Rắn cạp nong Trung Quốc và rắn hổ mang Trung Quốc có thể là nguồn gốc của virus Corona đang gây ra sự bùng phát của bệnh hô hấp truyền nhiễm gây chết người trên toàn cầu.
Bệnh được báo cáo lần đầu tiên vào cuối tháng 12 năm 2019 tại Vũ Hán, một thành phố lớn ở miền Trung Trung Quốc, và đã lan nhanh toàn cầu. Kể từ đó, những du khách bị bệnh từ Vũ Hán đã lây nhiễm cho người dân ở Trung Quốc và các quốc gia khác.
Sử dụng các mẩu virus được phân lập từ bệnh nhân, các nhà khoa học ở Trung Quốc đã xác định mã di truyền của virus và sử dụng kính hiển vi để chụp ảnh. Tác nhân gây bệnh cho đại dịch này là một loại virus Corona mới.
Nó cùng họ với virus như là hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng nổi tiếng virus Corona (SARS-CoV) và hội chứng hô hấp Trung Đông coronavirus (MERS-CoV), đã giết chết hàng trăm người trong 17 năm qua. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đặt tên cho virus Corona mới cái tên 2019-nCoV.
Virus Corona là gì?
Tên của virus Corona xuất phát từ hình dạng của nó giống như một vương miện hoặc quầng án sáng mặt trời khi được chụp bằng kính hiển vi điện tử. Virus Corona được truyền qua không khí và chủ yếu lây nhiễm qua đường hô hấp trên và đường tiêu hóa của động vật có vú và chim. Mặc dù hầu hết các thành viên của gia đình virus corona chỉ gây ra các triệu chứng giống như cúm nhẹ khi nhiễm bệnh, SARS-CoV và MERS-CoV có thể lây nhiễm cả đường hô hấp trên và dưới và gây ra bệnh hô hấp nghiêm trọng và các biến chứng khác ở người.
Loại 2019-nCoV mới này gây ra các triệu chứng tương tự như SARS-CoV và MERS-CoV. Những người bị nhiễm các coronavirus này có phản ứng viêm nặng.
Thật không may, không có vắc-xin hoặc thuốc kháng virus được phê duyệt có sẵn cho nhiễm coronavirus. Hiểu rõ hơn về vòng đời của 2019-nCoV, bao gồm nguồn gốc của virus, cách truyền và cơ chế sinh sôi là cần thiết để phòng ngừa và điều trị bệnh.
Bệnh lây nhiễm từ động vật
Cả SARS và MERS đều được phân loại là bệnh do virus từ động vật gây bệnh, nghĩa là những bệnh nhân đầu tiên bị nhiễm đã mắc phải những virus này trực tiếp từ động vật. Có thể là vì khi ở trong vật chủ, virus đã nhận được một loạt các đột biến gen cho phép nó lây nhiễm và nhân lên bên trong con người.
Bây giờ những virus này có thể được truyền từ người sang người. Các nghiên cứu thực địa đã tiết lộ rằng nguồn gốc ban đầu của SARS-CoV và MERS-CoV là dơi, cầy vòi mốc (một loài động vật có vú ở châu Á và châu Phi) và lạc đà – vật chủ trung gian giữa dơi và người.
Trong trường hợp bùng phát virus Corona 2019 lần này, các báo cáo cho biết hầu hết nhóm bệnh nhân đầu tiên nhập viện là công nhân hoặc người dân tại một chợ hải sản sỉ Hoa Nam ở Vũ Hán chuyên bán thịt chế biến và động vật sống tiêu thụ bao gồm gia cầm, lừa, cừu, lợn, lạc đà, cáo, lửng, dúi, nhím và loài bò sát.
Tuy nhiên, vì không ai từng báo cáo về việc tìm thấy một loại virus Corona lây nhiễm cho động vật thủy sinh, có thể là virus Corona có thể có nguồn gốc từ các động vật khác được bán ở chợ này.
- Xem thêm: Ba dự báo về dịch bệnh do COVID-19
Giả thuyết rằng 2019 nCoV đã phát sinh từ một động vật ở chợ Hoa Nam được ủng hộ mạnh mẽ bởi một ấn phẩm trên Tạp chí Virus học Y học. Các nhà khoa học đã tiến hành phân tích và so sánh trình tự di truyền của 2019 nCoV và tất cả các loại virus Corona đã biết khác.
Nghiên cứu về mã di truyền của 2019 nCoV – cho thấy loại virus mới này có liên quan chặt chẽ nhất với hai mẫu virus Corona giống dơi SARS từ Trung Quốc, ban đầu cho thấy, giống như SARS và MERS, dơi cũng có thể là nguồn gốc của 2019 nCoV
Các tác giả tiếp tục phát hiện ra rằng trình tự mã hóa ADN của protein tăng đột biến 2019 nCoV, tạo thành “vương miện” của hạt virus nhận ra thụ thể trên tế bào chủ, cho thấy virus của dơi có thể đã bị đột biến trước khi lây nhiễm cho người.
Nhưng khi các nhà nghiên cứu thực hiện phân tích sinh học chi tiết hơn về trình tự chuỗi 2019 nCoV, nó cho thấy virus Corona này có thể đến từ rắn.
Từ dơi đến rắn
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một phân tích về mã protein của virus Corona mới và so sánh nó với mã protein từ virus Corona tìm thấy trong các vật chủ khác nhau như chim, rắn, sóc đất, nhím, tê tê, dơi và con người. Đáng ngạc nhiên, họ phát hiện ra rằng mã protein trong 2019 nCoV tương tự như đoạn mã trong rắn.
Rắn thường săn dơi trong tự nhiên. Các báo cáo chỉ ra rằng rắn đã được bán ở chợ hải sản Hoa Nam ở Vũ Hán, làm tăng khả năng 2019 nCoV có thể đã nhảy từ loài vật chủ – dơi – sang rắn và sau đó đến người khi bắt đầu dịch virus Corona này.
Tuy nhiên, làm thế nào virus có thể thích nghi với cả vật chủ máu lạnh và máu nóng vẫn còn là một bí ẩn.
Các tác giả của báo cáo và các nhà nghiên cứu khác phải xác minh nguồn gốc của virus thông qua các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm. Tìm kiếm chuỗi 2019 nCoV ở rắn sẽ là điều đầu tiên phải làm. Tuy nhiên, kể từ khi dịch bệnh bùng phát, thị trường hải sản đã được khử trùng và đóng cửa, điều này khiến cho việc theo dõi động vật nguồn virus mới này rất khó khăn.
Lấy mẫu ADN từ động vật được bán ở chợ, từ rắn và dơi hoang dã là cần thiết để xác nhận nguồn gốc của virus. Tuy nhiên, những phát hiện được báo cáo cũng sẽ cung cấp những hiểu biết sâu sắc để phát triển các phác đồ điều trị và phòng ngừa.
Sự bùng phát 2019 nCoV là một lời nhắc nhở khác rằng mọi người nên hạn chế tiêu thụ động vật hoang dã để ngăn ngừa nhiễm trùng động vật.
