Câu chuyện về sự “yếu thế” của nữ giới trong điện ảnh, đặc biệt là lĩnh vực đạo diễn luôn là câu chuyện “không hồi kết” không chỉ riêng ở Hàn Quốc mà còn ở hầu khắp các nền điện ảnh mạnh trên thế giới bao gồm cả Hollywood. Năm 2016 này, các nữ đạo diễn Hàn Quốc đã có một năm khá thành công với nhiều tác phẩm được thị trường đón nhận.
Bộ phim Remember You (phát hành vào ngày 7-1-2016) gây chú ý cho giới truyền thông không chỉ vì sự xuất hiện của ngôi sao Jung Woo Sung ở vai trò nhà sản xuất và diễn viên (đã lâu anh không đóng phim thể loại tình cảm); mà đây còn là bộ phim đầu tay của nữ đạo diễn Lee Yoon Jeong. Các nhà phê bình đã nhận xét rằng, Remember You là tín hiệu cho thấy sự tiến bộ mang tính đột phá của các nữ đạo diễn Hàn Quốc trong năm 2016.
Bên cạnh Remember You, trong năm 2016, khán giả có dịp thưởng thức khá nhiều bộ phim do các nữ đạo diễn thực hiện: Like for Likes của Park Hyeon Jin (công chiếu ngày 17-2); Pure Love của nữ đạo diễn trẻ Lee Eun Hee (công chiếu ngày 24-2), có sự tham gia của Do Kyung Soo, thành viên nhóm nhạc thần tượng EXO. Tương tự, phim tài liệu Welcome to Playhouse của đạo diễn Kim Soo Win và phim Snow Paths của đạo diễn Kim Hee Jung – một trong những tác phẩm công chiếu trong chương trình Jeonju Cinema Project 2015 tại Liên hoan phim Quốc tế Jeonju 2016 – cũng đã lần lượt ra mắt vào ngày 25-2 và 2-3. Hầu hết phim mà các nữ đạo diễn đang thực hiện trong năm 2016 đều có kinh phí sản xuất vào khoảng 2,4 triệu đôla Mỹ – là con số tối thiểu dành để thực hiện một phim thương mại. Remember You đạt gần 430 ngàn lượt khán giả, được xem khá thành công với một phim đầu tay, nhất là một phim của đạo diễn nữ. Nhờ công chiếu vào dịp lễ Tình nhân cùng dàn diễn viên thần tượng như Yoo Ah In, Choi Ji Woo… bộ phim tình cảm hài có đề tài về mạng xã hội Facebook Like for Likes đã đạt gần 850 ngàn lượt xem. Thành tích của Pure Love hơi thấp, có khoảng 239 ngàn lượt xem sau gần hai tháng công chiếu.
Tin vui chưa dừng ở đây. Nữ đạo diễn Lee Eon Hee (E.Oni) – người chỉ huy của bộ phim từng gây chú ý năm 2007 Love Exposure – đã hoàn tất phần ghi hình cho bộ phim mới của cô là Missing Child. Với sự tham gia của hai diễn viên Kong Hyo Jin và Uhm Ji Won – vốn được mệnh danh là nữ hoàng của thể loại phim kinh dị, Missing Child là câu chuyện về một người mẹ tìm kiếm cô con gái mất tích. Tương tự, Lee Soo Yeon (đạo diễn của phim đình đám năm 2012 là Modern Family) đang chỉ đạo những cảnh quay cho bộ phim mới nhất của cô – Thaw – cũng thuộc thể loại tâm lý kinh dị, khám phá bí mật của một vụ án giết người hàng loạt. Lee Soo Yeon cũng là biên kịch của bộ phim kinh dị nổi tiếng ăn khách năm 2003 – The Uninvited. Bộ phim Home Sweet Home của đạo diễn Lee Kyoung Mi cũng được đánh giá là một phim kinh dị đầy hứa hẹn trong năm nay. Trong khi đó, nữ đạo diễn Hong Ji Young đang thực hiện bộ phim chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Guillaume Musso với tựa đề là Will You Be There?. Phim có sự tham gia của diễn viên Kim Yun Seok (ngôi sao trong phim The Priests, 2015). Tại Liên hoan phim Quốc tế Berlin, bộ phim The World of Us của đạo diễn nữ Yoon Ga Eun đã nhận được phản hồi rất tốt từ phía công chúng và các nhà phê bình.
Nếu đem danh sách này so với năm trước, thì quả thật nữ đạo diễn Roh Deok cùng bộ phim The Exclusive: Beat the Devil’s Tattoo quá lẻ loi trong thị trường điện ảnh thương mại 2015. Những năm gần đây, trung bình mỗi năm Hàn Quốc sản xuất khoảng 250 bộ phim điện ảnh và khoảng 200 phim trong số này sẽ được công chiếu tại thị trường nội địa. Nếu như trong năm 2016, con số này không thay đổi thì các phim do nữ làm đạo diễn vừa kể trên cũng chỉ chiếm khoảng 5%. Kinh phí là điều kiện tiên quyết để có thể biết bộ phim sẽ có sự tham gia của bao nhiêu ngôi sao lớn, tên tuổi. Cũng như vậy, với hầu hết các phim Hàn thì dàn diễn viên sẽ quyết định ngân sách cho bộ phim đó. Đây cũng là lý do để những nữ đạo diễn đã có những thành công nhất định như E.Oni, Lee Soo Yeon và Lee Kyoung Mi đã chọn dòng phim kinh dị. Hy vọng thành công tại phòng vé cùng tên tuổi các diễn viên sẽ là yếu tố tiên quyết để các nữ đạo diễn có thể giúp dự án của họ “lọt” vào “mắt xanh” các nhà sản xuất. Vẫn không nhiều ngôi sao phòng vé như Jo In Sung nhận lời tham gia một phim của đạo diễn nữ. Cũng chính vì vậy mà rất nhiều tác phẩm của các nữ đạo diễn đã không thể đến với công chúng vì thiếu kinh phí. Ngay cả những nữ đạo diễn từng gây ấn tượng mạnh trong bộ phim đầu tay cũng rất khó khăn có nguồn vốn để làm tác phẩm tiếp theo, ví dụ như trường hợp của nữ đạo diễn Lee Kyoung Mi. Cô phải mất tám năm sau thành công của tác phẩm đầu tay Crush and Blush mới có được bộ phim thứ hai: The Truth Beneath.
Khi thực hiện bộ phim dài đầu tay Secrets, Objects, nữ đạo diễn Lee Young Mi đã thấu hiểu “nỗi khổ” của mình và các đồng nghiệp nữ trong môi trường “nam trị” như xứ Hàn: “Sau khi đi du học sáu năm tại nước Anh, tôi trở về làm phim tại quê nhà và “ngỡ ngàng” vì mọi việc vẫn y như xưa. Các nữ đạo diễn không nhận được sự bình đẳng hay bất kỳ cơ hội như các đồng nghiệp nam giới. Khi tôi đưa kịch bản cho các nhà đầu tư tiềm năng là phụ nữ, họ rất thích và khen ngợi “Đây chính là câu chuyện của tôi”, nhưng lại ngần ngại không dám bỏ vốn thực hiện nó, không dám nhận phát hành bộ phim. Thái độ của các nhà đầu tư nam còn tệ hơn, họ đã nói thẳng với tôi rằng họ không thích loại kịch bản như thế. Thậm chí trên trường quay Secrets, Objects, một nam phụ tá đã gạt tôi ra khỏi ghế đạo diễn, vì cho rằng tôi không thể đảm nhận vị trí này ở một tác phẩm có đề tài nặng về tâm lý như vậy”. Xem ra con đường của các đạo diễn nữ Hàn Quốc vẫn còn rất chông gai. Hoặc nói như ông Thierry Fremaux, Giám đốc Liên hoan phim Cannes: “Tôi nghĩ quan trọng nhất trong cuộc chiến này là vị thế của phụ nữ trên thế giới, chứ không chỉ riêng trong làng điện ảnh”.
- Mai Khôi tổng hợp từ The Korea Herald, Hancinema
