Theo kết quả chính thức cuộc bầu cử Nghị viện vùng Catalan công bố sáng 28-9, phe chủ trương ly khai đã giành quyền kiểm soát cơ quan lập pháp vùng này. Kết quả này được cho là sẽ quyết định tương lai của xứ Catalan trong Tây Ban Nha, bởi phe chủ trương ly khai đã tuyên bố sẽ tiến hành tiến trình đòi độc lập cho vùng này và tách khỏi Tây Ban Nha.
Liên minh chính ủng hộ độc lập Junts pel Si giành được 72 ghế, chiếm đa số tuyệt đối trong cơ quan lập pháp Catalan gồm 135 ghế.
Trước đó, thủ lĩnh đảng Hội tụ và Dân chủ xứ Catalan (CDC), một thành phần trong liên minh ủng hộ độc lập, ông Artur Mas đã tuyên bố cuộc bầu cử ngày 27-9 là một cuộc bỏ phiếu gián tiếp về nền độc lập ở Catalan.
Catalan có 7,5 triệu người, chiếm 1/5 dân số Tây Ban Nha, là một trong những vùng phát triển nhất ở đất nước xứ bò tót, tạo ra 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), 25% kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Vùng đất này có ngôn ngữ và di sản văn hóa riêng. Tuy nhiên, khu vực này cũng phải chịu ảnh hưởng nặng nề của cuộc suy thoái kinh tế kéo dài suốt năm năm qua ở Tây Ban Nha và từ lâu đã có ý định tách ra độc lập.
Trước cuộc bỏ phiếu, liên minh ủng hộ độc lập ở Catalan đã tuyên bố, việc giành được chiến thắng sẽ cho phép họ đơn phương tuyên bố độc lập trong vòng 18 tháng, với một kế hoạch thông qua hiến pháp riêng và xây dựng các cơ quan như quân đội, ngân hàng trung ương và hệ thống pháp lý riêng.
Trong khi đó Chính phủ Tây Ban Nha khẳng định sẽ tiếp tục chống lại xu hướng ly khai ở vùng Catalan. Phát biểu tại thủ đô Madrid, người phát ngôn Chính phủ Pablo Casado tuyên bố Chính phủ trung ương và Đảng Nhân dân cầm quyền sẽ tiếp tục các biện pháp bảo đảm sự thống nhất của Tây Ban Nha.
Ngoại trưởng Jose Manuel Garcia-Margallo cảnh báo người dân Catalan sẽ mất quốc tịch Tây Ban Nha nếu xứ này tách khỏi Tây Ban Nha. Đó còn chưa kể đến việc Catalan tách khỏi Tây Ban Nha cũng đồng nghĩa với việc xứ này không còn tư cách thành viên của Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) và không còn được vay vốn từ Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).
Các nhà phân tích cho rằng, việc liên minh ủng hộ độc lập giành chiến thắng trong bầu cử Nghị viện vùng Catalan sẽ khiến khu vực này “có khả năng cao” đòi tách khỏi Tây Ban Nha. Tuy nhiên, đây sẽ vẫn là một quá trình khó khăn, bởi Hiến pháp Tây Ban Nha không cho phép bất cứ khu vực nào ly khai.
Do đó, chính quyền xứ Catalan và Chính phủ Tây Ban Nha sẽ phải có một cuộc đối thoại. Một điều đáng chú ý là các cuộc thăm dò dư luận cho thấy, phần lớn người Catalan vẫn muốn ở lại với Tây Ban Nha nếu họ có một chế độ thuế ưu đãi hơn và các điều luật cho phép họ bảo vệ tốt hơn ngôn ngữ và văn hóa của họ.
V.Đ (DNSGCT)
