Hoàn thành việc thẩm tra và xác định, ngày 30-12-2015, Liên minh quốc tế hóa học lý thuyết và ứng dụng IUPAC cho biết sang tháng sau, bốn nguyên tố mới phát hiện trong những năm qua sẽ được đặt tên chính thức. Các nhà hóa học đã tạo được mẫu vật đủ mức xác nhận các nguyên tố 115, 117 và 118, lần lượt tạm thời gọi là ununpentium, unuseptium và ununoctium. Đây là lần bổ sung đầu tiên, kể từ năm 2011, khi các nguyên tố 114 và 116 được thêm vào bảng tuần hoàn các nguyên tố, được xem như là bảng hiến chương hóa học. Bốn nguyên tố mới này do các bác học Mỹ, Nga và Nhật phát hiện. Còn bảng tuần hoàn các nguyên tố do nhà hóa học người Nga, Dimitri Mendeleev thiết lập năm 1869. Giáo sư Jan Reedijk, Giám đốc phân ban hóa vô cơ IUOAC phát biểu: “Giới hóa học háo hức được thấy bảng tuần hoàn hoàn chỉnh nhất, chính xác tới cấp bảy”. Ryoji Noyori được giải Nobel hóa học là từ thành tựu lãnh đạo nhóm bác học Nhật phát hiện nguyên tố 113 unutrium.
Tháng sau, các nguyên tố mới sẽ được đặt tên chính thức. Chắc chắn một nguyên tố sẽ được chọn tên gốc Á. Tên các nguyên tố mới còn lại được đặt tên theo cảm hứng thần thoại, khoáng vật, địa danh, đặc tính. Các nguyên tố mới đều rất nặng, vì được tạo thành từ một lượng lớn các hạt neutron, proton, xếp cuối bảng tuần hoàn. Chúng đều được tổng hợp nên và chỉ tồn tại trong vài phần giây, rồi phân rã ngay thành các nguyên tố khác.
Hàng ngàn người mộ điệu nhóm nhạc Motorhead khẩn thiết kiến nghị đặt tên một trong bốn nguyên tố mới là Lemmium để tưởng nhớ thủ lĩnh nhóm nhạc heavy matel rock Lemmy Kulmister mất hôm 28-12-2015, hai ngày sau khi phát hiện ung thư. Ngay lập tức trên mạng change.org, kiến nghị này thu thập được 40 ngàn chữ ký nguyện vọng: “Mong mỏi làm sao IUPAC đặt tên Lemmium cho một nguyên tố mới được phát hiện”. Lemmy là hiện thân sức mạnh thiên nhiên, cũng là hiện thân kim loại nặng (heavy metal). Lemmy Kilmister viết nhạc, hát chính, giữ vị trí guitar bass.
Lê Lành theo The Independent (DNSGCT)
