SpaceX không chọn một kỹ sư viễn thông hay cựu lãnh đạo nhà mạng để mở màn ở Việt Nam. Họ chọn Đỗ Bá Thích, một luật sư sinh năm 1990. Với ai quen đọc thị trường này, đó là câu trả lời đúng cho bài toán khó nhất — và nó không nằm ở công nghệ.
Đỗ Bá Thích sinh năm 1990 tại Hà Nội, là thành viên Đoàn Luật sư Hà Nội. Từ năm 2013, anh là luật sư sáng lập kiêm partner cấp cao của ASL Law, đồng thời giữ vai trò đại diện pháp luật của hãng. Chuyên môn của anh nằm ở tư vấn đầu tư, dịch vụ pháp lý xuyên biên giới, doanh nghiệp và sở hữu trí tuệ — cùng chứng chỉ hành nghề tại các hiệp hội quốc tế như IBA, INTA và APAA.
Dưới ban lãnh đạo có anh, ASL Law nhiều năm liền lọt bảng xếp hạng của Legal500, Asian Legal Business, IFLR, IP Stars, WTR 1000 và AsiaLaw. Nói cách khác, đây là một hãng luật quen làm việc với nhà đầu tư nước ngoài và các thương vụ xuyên biên giới.
Nhìn hồ sơ ấy, đây không phải chân dung quen thuộc của một CEO công nghệ. Không mảng kỹ thuật hạ tầng, không năm tháng vận hành mạng lưới. Thứ anh mang theo là một loại vốn khác — và đúng loại vốn Starlink cần lúc này.
Starlink Services Vietnam ra đời đầu năm nay với vốn đăng ký 30 tỉ đồng, tương đương khoảng 1,2 triệu USD, sau khi Việt Nam cấp phép thí điểm dịch vụ internet vệ tinh. Con số vốn khiêm tốn cho thấy đây là bước đặt chân, chưa phải một cuộc đổ bộ.
Ghế chủ tịch kiêm đại diện pháp luật thuộc về Lauren Ashley Dreyer, phó chủ tịch vận hành kinh doanh toàn cầu của Starlink. Phần điều hành trong nước giao cho Thích. Cấu trúc này khá điển hình: người nước ngoài giữ chiến lược toàn cầu, người bản địa cầm phần vận hành và quan hệ trong nước — cách nhiều tập đoàn công nghệ chọn khi bước vào một thị trường vừa hấp dẫn vừa nhạy cảm.
Với Starlink, phần trên trời coi như đã xong. Phần dưới đất mới là chỗ khó: giấy phép tần số, điều kiện sở hữu nước ngoài trong một lĩnh vực nhạy cảm, cam kết an ninh dữ liệu, cơ chế đặt trạm cổng mặt đất và định tuyến lưu lượng. Đây là thị trường viễn thông được quản chặt, nơi một doanh nghiệp ngoại muốn bán internet phải đi qua nhiều lớp phê duyệt và làm việc liên tục với cơ quan quản lý.
Đặt một luật sư đầu tư vào ghế điều hành, vì thế, là cách SpaceX xác định đúng nút thắt. Người mở được cánh cửa Việt Nam giai đoạn này không phải người giỏi nhất về ăng-ten, mà người hiểu nhất về khung pháp lý và cách thương lượng với bộ máy quản lý.
Nhưng phép thử thật chỉ bắt đầu sau khi giấy phép đã nằm trong ngăn kéo. Khi dịch vụ chạy thật, Starlink sẽ va vào những nhà mạng nội địa đã cắm rễ và một tập khách hàng vùng sâu vùng xa với khả năng chi trả hạn chế. Một người đi lên từ nghề luật sẽ phải chứng minh mình bán được dịch vụ, chứ không chỉ xin được giấy phép. Đó mới là bài toán quản trị mà Thích nhận về cùng chiếc ghế.
• Đọc thêm: Fi Ultra chưa về Việt Nam, nhưng thứ nó báo hiệu thì đã tới
