Hãng truyền hình ASTRO của Malaysia cuối tuần qua dẫn nguồn tin cho biết nước này đã gửi tới Liên Hiệp Quốc bản dự thảo nghị quyết về việc thành lập tòa trọng tài quốc tế nhằm đảm bảo rằng có một phiên tòa độc lập xét xử những kẻ đứng đằng sau việc bắn rơi chiếc máy bay mang số hiệu MH17.
Dự thảo nghị quyết này do năm phía là Malaysia, Australia, Hà Lan, Bỉ và Ukraina tham gia đề xuất. Các nhà ngoại giao cho biết, Malaysia hy vọng nghị quyết sẽ được thông qua trong tháng 7.
ASTRO dẫn thông tin từ dự thảo trên nói việc bắn rơi máy bay là “mối đe dọa với hòa bình, an ninh của thế giới” và quyết định rằng tất cả các quốc gia nên hợp tác đầy đủ với tòa trọng tài.
Dự thảo cũng cho biết Hội đồng Bảo an chỉ thiết lập tòa trọng tài quốc tế với một mục đích duy nhất là “xét xử những kẻ phải chịu trách nhiệm với việc bắn rơi chiếc MH17 ngày 17-7-2014”. Dự thảo kêu gọi thành lập tòa án theo Chương 7 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc. Điều đó có nghĩa là Liên Hiệp Quốc có thể cấm vận những kẻ bị tòa án truy tố.
Dự thảo khẳng định: “Tòa án sẽ là sự đảm bảo có hiệu quả cho một quy trình độc lập và công bằng”. Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte cũng cho rằng một tòa án quốc tế là sự lựa chọn tốt nhất để truy tố các thủ phạm vụ MH17.
Đại sứ Malaysia đã gặp gỡ đại diện Nga và Trung Quốc để tìm kiếm sự ủng hộ, nhưng Nga tuyên bố phản đối quyết liệt dự thảo nghị quyết này. Theo AFP, Phó đại sứ Nga tại Liên Hiệp Quốc Petr Iliichev mô tả dự thảo nghị quyết của Malaysia là “không đúng thời điểm và phản tác dụng”, đồng thời khẳng định Nga quyết chặn dự thảo. Tuy nhiên các nước đã có “kế hoạch dự phòng” nếu Nga chặn dự thảo nghị quyết này tại Hội đồng Bảo an.
Trong khi đó, Trung Quốc nói với đại diện Hà Lan và Malaysia rằng nước này chỉ ủng hộ lập tòa án nếu 15 thành viên Hội đồng Bảo an đạt được sự đồng thuận chung.
Toàn bộ 298 hành khách và nhân viên phi hành đoàn trên chuyến bay MH17 của Hãng hàng không Malaysia Airlines đã thiệt mạng khi máy bay bị bắn rơi ngày 17-7-2014. Chính quyền Ukraina và phương Tây cáo buộc quân ly khai thân Nga đã thực hiện tội ác này. Nga bác bỏ cáo buộc trên và cho rằng chính quân đội Ukraina đã bắn rơi máy bay.
Phát biểu trong buổi lễ kỷ niệm một năm xảy ra vụ tai nạn máy bay Boeing MH17, Thủ tướng Malaysia Najib Razak tuyên bố hiện các nhà điều tra có “bức tranh rõ ràng” về nguyên nhân xảy ra thảm họa này: “Chúng tôi tin tưởng đã tiến rất gần tới những gì có thể để nêu tên những người có tội trong vụ tai nạn máy bay này”.
Nhà lãnh đạo Malaysia cho biết cuộc điều tra sẽ tiếp tục ít nhất tới cuối năm 2015. Các nhà điều tra có ý định xem xét tất cả các tình huống và chi tiết của vụ việc.
Ngoài ra, Thủ tướng Malaysia cũng lưu ý rằng “mục đích của cuộc điều tra hình sự là đưa tất cả những người phải chịu trách nhiệm về vụ việc ra trước công lý”.
Ông Najib Razak nói thêm là người đứng đầu các nhóm chuyên gia của Hà Lan, Malaysia, Ukraina, Mỹ và Nga, đứng đầu là Cơ quan an ninh Hà Lan (DSB) sẽ trình báo cáo cuối cùng về vụ tai nạn máy bay MH17 vào tháng 10 tới.
Đ.N (DNSGCT)
