Khách đến từ Sài Gòn hay các địa phương phíaNamđã từng ăn món cá diếc rau răm ở đây – mà địa chỉ có uy tín là quán Hai Cử (số 63 đường Yên Bái, Q. Hải Châu) hầu như ai cũng phải gật gù bình phẩm: “Ngon hết biết!”. Cũng có vài ba hàng quán khác có món cá diếc rau răm này nhưng Hai Cử luôn đông khách, bất kể ngày thường hay cuối tuần.
Cá sông quê
Cá diếc sống tập trung ở các con sông quê của miền Trung, có hình dáng trông tựa cá chép nhưng nhỏ hơn, con lớn nhất cũng chỉ lọt lòng bàn tay người lớn, thân dẹp với vảy sáng, thịt ngon ngọt, không tanh, có thể làm nhiều món. Cá đem chiên giòn chấm nước mắm tỏi ớt nhâm nhi chút chất cay cũng “quá đã” mà ăn đúng bữa cũng “hao cơm”, hoặc đem rán qua trong dầu trước khi kho tương như người dân xứ Nghệ thường ăn. Có thể làm gỏi cá với những chú diếc cỡ ngón tay nhưng đòi hỏi nhiều công phu: trước hết, phải rộng cá trong thùng hay chậu vài ngày, không cho ăn để nó bài tiết sạch chất thải, khi ăn cá sống (đã bỏ bớt đầu, vây…) được vắt chanh, cuốn cả con với các loại lá như lá sung, lá mơ, lá ổi non, đinh lăng…, các loại rau thơm như húng láng, thì là…, chấm thứ nước chấm đặc biệt được chế biến từ chính cá diếc con bằm nhuyễn nấu với tương, thêm gia vị các loại. Tất nhiên món này chỉ thích hợp với những người “tốt bụng” và không thể thiếu vài ly rượu gạo đưa cay.
Cá diếc với một bụng trứng
Quen thuộc nhất, cũng dễ chế biến nhất, nhanh nhất là món cá diếc nấu rau răm. Cá tươi – nhất thiết phải tươi – làm sạch, bỏ gan ruột, khi nước trong nồi sôi thì thả cá vào chỉ khoảng vài phút đã chín, cho rau răm vào, nêm chút nước mắm độ đạm cao, thêm vài trái ớt xanh là đã có món cực ngon và bổ dưỡng, lứa tuổi nào ăn cũng được. Món cá diếc rau răm càng tuyệt vời hơn khi rỉa lớp thịt bên ngoài, bụng cá lộ ra một buồng trứng vàng ươm, chiếm đến hơn nửa chiều dài thân cá. Không thể tả được sự khoái khẩu khi thưởng thức trứng cá diếc chấm nước mắm “y” (không pha) dầm ớt tê tê đầu lưỡi! Mà ở quán Hai Cử vào mùa cá đẻ thì con cá diếc nào cũng đầy một bụng trứng như vậy. Vừa ăn, vừa húp những thìa nước thơm thơm mùi rau răm, cay cay vịớt mới hiểu vì sao những người Đà Nẵng xa quê lâu ngày cứ thương nhớ tô cá diếc rau răm nóng hổi!
Tô cá diếc nấu rau răm
Ăn cá diếc thường người ta không bỏ đầu và không đánh vảy, bởi chính ăn lớp vảy cá hơi sần sật mới thấy hết cái ngon của cá. Tô cá diếc rau răm ở quán Hai Cử khi dọn lên cho khách, con cá phải còn nguyên vẹn bộ vảy như đang sống, muốn vậy cá phải được thả vào nồi nước đang sôi. Với những người ngại xương thì cá diếc cũng kém hấp dẫn vì nhiều xương, lại phải ăn cả vảy. Ở miền Trung, cá diếc ngon nhất là vào lúc bắt đầu mưa nhiều, khoảng tháng 9-10 ta, khi cá đi tìm nơi đẻ trứng.
