VN-Index vẫn dao động trong biên độ khá hẹp và chưa có dấu hiệu “lao dốc”, dù vậy, khó thể trông chờ vào một kịch bản vui trong những ngày cuối năm 2016. Trên HSX, sắc đỏ vẫn chiếm ưu thế trên bảng điện tử cả trong những phiên tăng điểm, nghĩa là số cổ phiếu giảm giá nhiều hơn số tăng giá. Hiện tượng “xanh vỏ đỏ lòng” này chứng tỏ chiều hướng chung của thị trường đang đi xuống. Điểm không lạc quan nữa là thanh khoản của thị trường giảm xuống trong những phiên mà chỉ số tăng, cho thấy động lực để mua giá cao là không lớn.
Việc các nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng – vài trăm tỉ đồng mỗi phiên – dĩ nhiên là một trong những nguyên nhân chính. Có những cổ phiếu thuộc loại tốt, của những doanh nghiệp hàng đầu và có kết quả kinh doanh ổn định, giá lại đang ở mức không cao, thế nhưng do bị khối ngoại liên tục bán ra nên phải chấp nhận “kém sắc”. Những ngày tới, khi các quỹ ETF cơ cấu danh mục lần cuối trong năm, có lẽ số phận của nhiều cổ phiếu sẽ còn long đong.
Một nguyên nhân cũng khá quan trọng là các công ty chứng khoán vừa thắt chặt danh mục cho vay margin với nhiều cổ phiếu, điều này rõ ràng đã làm “bó chân bó tay” những nhà đầu tư thích dùng nguồn tiền này. Muốn mua hết số cổ phiếu giá cạnh tranh trên thị trường trong bối cảnh nguồn cung tiền hạn hẹp, có vẻ như nhiều nhà đầu tư trong nước đang rơi vào cảnh lực bất tòng tâm. Dĩ nhiên, vẫn còn một lượng không nhỏ tiền mặt trong tài khoản của các nhà đầu tư, nhưng đó là những người đang tạm đứng ngoài thị trường, chờ tín hiệu mua thực sự rõ nét.
Cũng đã có nhiều phân tích về động thái bán ròng liên tục của khối ngoại. Không chỉ là xu hướng quen thuộc “bán ra vào cuối năm”, đó còn do sự cộng hưởng của việc lãi suất đồng USD sẽ tăng trong tương lai gần và đồng USD mạnh lên so với tiền đồng. Lãi suất USD tăng khiến cho áp lực rút vốn của các quỹ ETF trên thị trường nước ta cũng tăng theo. Với dự báo mức lãi suất của đồng tiền này vào khoảng 1,75% – 2% trong năm 2017, áp lực rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài trong thời gian tới chưa thể giảm xuống. Dòng vốn đang và còn tiếp tục chảy về nước Mỹ khi các nhà đầu tư kỳ vọng các doanh nghiệp tại quốc gia này sẽ hưởng lợi từ chính sách của chính quyền mới trong năm 2017. Điều này đồng nghĩa với việc các quỹ đầu tư sẽ rút bớt vốn khỏi các thị trường mới nổi, trong đó có nước ta. Mặt khác, khi đồng USD mạnh lên, các quỹ ngoại sẽ phải cân nhắc kỹ khi mua cổ phiếu tại nước ta, vì cơ hội thu được lợi nhuận bằng tiền đồng sau đó chuyển thành USD để chuyển về nước sẽ không cao so với việc đầu tư tại chính thị trường Mỹ.
Những ngày tới, nếu thị trường tiếp tục đối mặt với áp lực bán ra của khối ngoại – và cả nhà đầu tư trong nước không còn kiên nhẫn – khả năng giảm điểm mạnh có thể xảy ra. Tuy nhiên, đó lại là cơ hội thực sự cho những nhà đầu tư còn nắm giữ nhiều tiền. Nhiều nhà đầu tư đang làm rất tốt việc canh mua cổ phiếu với giá rẻ trong những phiên giảm điểm. Những năm gần đây, thị trường thường suy giảm vào cuối năm và tăng khá mạnh dịp đầu năm. Không chỉ thuần túy là con số thống kê, xét về cơ hội đầu tư, trong năm mới 2017 sẽ có nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn lên sàn, đều là những cổ phiếu của Top 15 doanh nghiệp có vốn hóa cao nhất VN-Index hiện nay. Thị trường chứng khoán nước ta đang hướng đến mục tiêu có quy mô vốn hóa đạt 70% GDP vào năm 2020, trong đó HSX chiếm đến 60% GDP, 10% còn lại thuộc về HNX. Khi kinh tế vĩ mô ổn định, các doanh nghiệp hưởng lợi thì thị trường sẽ nhanh chóng khởi sắc.
- Ngọc Khang
