“Điểm hẹn – Nghệ thuật sắc màu Hà Lan” là tên gọi cuộc triển lãm quy mô lớn đang diễn ra tại Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh (97A Phó Đức Chính, Q.1, từ 4-5 đến 18-5), lần đầu tiên đem đến cho người xem một góc nhìn về nghệ thuật Hà Lan đương đại.
Với nhiều người Việt Nam, tên tuổi các bậc thầy hội họa người Hà Lan từ thời cổ điển đến hiện đại đã khá quen thuộc, nhất là các họa sĩ vĩ đại “Thời hoàng kim” của hội họa Hà Lan (thế kỷ XVII) như Rembrandt van Rijn, Johannes Vermeer, Frans Hals, Carel Fabritius, Paulus Potter, Jan Steen… hay những Vincent van Gogh, Piet Mondrian lừng lẫy. Tuy nhiên, hội họa hay rộng hơn là nghệ thuật tạo hình, nghệ thuật thị giác đương đại từ xứ sở hoa tulip vẫn còn khá xa lạ với công chúng Việt. Do vậy, cuộc triển lãm này còn mang một ý nghĩa đặc biệt.
Như tên gọi, ở “điểm hẹn” đầu tiên là TP. Hồ Chí Minh, bên cạnh khoảng 70 tác phẩm của 30 họa sĩ, nhà điêu khắc và nghệ sĩ thị giác thuộc nhiều thế hệ đến từ Hà Lan, Bỉ còn có tranh của các họa sĩ Việt Nam ở cả hai miền Nam – Bắc, tất cả làm nên một triển lãm khá đa dạng bao gồm tranh hội họa, đồ họa nhiều thể loại, sắp đặt, mỹ thuật trang trí… chiếm trọn tầng trệt nhà trưng bày mới của bảo tàng. Đập vào mắt người xem khi bước vào gian triển lãm là một tác phẩm sắp đặt kích thước lớn làm bằng tre Việt Nam tựa một cỗ xe vượt qua không gian – thời gian để nối liền các nghệ sĩ Hà Lan – Việt Nam bằng xúc cảm nghệ thuật bất chấp những khác biệt về thủ pháp, cách tạo hình hay chất liệu làm nên tác phẩm. Dễ nhận thấy, bên cạnh tranh trừu tượng của các họa sĩ bạn là tranh biểu hình thể hiện những nét đặc trưng của đất nước Hà Lan: những chiếc cối xay gió, hoa uất kim hương, những chú bò sữa…
Ở phía bạn, có những tên tuổi đã vượt qua biên giới Hà Lan, được biết đến ở châu Âu và rộng hơn nữa, đó là các nghệ sĩ Jan Peter van Opheusden, Angela Bogaard, Ad Arma, Simon Borst, Antoinnette Brandenburg, Aurelia van der Burght, Betty Jonker, Hetty van der Kloot, Myriam Knol, Loes Koopmans, Henriette Kros, Annerose Langeveld, Jolande van Lith, Pim Stallmann, Christa Logman, Annemarie Mayers, Aura Op den Camp, Liesbeth Oudshoorn, Mary Quarles van Ufford, Simone Stawicki, Lia van Velzen, Marilou van Vlaadingen, Marie-Line van Vuuren-Kercret, Elise van der Werff… Trong khi đó, góp mặt vào triển lãm là các họa sĩ Nguyễn Xuân Tiệp, Hứa Thanh Bình, Hoàng Hà Tùng, Đinh Đằng Giang, Lê Hòa, Nguyễn Duy Nhựt, Nguyễn Thành Nhân, Nguyễn Hồng Đức, Phan Văn Thành, Vũ Hồng Nguyên và Trần Mạnh Hùng của Việt Nam.
Sáng kiến tổ chức triển lãm đến từ ông Roby Bellemans, một nghệ sĩ đa năng, một nhà tổ chức sự kiện người Bỉ nhưng sống và làm việc tại Hà Lan từ nhiều năm nay trong nhiều lĩnh vực: âm nhạc, điện ảnh, bảo tàng, triển lãm mỹ thuật, xuất bản sách (thiếu nhi)… Trong một chuyến đi thăm Việt Nam năm 2013, ông đã được gặp và trao đổi với một vài người đang làm việc cho Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ở Hà Nội và ở Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, chính từ đó đã dẫn tới dự án nghệ thuật “Điểm hẹn – Nghệ thuật sắc màu Hà Lan” được tiến hành ở cả ba miền Nam – Trung – Bắc của Việt Nam từ ngày 4-5 mà điểm khởi đầu là tại Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, kế tiếp là tại gallery Bạch Mai ở TP. Đà Nẵng và sẽ kết thúc tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tại thủ đô Hà Nội.
Roby Bellemans cho biết, ông đến Việt Nam lần này trong một “hành trình văn hóa” để “gặp gỡ, trao đổi và làm việc với những nghệ sĩ Việt Nam và những người đang hoạt động trong lĩnh vực văn hóa”, những người mà “việc thiết lập mối quan hệ bằng hữu” với họ đối với ông rất mực quan trọng. Ông mong muốn “sẽ giúp những họa sĩ Việt Nam tạo được mối quan hệ với những họa sĩ ở Hà Lan và những nước lân cận”, và từ những mối liên hệ như thế các họa sĩ Việt Nam có thể dễ dàng giao dịch, bán tác phẩm nghệ thuật của họ. Ông hy vọng sẽ tổ chức những chuyến du lịch văn hóa, giới thiệu bạn bè châu Âu đến thăm Việt Nam, qua đó họ sẽ tiếp xúc và mua tác phẩm của các họa sĩ Việt Nam.
Ở triển lãm này, không có thông tin về tác giả và tác phẩm bởi theo ông Roby Bellemans đây là phương pháp giúp công chúng cảm nhận và khám phá nghệ thuật theo tư duy của riêng mình, không bị đóng khung, định hình từ trước bởi tên gọi tác phẩm. Tuy nhiên, trong suốt những ngày triển lãm, ông Roby Bellemans (cùng trợ lý người Việt) sẽ giúp khách tham quan có được những cảm nhận tốt nhất về những gì mình được xem cũng như có được thông tin về tác phẩm bằng cách trao đổi trực tiếp với họ.
Được biết, ông Roby Bellemans sinh năm 1948 trong một gia đình nghệ sĩ: thân phụ ông là một họa sĩ người Bỉ chuyên vẽ tranh sơn dầu và tranh chân dung; anh trai ông chuyên làm tranh trên kính màu. Người vợ trước của ông cũng là một họa sĩ chuyên làm tranh cắt dán và con trai ông là họa sĩ chuyên vẽ tranh graffiti.
- Như Hoa
