Sau một tuần tạm ngưng vì nghỉ tết, giao dịch trên hai sàn chứng khoán đã trở lại và ngay lập tức có nhịp tăng đầy khích lệ. Sự èo uột về thanh khoản của tuần lễ trước tết do tâm lý nghỉ ngơi của một bộ phận không nhỏ nhà đầu tư đã dần được thay thế bởi sự nhộn nhịp trên các sàn giao dịch. Thanh khoản tăng khá, dòng tiền đầu tư đổ vào các cổ phiếu bluechip rồi chuyển một phần sang các cổ phiếu đầu cơ, giúp cho hai chỉ số tăng trưởng. Đặc biệt, sự hồi phục bước đầu của giá dầu giúp cho các cổ phiếu trong nhóm dầu khí như GAS, PVD,… tăng mạnh, góp phần lớn trong việc duy trì sắc xanh cho các chỉ số. Thị trường khởi sắc khiến cho nhiều nhà đầu tư đang có vị thế tiền mặt cao trong tài khoản băn khoăn, liệu đã đến lúc nâng cao tỷ trọng cổ phiếu? Câu trả lời là có thể, đồng thời với những sự thận trọng nhất định.
Không riêng thị trường chứng khoán nước ta, nhiều thị trường chứng khoán trên thế giới cũng có sự hồi phục sau một thời gian giảm điểm khá dài và xuống đến mức thấp nhất trong vòng năm năm qua. Kết quả này có liên quan đến những diễn biến mới từ mối quan hệ cung – cầu dầu thô, khiến giá dầu bật lên sau khi giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2003. Trên thị trường thế giới, giá dầu đã có vài phiên tăng mạnh sau thỏa thuận song phương giữa Nga và Ả Rập Saudi, tiếp đó là một đề xuất về mức trần sản lượng giữa các nước xuất khẩu dầu nhằm hướng tới việc ổn định thị trường. Dù vậy, giới phân tích cho rằng những biện pháp tức thời này khó tác động đến thị trường một cách lâu dài và thực tế cho thấy giá dầu đã giảm lại sau đó, do những lo lắng về việc dư cung vẫn còn. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định giá dầu có thể tiếp tục giảm và khi điều này xảy ra, thị trường chứng khoán thế giới sẽ đi xuống.
Bên cạnh đó, còn hai vấn đề nổi cộm của kinh tế toàn cầu cũng chưa được giải quyết, đó là tác động tiêu cực từ nền kinh tế thứ hai thế giới (Trung Quốc) và hệ thống ngân hàng nhiều nước chưa tạo được niềm tin cho các nhà đầu tư tài chính. Vậy nên, chưa thể khẳng định rằng thị trường chứng khoán đã vượt qua thời điểm khó khăn nhất. Chính bởi kinh tế thế giới chưa ổn định nên Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cho biết sẽ không tăng lãi suất USD trong năm 2016 nhanh như dự kiến. Vẫn còn quá nhiều yếu tố khách quan có thểảnh hưởng đến sự hồi phục của thị trường, vì vậy đầu tư toàn bộ tiền vào thị trường chứng khoán không phải là một lựa chọn tối ưu hiện nay. Thay vào đó, nhà đầu tư cá nhân có thể đa dạng hóa danh mục của mình và nếu vẫn quyết định đầu tư vào chứng khoán thì cần lựa chọn kỹ cổ phiếu, chú trọng đến giá trị thực. Một danh mục chỉ gồm những cổ phiếu thường lên xuống theo thị trường sẽ mang đến sự rủi ro cao.
Cùng với sự hồi phục của thị trường chứng khoán thế giới và giá dầu, các nhà đầu tư trong nước đã quay lại vị thế mua sau khi bán khá mạnh để chuyển trạng thái danh mục sang tiền mặt trước kỳ nghỉ. Dòng tiền này đang dần thay thế sức ảnh hưởng từ dòng tiền khối ngoại, khi các nhà đầu tư nước ngoài vẫn khá “chắc tay” trong việc mua bán, nói cách khác là họ chưa chuyển từ trạng thái bán ròng sang mua ròng. Khối ngoại vẫn đang nhắm vào các nhóm cổ phiếu cơ bản, những cổ phiếu tăng thêm room cho họ và các cổ phiếu đang bị định giá thấp. Đây là một thông tin nên tham khảo đối với các nhà đầu tư cá nhân. Sự ra – vào của các dòng vốn quốc tế thường có ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường, bởi khối ngoại thường tập trung giao dịch ở những mã cổ phiếu dẫn dắt. Điều này lý giải vì sao những giai đoạn sụt giảm mạnh trên thị trường chứng khoán nước ta cũng là lúc khối ngoại thường bán ròng mạnh và liên tục. Động thái mua – bán ròng của họ thường có cơ sở và những nhà đầu tư cá nhân muốn “ngược dòng” là rất khó.
Trong thời gian tới, nền kinh tế vẫn chưa thể có bước chuyển mình nhanh, bởi còn nhiều vấn đề nội tại cần được giải quyết. Dĩ nhiên, một sự lao dốc như nửa cuối năm 2015 là khó, nhưng cũng không nên kỳ vọng nhiều vào chu kỳ tăng điểm mạnh trong nửa đầu năm. Các yếu tố hỗ trợ như nới room cho nhà đầu tư nước ngoài chỉ tác động đến các cổ phiếu đơn lẻ được nhà đầu tư nước ngoài ưa chuộng (điển hình là cổ phiếu EVE của Công ty cổ phần Everpia trong tuần trước), còn những yếu tố kỹ thuật như triển vọng giao dịch trong ngày, chứng khoán phái sinh… chưa thể có tác động đến thị trường. Dòng tiền trong thời gian tới sẽ tìm đến các mã đầu cơ (ngắn hạn), còn trong trung hạn sẽ tập trung vào các cổ phiếu của những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tốt như Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (VNM), Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh (BMP)…
Ngọc Khang (DNSGCT)
