Trong số những món ăn phong phú, độc đáo của ẩm thực Hậu Giang như ốc len, cá thác lác, bưởi năm roi, bún gỏi già… thì sỏi mầm là cái tên độc đáo và gây tò mò nhiều nhất. Không ai biết rõ sỏi mầm có từ bao giờ, nhưng món ăn lạ tai này được giới sành ăn đón nhận và đánh giá cao về mùi vị.
Sỏi mầm ở đây chỉ được dùng trong quá trình chế biến chứ không phải nguyên liệu món ăn. Khi gọi sỏi mầm, thực khách sẽ được thưởng thức món thịt lợn rừng chế biến theo một cách đặc biệt. Mỗi suất ăn bao gồm 3-4 viên sỏi được nung thật nóng, dùng để nướng chín thịt heo rừng. Bởi thế, cũng có người gọi sỏi mầm là món lợn rừng nướng sỏi.
Người dân vùng Hậu Giang cho rằng, thiếu đi sỏi mầm, món ăn sẽ mất đi hồn cốt của nó, vì vậy họ đã lấy nguyên liệu độc đáo này dùng để gọi tên cho món ăn. Không phải món ăn cầu kỳ, nhưng muốn thưởng thức sỏi mầm ngon thì phải có nguyên liệu “chuẩn” và sự khéo léo của đầu bếp khi tẩm ướp thịt. Thịt phải là thịt lợn rừng được người dân tộc nuôi thả trên đồi núi. Vì phải tự kiếm ăn trong môi trường tự nhiên, vận động nhiều nên thịt lợn rừng săn chắc, thơm ngon, ít mỡ, rất thích hợp để làm món sỏi mầm.
Lợn rừng sau khi được giết mổ và sơ chế cần treo lên để ráo nước. Theo kinh nghiệm của người Hậu Giang, muốn cho thịt còn nguyên vị, tươi ngon thì không nên rửa bằng nước vì như thế thịt sẽ bị nhão, không còn săn chắc. Sau khi thịt được thấm khô bằng khăn sạch, với đôi bàn tay khéo léo, người đầu bếp thái thịt cho thật đều với độ mỏng vừa phải rồi ướp chung với các gia vị như tiêu, hành, tỏi, ớt, ngò gai (mùi tàu), bột ngọt… trong khoảng 15 phút để thấm đều. Vậy là khâu sơ chế đã được hoàn thành. Phần nấu nướng sẽ do thực khách hoàn toàn tự tay đảm nhiệm.
Món sỏi mầm không chỉ lạ ở cái tên mà cách thưởng thức cũng thật đặc biệt. Món ăn bày ra ban đầu chỉ là một cái đĩa to, xung quanh có những loại rau như xà lách, cải bắp xắt mỏng, điểm tô một ít rau thơm và những miếng ớt chín đỏ. Ở giữa đĩa đặt chiếc lá sung và trên đó có những hòn sỏi đã được nung thật nóng.
Thịt sau khi nướng được cuốn với rau sống xếp quanh hòn sỏi, chấm cùng nước mắm chanh ớt chua ngọt, thấy vị ngọt thơm của thịt, vị mát của rau, vị chua dịu đậm đà của mắm ớt quyện với nhau. Điều thú vị là thực khách sẽ được tự tay nướng thịt mà không cần dùng lửa, không sợ khói ám vào người. Tùy theo khẩu vị mà bạn điều chỉnh thời gian để lật mặt thịt, nướng xém vàng hay vừa chín tới. Vị thịt heo rừng nướng trên sỏi mầm nung nóng lại có vị rất đặc biệt. Nó mang hương vị hoang dã của rừng núi, đem lại cảm giác mới lạ cho người dùng.
