Sự xáo trộn nhịp sinh học tự nhiên có thể gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe, vì vậy đây là một số mẹo cần áp dụng: ăn sáng vào buổi sáng, làm việc trong suốt cả ngày, thư giãn vào buổi chiều tối và rồi đi ngủ.
Giờ thức dậy có một nhịp điệu nhất định, và chu kỳ 24 giờ của trái đất quay đã hình thành một mô hình giấc ngủ của con người mà chủ yếu diễn ra vào ban đêm trong khoảng 7 hay 8 giờ liên tục với đôi mắt nhắm.
Một số nghiên cứu đã cho thấy rằng việc làm xáo trộn chu kỳ ngủ – thức cổ xưa này có thể khiến con người dễ bị các bệnh như tiểu đường, béo phì, rối loạn tiêu hóa và bệnh tim.
Hiện nay, một nghiên cứu trên gần 300 người nghỉ hưu đi khám tổng quát ở Anh đã phát hiện ra rằng thời gian tốt nhất để tiêm phòng bệnh cúm có lẽ là vào buổi sáng vì đây là thời gian hệ miễn dịch của những người lớn tuổi có thể sản xuất những virus kháng thể tốt nhất.
Một nghiên cứu tại Trường Y Harvard trên 420 người ăn kiêng thấy rằng những người ăn bữa ăn chính trước 3 giờ chiều giảm cân nhiều hơn.
Các nhà khoa học tin rằng có tới 2.400 mạng người có thể được cứu sống nếu tất cả việc tiêm phòng bệnh cúm mùa đông cho các bệnh nhân lớn tuổi được thực hiện trước buổi trưa vì đây là thời gian tốt nhất cho hệ miễn dịch của họ.
Nhiều bằng chứng khác cho rằng thời gian có thể là rất cần thiết – thậm chí quan trọng – đối với một số hoạt động nhất định.
Vì vậy, chúng ta còn cần biết những gì khác về chiếc “đồng hồ sinh học” kiểm soát nhịp sinh học của chúng ta? Dưới đây là một vài câu hỏi có thể được trả lời.
Đồng hồ sinh học là gì và tại sao cơ thể chúng ta theo một nhịp sinh học?
Các nhà khoa học hiện nay khá chắc chắn rằng có hai loại đồng hồ hoạt động trong cơ thể. Đồng hồ trung tâm nằm ở nhân trên giao chéo thị giác, một bộ sưu tập khoảng 20.000 tế bào thần kinh dao động trong vùng dưới đồi của não bộ, liên kết phức tạp với ánh sáng ban ngày từ các dây thần kinh thị giác của mắt.
Chiếc đồng hồ nội bộ này phát tín hiệu báo thời gian thức hay ngủ và được liên kết với các mức hormone và nhiệt độ cơ thể, dao động tương ứng trong khoảng thời gian sinh học của “khoảng một ngày”.
Tuy nhiên, gần đây nhiều nhà khoa học đã phát hiện ra rằng các mô khác trong cơ thể có đồng hồ ngoại vi của riêng nó, bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường khác. Ví dụ việc ăn có thể thiết lập lại đồng hồ ngoại vi của đường tiêu hóa.
Rối loạn nhịp sinh học có thực sự gây ra những vấn đề sức khỏe?
Có bằng chứng rõ ràng về những tác hại này. Ví dụ: công nhân làm việc ca đêm, thường có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch. Một nghiên cứu cho thấy họ có 40% khả năng mắc bệnh này so với lao động không làm đêm.
Một ý kiến cho rằng việc thay đổi chu kỳ ngủ – thức của cơ thể gây ra một sự không ăn khớp giữa đồng hồ sinh học chính của nhân trên giao chéo thị giác và các đồng hồ ngoại vi trong phần còn lại của cơ thể, có thể gây ra bởi việc ăn không đúng thời điểm trong chu kỳ 24 giờ, chẳng hạn.
Và như nghiên cứu về người nghỉ hưu cho thấy, giấc ngủ cũng có thể ảnh hưởng đến mức độ hoạt động của hệ miễn dịch.
Vậy thời gian nào tốt nhất để ăn mà đảm bảo sức khỏe?
Các nghiên cứu trên loài chuột đã cho thấy rõ ràng rằng việc chỉ cho phép chúng ăn khi chúng thức tỉnh tự nhiên, thường là vào ban đêm vì chúng là loài hoạt động về đêm, dẫn đến một số ít khuyết tật chuyển hóa chất. Chúng khỏe mạnh và ít bị béo phì hơn những con chuột được cho ăn cả ngày và đêm.
Tương tự như vậy, một nghiên cứu của Frank Scheer trên 420 người ăn kiêng ở Tây Ban Nha tại Trường Y Harvard phát hiện ra rằng những người ăn bữa chính trước 3 giờ chiều giảm cân nhiều hơn so với những người ăn sau đó. Thông điệp có vẻ đơn giản: Hãy biến bữa trưa trở thành bữa ăn lớn nhất trong ngày của bạn.
Khi nào là thời gian ngủ tốt nhất để được tỉnh táo và sáng tạo?
Điều này phụ thuộc vào từng cá nhân. Một số người là cú đêm, một số là chim chiền chiện buổi sáng. Mimi Shirasu-Hiza, một nhà nghiên cứu giấc ngủ tại Đại học Columbia ở New York, nói rằng thậm chí ngủ một giấc kéo dài 8 tiếng có thể không phù hợp với tất cả mọi người.
“Là một cú đêm, thời gian tối ưu riêng của tôi để viết hoặc tư duy sáng tạo là từ khoảng 22 giờ tối đến 2 giờ sáng bởi vì tôi có con nhỏ, chúng thường thức dậy sớm vào buổi sáng, tôi đã chuyển sang ngủ nhiều giấc nhỏ”, bà nói.
“Tôi đi ngủ với con tôi khoảng 8 giờ tối, thức dậy lúc 10 giờ tối và làm việc trong một vài giờ, quay trở lại giấc ngủ và thức dậy cùng với những đứa trẻ vào buổi sáng. Có một số bằng chứng đây không phải là một mô hình giấc ngủ bất thường trong xã hội tiền công nghiệp”.
Trong văn hóa 24/7 hiện nay, liệu có một mốc thời điểm tốt nhất để tham gia với các mạng xã hội không?
Ngủ làm mới tâm trí cũng như cơ thể và một nghiên cứu trên 509 triệu tin nhắn tweet được 2,4 triệu người sử dụng Twitter gửi qua hai năm cho thấy rằng những tweet vui vẻ và lạc quan nhất được đăng lên vào lúc 8-9 giờ sáng.
Giữa 3-6 giờ chiều họ thường tập trung phản hồi trên tweet của người khác hơn là đăng tải tweet của riêng mình.
Các nhà nghiên cứu phát hiện thời gian nhiều cảm xúc nhất cho Twitter là giữa 10 giờ đến 23 giờ khi người dùng không chỉ “tỉnh táo và nhiệt tình tham gia, mà còn kích động hơn”.
