Hơn một tháng kể từ sau khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi bất ngờ tuyên bố đổi tiền, đến nay mọi hoạt động của doanh nghiệp, người lao động và dân chúng vẫn tiếp tục đảo lộn và chưa thể trở lại bình thường.
Thủ tướng Modi lên nắm quyền vào năm 2014 với những lời hứa hẹn sẽ thúc đẩy kinh doanh, tạo việc làm và truy quét tham nhũng. Sau hơn nửa nhiệm kỳ, ông đã thực hiện một bước đi gây tranh cãi là hủy bỏ lưu hành hai tờ tiền có mệnh giá lớn nhất và phổ biến nhất là 500 và 1.000 rupee (500 rupee trị giá khoảng 7,3 đôla Mỹ), với lý do để truy quét tham nhũng và buộc lộ diện các khoản tiền trốn thuế đang được che giấu trong “nền kinh tế đen” của Ấn Độ.
Quyết định này đã gần như làm “đóng băng” mọi hoạt động sản xuất kinh doanh tại các khu vực công nghiệp. Theo số liệu của Washington Post, các cụm công nghiệp quy mô nhỏ và vừa, sử dụng tổng cộng hơn 80 triệu lao động trên khắp Ấn Độ, đã báo cáo giảm doanh số bán hàng, ngừng trệ sản xuất và sa thải nhân viên kể từ sau ngày đổi tiền 8-11. Nhiều thị trấn nổi tiếng với nghề dệt may, thợ khóa, sản xuất phụ tùng xe đạp, thủ công mỹ nghệ… đều phải đối mặt với tình trạng hàng tồn kho tăng cao do sức mua giảm vì thiếu tiền mặt. Ngay cả các công ty sản xuất xe hơi lớn cũng đã đóng cửa một số nhà máy. Tháng 12 này, Goldman Sachs đã hạ triển vọng tăng trưởng của Ấn Độ xuống còn 6,3%.
Tại Bhiwandi ở miền Tây Ấn Độ, nơi có nghề dệt lớn nhất của quốc gia, trước đây thường có khoảng 2 triệu máy dệt hoạt động liên tục suốt ngày đêm. Giờ đây, có vô số máy ngừng chạy. Sự thiếu hụt tiền mặt là cú đánh mới nhất cho ngành công nghiệp dệt vốn đã bị ảnh hưởng bởi sự cạnh tranh toàn cầu. 50 – 60% khung dệt điện đã ngừng hoạt động và 150.000 công nhân đã phải nghỉ việc.
Để phục vụ cho quyết định đổi tiền mới thay thế các đồng mệnh giá 500 và 1.000 rupee, chính phủ Ấn Độ đã đề ra các hạn mức đổi và rút tiền đối với người dân và doanh nghiệp. Trong lần điều chỉnh gần đây nhất, dù đã được nới lỏng, người dân chỉ được phép đổi tối đa 4.500 rupee mỗi ngày, 24.000 rupee mỗi tuần tại ngân hàng và được rút không quá 2.500 rupee/ngày từ các máy rút tiền tự động ATM.
Chính phủ Ấn Độ dự kiến quá trình đổi tiền sẽ hoàn tất sau 50 ngày kể từ hôm 8-11. Nhưng đến nay, khi thời hạn trên đã cận kề, các ngân hàng đều cho rằng lệnh hạn chế rút tiền cần phải tiếp tục được kéo dài sau ngày 30-12 bởi Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) không đáp ứng được nhu cầu về tiền mới.
- Lê Nga
