Áp lực công việc, quỹ thời gian hạn hẹp khiến nhiều người thường xuyên thiếu ngủ, thậm chí mất ngủ trong thời gian dài, dẫn đến đời sống tâm sinh lý bị ảnh hưởng, năng suất làm việc kém. Các chuyên gia khuyên nên ngủ sâu và ngủ đủ giấc, khoảng tám giờ mỗi ngày, nhưng không phải ai cũng làm được như vậy.
Nếu hiểu rõ những nguy cơ dưới đây, nhiều người hẳn sẽ phải điều chỉnh lại chế độ nghỉ ngơi, đặc biệt là coi trọng hơn giấc ngủ của mình.
Cảm xúc không ổn định
Ngoài những biểu hiện bên ngoài như lờ đờ, mệt mỏi, mắt thâm quầng… thì những biến động về cảm xúc sau một đêm không ngủ còn là dễ cáu gắt, nổi nóng khi làm việc.
Đau nửa đầu
Theo quan sát của các bác sĩ trong hơn một thế kỷ qua, chứng đau nửa đầu có thể là hậu quả của một đêm không ngủ và 36 – 58% những người bị gián đoạn giấc ngủ ban đêm (do bị ngưng thở khi ngủ) cũng gặp hiện tượng này. Mất ngủ còn khiến người ta dễ đau đầu hơn mức bình thường do ngưỡng chịu đau bị giảm.
Trí nhớ kém
Trí nhớ ngắn hạn đóng vai trò rất quan trọng trong học tập hay tiếp nhận thông tin. Những tác động tiêu cực tức thời của thiếu ngủ khiến não bộ kém tập trung vào các thông tin nhận được. Xa hơn là sự thay đổi cấu trúc não, khiến não không thể ghi nhớ những sự việc đang diễn ra và đó chính là tiền thân của bệnh Alzheimer.
Tăng cân và nguy cơ tiểu đường
Thiếu ngủ đi kèm với mất cân bằng nội tiết tố khiến cơ thể thèm ăn, đặc biệt là các thực phẩm giàu năng lượng, đồng thời khiến quá trình trao đổi chất của các tế bào mỡ bị xáo trộn, mức độ nhạy cảm với insuline giảm (dấu hiệu của tiền tiểu đường), gây béo phì và tiểu đường type 2.
Bệnh tim mạch
Những người không được ngủ trong nhiều giờ liền thường bị rơi vào tình trạng tăng huyết áp. Những ai chỉ ngủ bốn giờ trong một đêm có nhịp tim cao hơn những người ngủ đủ tám giờ. Bên cạnh đó, nồng độ protein phản ứng C ở những người mất ngủ hay thiếu ngủ cũng thường tăng cao, báo hiệu nguy cơ bệnh tim mạch.
Ung thư
Một số nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ phá vỡ nhịp sinh học và giảm khả năng miễn dịch, vì thế không có gì ngạc nhiên nếu ngủ không đủ giấc là nguyên nhân của nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư đại tràng và ung thư ngực.
Thị lực kém
Mất ngủ gây hiện tượng “thị trường đường hầm”, trong mắt hiện ảnh kép và mờ.Càng cố gắng căng mắt nhìn thì lại càng gặp nhiều lỗi trực quan và những gì thấy được chỉ toàn là ảo giác.
Hiện tượng khiếm thanh
Người thiếu ngủ thường có xu hướng lặp lại từ đã nói ra, đặc biệt là những từ ngữ sáo rỗng xuất hiện với tần suất cao trong lối diễn đạt đơn điệu, chậm rãi và có thể không trùng khớp với suy nghĩ.
Hệ miễn dịch kém
Mất ngủ lâu ngày có thể gây tổn thương đến hệ miễn dịch của cơ thể, giảm sức đề kháng đối với vi trùng. Ngoài ra, giấc ngủ còn đóng vai trò quan trọng trong tiêm phòng vaccine ngừa bệnh. Trong một nghiên cứu nhỏ, người ta nhận thấy sau khi được chích ngừa viêm gan A khoảng bốn tuần sau, những người ngủ không đủ tám giờ mỗi ngày có nồng độ kháng thể viêm gan A chỉ bằng một nửa so với những người ngủ tám giờ.
Dễ cảm lạnh
Một trong những nguyên nhân của căn bệnh cảm cúm là do thiếu ngủ. Một nghiên cứu được tiến hành trên 153 người bị cảm lạnh thông thường cho kết quả là những người đã ngủ ít hơn bảy giờ mỗi ngày trong hai tuần trước đó có khả năng nhiễm cúm cao gấp ba lần những người ngủ đủ tám giờ. Chất lượng giấc ngủ cũng quan trọng vì khả năng kháng cảm lạnh của những người ngủ say cao hơn hẳn những người ngủ không sâu.
Giảm ham muốn tình dục
Giấc ngủ giúp làm tăng nồng độ testosterone, một hormone quan trọng thúc đẩy ham muốn tình dục ở cả hai giới. Thiếu ngủ hay giấc ngủ bị xáo trộn hoặc bị ngưng thở khi ngủ đều có liên quan với tình trạng giảm ham muốn tình dục và rối loạn chức năng tình dục.Mất ngủ cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm lên đến hai lần.
Rối loạn di truyền
Một số gien hoạt động theo chu kỳ sinh học hằng ngày nên chất lượng của giấc ngủ tác động lên hoạt động di truyền của chúng. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra hơn 700 gien đã không hoạt động bình thường khi người ta ngủ ít hơn sáu giờ mỗi ngày trong suốt một tuần. Tác động lớn nhất được thấy ở một số gien chi phối hệ miễn dịch và phản ứng căng thẳng.
Nguy cơ tử vong sớm
Ngủ quá ít hay quá nhiều đều có liên quan đến nguy cơ tử vong sớm.Lời khuyên tốt nhất là mọi người đều phải chú ý đến giấc ngủ của mình, đảm bảo ngủ đủ giấc, ngủ sâu để có cuộc sống khỏe mạnh cả về thể xác lẫn tinh thần.
