới ra trường đối với vị trí nhân viên là từ 5,2-7,2 triệu đồng. Còn sinh viên mới ra trường thường chỉ có mức thu nhập từ 2-5 triệu đồng/tháng (thấp hơn đến bảy lần so với Malaysia).
Ngoài ra, lao động trẻ tuy không có nhiều kinh nghiệm chuyên môn nhưng lại giàu sức sáng tạo, cập nhật tri thức và công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ thông tin, khiến họ dễ dàng thích nghi và theo kịp những công nghệ mới, điều mà nhiều người lớn tuổi đôi khi không theo được. Họ làm việc tích cực và sẵn sàng nhận thêm việc khác từ nhu cầu trau dồi kinh nghiệm và chứng minh khả năng. Họ cũng nhanh chóng làm quen và sẵn sàng hỗ trợ các đồng nghiệp đi trước, xây dựng tinh thần đồng đội tốt. Sự hiện diện của lực lượng này giúp tạo ra một sức ép cạnh tranh nhất định đối với những người cũ nếu như họ không muốn bị lạc hậu. Với việc bổ sung nguồn nhân lực trẻ, sự đa dạng nguồn nhân lực trong tổ chức sẽ giúp công ty phát triển tốt hơn.
Để tận dụng tốt hơn nguồn nhân lực trẻ, doanh nghiệp cần chủ động tạo mối quan hệ với các trường đại học để có sự kết nối chặt chẽ với nhà trường, với các khoa, ngành liên quan đến hoạt động của mình. Nếu tận dụng tốt mối quan hệ này, doanh nghiệp có thể được nhà trường giới thiệu những ứng viên tiềm năng trong giai đoạn thực tâp. Theo đó, việc tuyển dụng những người phù hợp về đầu quân sau khi họ tốt nghiệp cũng thuận lợi và dễ dàng hơn.
Thanh Nhã (DNSGCT)
