Nhiều nhà khoa học trên thế giới đã cố gắng nghiên cứu để tìm đáp án cho câu hỏi đâu là nguyên nhân của bệnh ung thư. Có nghiên cứu chỉ ra rằng bệnh ung thư là do biến đổi gien bất kỳ, do đó người bị mắc ung thư chỉ là do không may, “Trời kêu ai nấy dạ”. Nhưng trong một nghiên cứu mới được công bố gần đây tại Mỹ đưa ra kết luận rằng hầu hết các bệnh ung thư được sinh ra từ các yếu tố môi trường và thói quen sống.
Tạp chí Nature gần đây đã đăng tải kết quả của một nghiên cứu cho rằng phần lớn các bệnh ung thư xuất phát từ môi trường xung quanh như ô nhiễm không khí, khói thuốc lá và thói quen ăn uống không điều độ. Một báo cáo khác được công bố hồi năm 2013 của Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC, thuộc Tổ chức Y tế thế giới – WHO) cho biết lượng bệnh nhân ung thư đã gia tăng trong các năm gần đây và số bệnh nhân mới trên toàn thế giới trong năm 2013 là hơn 14 triệu người, trong khi con số trong năm 2008 là 12,7 triệu. Diễn giải về sự gia tăng này, bác sĩ David Forman – người đứng đầu IARC đã đưa ra các nguyên nhân có liên quan đến cách sống như sau:
– Thừa cân và béo phì đã trở thành nguy cơ hàng đầu có liên quan đến khoảng 3,6% các trường hợp ung thư trong năm 2012, trong đó phụ nữ chịu ảnh hưởng nhiều hơn nam giới.
– Chế độ ăn không tốt, bao gồm cả tình trạng uống nhiều rượu.
– Ít vận động thể chất.
– Nguy cơ bị ung thư vú ở phụ nữ có liên quan đến hiện tượng phụ nữ sinh con muộn và ít cho con bú.
– Hút thuốc lá (dù là chủ động hay thụ động) cũng là nguyên nhân dẫn đến một loạt các ung thư. Khói thuốc lá chứa hơn 60 chất gây ung thư mạnh, chủ yếu là gây ung thư phổi, lưỡi, niêm mạc miệng, thanh quản, họng… Phụ nữ hút thuốc còn bị tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung và vú. Khói thuốc lá còn gây ra các bệnh về tim mạch, hen suyễn (nhất là ở trẻ em).
Mới đây WHO cũng công bố báo cáo xác định thịt chế biến sẵn được xếp vào danh mục các chất gây ung thư ở mức 1, còn ở mức 2 là thịt đỏ. WHO xác định vấn đề an toàn thực phẩm cũng có thể gây ra các bệnh ung thư, nhất là ở những nước có thu nhập thấp và trung bình. Thực phẩm không an toàn có thể chứa các vi khuẩn, hóa chất và ký sinh trùng, có thể gây ra hơn 200 bệnh các loại, từ tiêu chảy đến ung thư. Những độc tố trong nấm mốc phát hiện trong các thực phẩm được bảo quản không tốt cũng là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh, đặc biệt là ung thư.
Một nghiên cứu khác của WHO được công bố hồi năm 2013 xác định ô nhiễm môi trường là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư. Báo cáo của IARC ước tính vào năm 2010 có khoảng 223 ngàn người chết vì ung thư phổi mà nguyên nhân là ô nhiễm không khí. Theo bác sĩ Dana Loomis – Phó giám đốc IARC, tình trạng này xảy ra ở khắp mọi châu lục, ở mọi nước, nhưng nghiêm trọng nhất là ở những nước có nền kinh tế đang phát triển thuộc châu Á.
Bác sĩ David Forman cho biết việc thay đổi các nhân tố môi trường, bao gồm cách sống và tiêm phòng, giúp giảm thiểu những nguy cơ bị ung thư. Ông cũng khuyên mọi người nên tìm cách giảm cân, tập thể dục thường xuyên hoặc chọn một môn thể thao để theo đuổi, giảm uống rượu, bỏ hút thuốc lá để giảm nguy cơ ung thư, đồng thời giữ vệ sinh, an toàn thực phẩm, tầm soát và tiêm phòng để ngừa bệnh. Đối với hai loại ung thư phổ biến ở phụ nữ là ung thư vú và ung thư cổ tử cung, việc phát hiện sớm và tiêm phòng có thể giúp kéo dài tuổi thọ cho nhiều người. Ngày nay, các thiết bị và phương pháp chẩn đoán mới, hiện đại đã giúp phát hiện bệnh sớm để có thể điều trị kịp thời, ngăn chặn ung thư di căn. Hiện cũng đã có vaccine giúp ngăn ngừa ung thư cổ tử cung, nhưng phải mất khoảng vài thập niên nữa mới thấy kết quả rõ ràng vì bé gái mới bắt đầu được tiêm loại vaccine này.
Tại các nước kém phát triển, vấn đề viêm nhiễm đường tiêu hóa khá phổ biến và nó cũng có thể dẫn đến ung thư dạ dày và ung thư đại tràng. Hai loại ung thư này có thể được phòng tránh và phát hiện sớm. Chẳng hạn, tác nhân chủ yếu dẫn đến ung thư dạ dày là vi khuẩn HP vốn phát triển mạnh ở những nơi đông dân cư có điều kiện vệ sinh kém. Tại những nước nghèo và điều kiện vệ sinh không tốt, ước tính có đến 90% người lớn có thể bị nhiễm vi khuẩn này. Thường thì người bị nhiễm HP sẽ mang vi khuẩn này suốt đời nếu không dùng thuốc đặc trị.
- Theo CancerToday
