Việt Nam ngày càng trở thành một điểm thu hút các công ty công nghệ nước ngoài bởi vì thị trường này có nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng mà giá nhân công cạnh tranh hơn so với nhiều thị trường khác trên thế giới.
Hiện nay, trình độ kỹ sư công nghệ thông tin (CNTT) của Việt Nam không thua thế giới trong khi mức lương thì thấp hơn, theo ông Pierre Bonnet, Giám đốc điều hành của công ty Orchestra Networks toàn cầu, kiêm chủ tịch và tổng giám đốc Orchestra Networks Việt Nam. Đây là một trong những lý do tại sao trong thời gian gần đây Việt Nam thu hút nhiều các công ty phần mềm, công nghệ nước ngoài.
Yếu tố nhân lực, thị trường
Orchestra Networks là một doanh nghiệp của Pháp cung cấp giải pháp phần mềm quản trị dữ liệu và đang hoạt động tại nhiều quốc gia trên thế giới. Công ty đã hoạt động được 18 năm nhưng mới thiết lập văn phòng tại Việt Nam cách đây hai năm. Ông Pierre Bonnet cho biết, trong hai năm qua công ty tại Việt Nam chủ yếu tuyển dụng nhân sự cho hoat động nghiên cứu phát triển sản phẩm và dự kiến sẽ đẩy mạnh hoạt động kinh doanh, thương mại tại thị trường này trong thời gian tới.
Theo ông Bonnet, Orchestra Networks có chi nhánh tại Mỹ, Anh, Đức, Singapore và hoạt động rộng khắp thị trường Bắc Mỹ và châu Âu, Trung Đông và châu Phi, nhưng công ty chỉ triển khai hoạt động nghiên cứu và phát triển tại Pháp và Việt Nam. Orchestra Networks có gần 50 kỹ sư công nghệ chuyên nghiên cứu phát triển sản phẩm tại Việt Nam và có kế hoạch tăng gấp đôi số lượng kỹ sư trong hai năm tới.
“Các kỹ sư công nghệ của Orchestra Networks Việt Nam có trình độ tương đương với các kỹ sư của Orchestra Networks tại Pháp trong khi đó mức lương của họ thì thấp hơn. Chất lượng đội ngũ kỹ sư chính là lý do khiến Orchestra Networks chọn Việt Nam là quốc gia bên ngoài nước Pháp để thiết lập bộ phận nghiên cứu phát triển”, ông Bonnet nói. Ông cho biết thêm trình độ tiếng Anh là điều các kỹ sư Việt Nam có thể hoàn thiện và đây không phải rào cản lớn. Việt Nam hấp dẫn Orchestra Networks không chỉ nhờ chất lượng nhân lực mà còn là cơ hội thị trường (cung cấp giải pháp quản trị dữ liệu).
Dasan Zhone Solutions, công ty chuyên cung cấp giải pháp công nghệ hạ tầng mạng cho các tòa nhà (cả phần cứng và phần mềm), cũng đến Việt Nam bởi yếu tố nhân lực CNTT, chứ không chỉ vì cơ hội thị trường. Cách đây vài năm, công ty của Mỹ này đã thành lập trung tâm nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại Việt Nam, trước khi mở công ty con tại đây. Dasan Zhone Solutions Việt Nam hiện có 90 nhân viên và phần lớn trong số họ làm công việc nghiên cứu và phát triển.
Chất lượng nhân lực CNTT là một trong những nguyên do tại sao Dasan Zhone Solutions đang thực hiện kế hoạch mở rộng trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu phát triển chính của tập đoàn này trên thế giới. Nhận xét về Việt Nam, ông Jong Hyun Park, Tổng giám đốc Dasan Zhone Solutions Việt Nam, dự báo nơi đây sẽ sớm trở thành trung tâm CNTT của ASEAN. Khi Dasan Zhone Solutions lần đầu tiên đặt chân đến Việt Nam, công ty đã nhìn thấy tiềm năng rất lớn của thị trường sẽ sớm trở thành trung tâm nghiên cứu phát triển lớn của thế giới, sau Trung Quốc và Ấn Độ.
Ngoài hai công ty trên, GoBear – công cụ tìm kiếm tích hợp về các sản phẩm bảo hiểm và tài chính của châu Á đến từ Singapore đã quyết định thành lập và đưa vào hoạt động bộ phận lập trình khu vực đặt tại TPHCM. Đây là đội ngũ lập trình viên được tuyển chọn tại Việt Nam, chịu trách nhiệm phát triển các tính năng và công nghệ mới nhằm phục vụ cho kế hoạch phát triển lâu dài của GoBear ở thị trường khu vực. Theo bà Ivonne Bojoh, Phó tổng giám đốc phụ trách công nghệ kiêm đồng sáng lập GoBear, GoBear và nhiều công ty công nghệ khác đang xem TPHCM như “thung lũng Silicon của phương Đông”, nhờ nguồn cung nhân lực và chất lượng các lập trình viên Việt Nam.
Việt Nam đang chú trọng đến việc tăng nguồn cung và nâng cao trình độ nhân lực CNTT, và nơi đây có nhiều trường đại học tham gia vào hoạt động đào tạo trong lĩnh vực này nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về nhân lực công nghệ chất lượng cao. Chính phủ Việt Nam đang có những giải pháp, chiến lược phù hợp để hỗ trợ cho sự phát triển của ngành CNTT, nền kinh tế số.
Nhiều cách thu hút, đào tạo nhân lực
Để tận dụng nguồn nhân lực và cơ hội thị trường, không chỉ các công ty trên, Tek Experts – công ty gia công phần mềm đa quốc gia – cũng đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Tek Expert muốn phát triển cơ sở ở Việt Nam thành địa điểm chiến lược của tập đoàn trên toàn cầu. Tek Experts Việt Nam cung cấp các dịch vụ về hỗ trợ phần mềm, phát triển ứng dụng… cho các khách hàng trên toàn cầu. Trước nhu cầu tăng trưởng mạnh, từ hai năm nay, Tek Experts Việt Nam đã đẩy mạnh công tác truyền thông để cho nhiều người biết đến với hy vọng sẽ dễ dàng hơn trong việc thu hút nhân lực.
Ông Yaniv Natan, nhà sáng lập Tek Experts, cho biết Tek Experts Việt Nam đã có 250 người vào thời điểm cuối năm 2016 và đang thực hiện mục tiêu nâng số lượng lên 1.000 người vào năm 2019. Tuy nhiên đây là một thách thức lớn trong bối cảnh các công ty CNTT tại Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt để thu hút nhân viên, đặc biệt là những người có tay nghề cao. Với quy mô như hiện tại và kế hoạch phát triển trong tương lai, ông Natan nói Tek Experts Việt Nam sẽ là công ty lớn thứ hai của tập đoàn này trên toàn cầu, đứng sau công ty Tek Experts tại Costa Rica.
Để thu hút nhân sự, Tek Experts đã thuê văn phòng cao cấp ở khu vực trung tâm Hà Nội để tạo sự thuận tiện cho nhân viên, khách hàng. Để nhân viên cảm thấy hứng thú khi làm việc, cả công ty Tek Experts và Orchestra Networks đều cho thiết kế không gian làm việc theo hướng mở, nhiều cây xanh như mô hình mà các không gian làm việc chung (co-working space) ở Hà Nội, TPHCM. Tại văn phòng làm việc của các công ty này có thiết kế khu sky garden để có được không gian thư giãn, có đặt máy pha cà phê, tủ lạnh để nhân viên để đồ ăn, thức uống…
- Xem thêm: Nhân lực thời kỳ công nghiệp 4.0
Các công ty cho rằng những thiết kế không gian mở như vậy sẽ tạo ra văn hoá làm việc nhóm giữa các nhân viên và nhân viên không bị bó buộc phải ngồi trong phòng làm việc 8 tiếng với máy tính. Những ai cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng có thể đi ra chỗ không gian mở để uống nước, nói chuyện với đồng nghiệp cho đến khi cảm thấy thoải mái thì mới làm việc một cách hiệu quả. Theo các công ty, chỉ khi tạo cho nhân viên môi trường làm việc thoải mái nhất thì họ mới có thể làm việc được tốt.
Ngoài việc thiết kế văn phòng đẹp, thoải mái cho nhân viên nhằm cạnh tranh thu hút nhân lực với các công ty trong nước và các công ty nước ngoài khác đang đến Việt Nam ngày càng nhiều, ông Bonnet cho biết Orchestra Networks Việt Nam đang trả lương cao hơn các đối thủ khoảng 20%. Công ty này cũng chấp nhận tuyển dụng những kỹ sư công nghệ có trình độ tiếng Anh chưa được tốt để đào tạo trong khoảng thời gian vài tháng trước khi bắt đầu công việc chuyên môn. Trong khi đó, Dasan Zhone Solutions Việt Nam đang hợp tác với Trường Đại học Hà Nội và Đại học Bách Khoa Hà Nội để tổ chức các khóa đào tạo và chương trình học bổng cho các sinh viên năm cuối nhằm thu hút sinh viên đến thực tập, làm việc tại công ty.
Trong bối cảnh các công ty trong nước đang phải cạnh tranh rất gắt gao trong việc thu hút nhân lực từ các công ty nước ngoài, Tổng giám đốc tập đoàn FPT Bùi Quang Ngọc cho biết, mức lương nhân lực CNTT tại Việt Nam đang tăng khoảng 10% mỗi năm trong vài năm gần đây. Các doanh nghiệp buộc phải “chạy” theo mức tăng này nếu muốn tuyển được người và không bị mất người vào tay các doanh nghiệp khác.
Theo kết quả của cuộc khảo sát việc làm của sinh viên tốt nghiệp trong năm 2017 được Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông thực hiện và công bố mới đây, sau một năm ra trường, tỷ lệ sinh viên nhận được mức lương khởi điểm trên 15 triệu đồng/tháng đạt gần 20% và từ 10-15 triệu đồng/tháng là hơn 12%. Người lao động trong những ngành đào tạo như CNTT, an toàn thông tin, điện tử, viễn thông… có mức lương cao hơn. Gần 67% sinh viên tốt nghiệp trong năm 2017 của học viện này có việc làm ngay sau khi ra trường chiếm. Còn số sinh viên có việc làm trong khoảng thời gian từ 3-6 tháng sau khi tốt nghiệp chiếm gần 22%. Khảo sát cũng cho thấy, tỷ lệ sinh viên của học viện tốt nghiệp trong năm 2017 làm việc tại doanh nghiệp trong nước chiếm tỷ lệ 75%. Các sinh viên làm tại các tổ chức, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, chiếm 14%.
