Theo tạp chí Statafrik, đây là một cuộc chuyển giao quyền lực chưa từng thấy trong biên niên sử của nhà nước quân chủ dầu mỏ già cỗi ở vùng Vịnh.
Việc nhường ngôi này được nhiều nhà quan sát cho là để đáp ứng mối quan tâm của quốc vương muốn tiến hành trẻ hóa chính quyền trong các chế độ già nua ở vùng Vịnh. Đồng thời, cuộc chuyển giao quyền lực bất thường ở Qatar, nơi từng xảy ra hai cuộc đảo chính trong 40 năm độc lập, trong bối cảnh “Mùa xuân Ả Rập”, phải trở thành tấm gương cho các thế hệ tương lai về chuyển giao quyền lực trong các chế độ quân chủẢ Rập.
Hamad Bin Khalifa al-Thani (phải) tuyên bố nhường ngôi cho con trai Tamim
Đây là một vụ phế truất giống như vụ do người Anh tiến hành trong thập niên 1950 đối với vua Talal ở Jordan, để đưa con trai ông là Hussein lên ngôi vì nhân vật này quan tâm nhiều hơn đến lợi ích của Hoàng gia Anh, cũng có thể so sánh được với vụ người Anh năm 1970 thực hiện đối với Quốc vương Said ở Oman, chú của Quốc vương Qabous. Nói đúng hơn, đây là sự trừng phạt đối với một kẻ gây rối hơn ai hết đã giúp các phong trào thánh chiến phát triển, làm gia tăng đối kháng tôn giáo giữa tín đồ Hồi giáo với nhau (dòng Sunni chống dòng Shiite), làm rạn nứt thêm thế giới Ả Rập, đồng thời đẩy thế giới đến bờ vực chiến tranh khu vực.
Theo một số nguồn tin, việc Quốc vương Qatar thoái vị có thể là vì ông đã có những bước đi sai lệch quá nghiêm trọng như hỗ trợ mạnh mẽ phong trào thánh chiến hay thích kinh doanh và đầu tư vào các nước phương Tây. Quốc vương Qatar dường như nhận được yêu cầu từ bỏ quyền lực từ một quan chức cao cấp của CIA được Tổng thống Mỹ Obama cử đến chỉ để “truyền lệnh” sau khi phát hiện trong hầm của Bin Laden một số tài liệu cho thấy người phụ trách tài chính của al-Qaeda là một công dân Qatar và anh em họ với Bộ trưởng Văn hóa nước này là Hamad Al Kawari.
Quyết định của Mỹ là không thể thương lượng và Mỹ yêu cầu cả Quốc vương Qatar lẫn Thủ tướng của ông là Hamad Bin Jassim phải rời khỏi quyền lực. Tiến trình chuyển giao sẽ bắt đầu từ tháng ăn chay Ramadan và kết thúc vào cuối tháng 8 cùng thời điểm nối lại các hoạt động ngoại giao quốc tế. Theo giới phân tích Ả Rập, đại diện của CIA dường như đề xuất cho Quốc vương Qatar hai lựa chọn: hoặc phong tỏa toàn bộ tài sản tài chính của Qatar trên toàn thế giới, hoặc ông phải thoái vị. Lý do dẫn đến hành động trừng phạt này là vì Qatar đã vượt quá vai trò của mình ở Syria và ủng hộ phong trào thánh chiến cũng như hỗ trợ quá mạnh mẽ các phái Hồi giáo bảo thủ mới lên cầm quyền ở Tunisia và
Ai Cập.
T.L
