Việc Snowden trốn thoát ra nước ngoài cũng gây không ít rắc rối cho Tổng thống Barack Obama trong cố gắng tái củng cố quan hệ với Trung Quốc.
Suốt hơn một tháng qua, quan hệ với Nga và Trung Quốc trở thành trọng tâm trong chính sách đối ngoại của chính quyền Mỹ khi Tổng thống Barack Obama đã có cuộc gặp chính thức Tổng thống Nga Vladimir Putin bên thềm Hội nghị thượng đỉnh G8 tại Bắc Ireland và chủ trì cuộc họp kéo dài hai ngày với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại California. Tuy nhiên, đến nay ông Obama chưa thực hiện cuộc điện đàm chính thức nào với ông Tập Cận Bình kể từ khi Snowden xuất hiện tại Hongkong hồi đầu tháng trước và cũng chưa nói chuyện với ông Putin qua đường dây nóng kể từ lúc Snowden đến Nga. Ông Putin cho rằng Moscow không thể đáp ứng đề nghị dẫn độ Snowden từ phía Mỹ vì anh ta là một công dân tự do và nhân vật này không thể làm xấu đi mối quan hệ giữa hai nước.
Phát ngôn viên của NSA – ông Caitlin Hayden cho rằng phía Nga hoàn toàn có quyền trục xuất Snowden ra khỏi sân bay Moscow khi anh ta bay đến đó từ Hongkong. Còn ông Jay Carney – phát ngôn viên của Nhà Trắng thì khẳng định Bắc Kinh đã hủy hoại mối quan hệ với Washington khi không chấp nhận đề nghị của phía Mỹ gửi trả Snowden về Mỹ từ Hongkong. Trong chuyến viếng thăm Ả Rập Saudi, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã khẳng định dù Mỹ không có hiệp ước với Nga hay Trung Quốc, nhưng Moscow và Bắc Kinh nên tuân thủ theo các điều luật hiện hành giữa các nước liên quan đến vấn đề tỵ nạn và hy vọng rằng các nước sẽ không đứng về phía “những kẻ bị xem là trốn tránh công lý”. Hiện tại, Mỹ đang thắt chặt kinh tế với Trung Quốc và rất cần sự giúp đỡ từ cường quốc châu Á này trong việc thuyết phục CHDCND Triều Tiên chấm dứt chương trình hạt nhân, đồng thời đang cần sự hợp tác của Nga để kết thúc cuộc chiến đẫm máu tại Syria và giảm tải kho hạt nhân trên toàn cầu.
Snowden đã cất giữ hơn 200 bộ hồ sơ tối mật về các chương trình thăm dò của Mỹ vốn đã thu thập một lượng lớn số điện thoại và trích lục internet và đã tiết lộ thông tin cho các tờ nhật báo như The Guardian, Washington Post và South China Morning Post rằng NSA đang làm những việc tương tự như thâm nhập các công ty viễn thông Trung Quốc để lấy cắp mọi dữ liệu tin nhắn. Có thể điểm đến tiếp theo sau Nga của Snowden sẽ là Ecuador, Venezuela – những quốc gia không hợp tác với Mỹ trong việc dẫn độ tội phạm.
Lâm Kiên theo AP
