Mối quan hệ thương mại “cùng thắng” giữa Liên minh Châu Âu (EU) và Trung Quốc đang bên bờ rạn nứt bởi những bất đồng khó dung hòa mà ngòi nổ chính xuất phát từ cuộc tranh luận giữa các bộ trưởng thương mại châu Âu và Trung Quốc về trợ cấp công nghệ cao. Khi tranh chấp xảy ra, nhiều nhà quan sát cho rằng sẽ nảy sinh ra những hiệu ứng đối với Việt Nam, quốc gia vừa có mối quan hệ tốt với EU, vừa là láng giềng của Trung Quốc, kèm theo nỗi lo trở thành một phần “sân sau” của cường quốc sản xuất lớn nhất thế giới.
EU là thị trường nhập khẩu lớn của ngành dệt may
Khi hai bên khẩu chiến
Ngày 31-5, các bộ trưởng EU và Trung Quốc đã tranh luận liên quan đến việc Trung Quốc trợ cấp cho các nhà sản xuất viễn thông hàng đầu của họ là Huawei và ZTE Corp bán rẻ hơn các đối thủ cạnh tranh châu Âu. Hiện cả hai bên đang nỗ lực đàm phán để hạn chế tối đa phải nhờ cậy trọng tài WTO. EU chọn TIDs, công cụ bảo hộ mậu dịch làm vũ khí để chống lại những trợ cấp không công bằng cũng như thái độ cạnh tranh bất chính trong thương mại của Trung Quốc.
Trái với quan điểm của De Gucht – Ủy viên thương mại châu Âu, Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Trần Đức Minh cảnh báo về tính thiếu hiệu quả của việc lạm dụng các công cụ bảo hộ mậu dịch trong giai đoạn khó khăn của nền kinh tế hiện nay. Ông này còn khẳng định về việc G-20 đã thống nhất sẽ không đưa ra bất cứ biện pháp hạn chế mậu dịch nào cả; cách giải quyết tốt nhất là thảo luận hòa bình trước khi sự việc nằm ngoài tầm kiểm soát.
Mâu thuẫn trong thương mại giữa EU và Trung Quốc không chỉ mới xuất hiện. Sự việc trên chỉ là “giọt nước tràn ly” và nguồn gốc cơ bản xuất phát từ lề thói cạnh tranh bất chính từ phía Trung Quốc, tạo nên một phản xạ “phòng vệ thương mại” từ phía EU vì chẳng có lý gì mối quan hệ “đôi bên cùng có lợi” mà chỉ có châu Âu tôn trọng luật chơi.
Trung Quốc đang bị buộc phải tôn trọng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt của EU về chất lượng, mặt khác lại bị tố cáo vì hành vi gây khó khăn cho các doanh nghiệp EU đầu tư vào Trung Quốc bằng chính sách ngấm ngầm hậu thuẫn cho các doanh nhân Trung Quốc trong các cuộc đấu thầu. Nhưng lần này, Trung Quốc tỏ vẻ lúng túng trước nguy cơ bị trả đũa từ phía EU, chứ không ở thế chủ động như trong việc cấm vận chuối của Philippines. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu Nghị viện châu Âu kiên quyết buộc Bắc Kinh phải tuân thủ luật chơi trong khi Trung Quốc tiếp tục phớt lờ? Vấn đề không đơn giản chỉ là mâu thuẫn giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới, mà còn ảnh hưởng đến những thị trường khác, vốn cũng có mối quan hệ thương mại lâu dài và bền vững với cả EU và Trung Quốc. Chẳng hạn như Việt Nam.
