Cứ vào đầu năm mới, các bảo tàng mỹ thuật danh tiếng trên thế giới, những địa chỉ mỹ thuật uy tín, có đông người xem nhất đã lên lịch triển lãm cho cả năm. Trong năm 2013 này, hàng loạt những tên tuổi vĩ đại của hội họa sẽ xuất hiện, hứa hẹn thu hút đông đảo khách thưởng ngoạn, chẳng hạn qua một số triển lãm chính sau đây.
“Picasso và Chicago” là tên gọi cuộc triển lãm kéo dài từ 20-2 đến 12-5 tại Bảo tàng Mỹ thuật Chicago, được tổ chức để kỷ niệm 100 năm mối quan hệ đặc biệt giữa nhà danh họa Tây Ban Nha với thành phố đông dân thứ ba của nước Mỹ. Dịp này, 250 tác phẩm của Picasso bao gồm tranh, tượng, phác thảo, đồ gốm… từ nhiều bộ sưu tập tư nhân tại Chicago cũng như thuộc sở hữu của bảo tàng sẽ được trưng bày; và đây cũng là lần đầu tiên Chicago có một triển lãm Picasso với quy mô lớn như vậy. Đúng một thế kỷ trước, vào năm 1913, Bảo tàng Mỹ thuật Chicago trở thành bảo tàng đầu tiên ở nước Mỹ giới thiệu tranh của một họa sĩ xứ Catalan trẻ tuổi, người sau này sẽ trở thành một vĩ nhân của thế giới. Đặc biệt, vào năm 1926, bảo tàng đã nhận được từ một nhà sưu tập địa phương một tặng phẩm quý giá: bức Lão nghệ sĩ guitar của Picasso, tác phẩm tiêu biểu vào “Thời kỳ xanh” của ông.
Từ ngày 26-2 đến 27-5, tại Bảo tàng Tate ở Liverpool sẽ diễn ra triển lãm “Phái Ấn tượng, thời trang và hiện đại”; giới thiệu tranh của các bậc thầy Pháp là Edouard Manet, Claude Monet và Auguste Renoir, qua đó cho thấy yếu tố thời trang đã đi vào tác phẩm của trào lưu Ấn tượng như thế nào. Khi Paris trở thành trung tâm thời trang thế giới vào những năm 1800 thì chính các họa sĩ Ấn tượng đã thể hiện các nhân vật nam – nữ của họ với trang phục hợp mốt nhất lúc bấy giờ. Tám mươi tác phẩm hội họa sẽ được trưng bày cùng với ảnh chụp và trang phục của những năm tháng ấy.
Triển lãm cũng cho thấy tính tiên phong trong tranh của Manet, Monet, Renoir cũng như của những tác giả văn học đã ủng hộ tích cực cho trào lưu Ấn tượng là Baudelaire, Mallarmé và Emile Zola trong việc cổ xúy cho y phục thời trang, hiện đại.
Nhà danh họa Nga Marc Chagall có lẽ là người được ái mộ nhất trong năm 2013 khi có tới ba triển lãm của ông được tổ chức tại Pháp, Anh và Mỹ. Từ 21-2 đến 21-6, tại Bảo tàng Quốc gia Luxembourg ở Paris triển lãm “Chagall, giữa chiến tranh và hòa bình”, tập trung giới thiệu các tác phẩm được Chagall vẽ trong những giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh mà ông đã trải qua. Đó là khi nước Nga của ông chìm đắm trong cuộc chiến tranh giữa Hồng quân và Bạch vệ (1914-1917), sau đó ông sang Pháp và lúc phát xít Đức chiếm đóng nước Pháp (1939-1945) thì ông lại chạy thoát sang Mỹ, chỉ trở về Pháp sau khi Thế chiến II kết thúc.
Còn tại Bảo tàng Mỹ thuật Dallas (Texas, Mỹ), từ ngày 17-2 đến 26-5 là triển lãm có tên “Chagall – bên ngoài giới hạn của sắc màu”, một cuộc trưng bày không chỉ tranh mà còn tác phẩm điêu khắc, gốm mỹ thuật của Chagall. Trong khi đó, với tên gọi “Chagall – bậc thầy hiện đại”, Bảo tàng Tate ở Liverpool (Anh) từ ngày 8-6 đến 6-10 cũng giới thiệu một loạt tác phẩm của ông trong nhiều giai đoạn của cuộc đời: thời gian sống tại Paris trước Thế chiến I, những năm ở nước Nga trong bão táp của cuộc cách mạng Tháng Mười và sự phát triển trong sự nghiệp sáng tác của ông để rồi trở thành một biểu tượng của hội họa thế giới thế kỷ XX.
Một triển lãm rất thú vị là “Vermeer và âm nhạc: nghệ thuật của tình yêu và nhàn rỗi”, được tổ chức tại Bảo tàng Quốc gia London (Anh) từ 26-6 đến 8-9, qua đó cho thấy mối liên hệ sâu sắc giữa tác phẩm hội họa của một bậc thầy lớn hội họa Hà Lan thế kỷ XVII với tình yêu dành cho âm nhạc của ông. Không riêng Johannes Vermeer (1632-1675) mà rất nhiều họa sĩ Hà Lan thời bấy giờ đã chọn đề tài âm nhạc khi sáng tác. Những bức tranh chủ đề âm nhạc tiêu biểu của Vermeer thuộc sở hữu của Bảo tàng Mỹ thuật London, được triển lãm dịp này là Thiếu phụ đứng bên đàn virginals và Thiếu nữ ngồi đàn virginals (virginals là một loại đàn cổở thế kỷ XVII, cũng được trưng bày tại triển lãm).
Khách đến xem tranh còn được thưởng thức những giai điệu âm nhạc Hà Lan vào thời của Vermeer, được trình tấu bằng đàn virginal và nhiều loại nhạc cụ cổ xưa khác.
Tại Bảo tàng Nghệ thuật hiện đại (MoMA) ở New York, từ 22-9-2013 đến đầu năm 2014 sẽ diễn ra triển lãm tranh của họa sĩ Siêu thực René Magritte, với tên gọi “Bí ẩn của điều bình thường”. Khởi đầu từ năm 1926, khi bắt đầu vẽ những tranh siêu thực mà theo Magritte là “để thay đổi thế giới hiện thực”, cho đến năm 1938 bậc thầy người Bỉ đã góp phần thay đổi diện mạo của hội họa hiện đại thế giới với những tác phẩm xuất sắc của mình, trong đó có 80 tác phẩm nhiều thể loại được triển lãm dịp này.
Tác phẩm của bộ đôi tác giả Mexico nổi đình đám nhất Frida Kahlo – Diego Rivera sẽ được giới thiệu trong triển lãm “Nghệ thuật hợp nhất” tại Bảo tàng Orangerie ở Paris từ 9-10-2013 đến 13-1-2014. Đây là lần hợp nhất hiếm hoi giữa đôi vợ chồng Frida Kahlo và Diego Rivera, với các bức tranh được mượn từ Bảo tàng Dolores Olmedo ở quê nhà của họ và là một trọng tâm của sinh hoạt mỹ thuật tại thủ đô nước Pháp vào mùa thu năm nay. Bên cạnh những chân dung tự họa của Kahlo là những tranh khổ lớn mang tính sử thi về cách mạng Mexico của Rivera; cả hai tác giả đều có những ảnh hưởng tới hội họa đương đại ở đất nước của họ.
Đây là cách quảng bá hoạt động, tiếp thị tới đông đảo công chúng mà các bảo tàng ở Việt Nam nên học tập.
- Lê Bản
