Một khu rừng, một công ty và một dòng sông hùng vĩ…
Công ty siêu bán lẻ Amazon: Trong đợt bán hàng Prime Day hàng năm ước tính, công ty này đã bán được hơn 1.000 mặt hàng mỗi giây. Tuy nhiên, khi nói đến việc vận chuyển số lượng lớn hàng hóa thì điều đó không là gì so với sông Amazon.
Tùy theo mùa, dòng sông Nam Mỹ hùng vĩ đổ hơn 300.000 m3 nước mỗi giây vào Đại Tây Dương. Một lượng nước khổng lồ như vậy khi đổ xuống thường sẽ ngăn các rạn san hô hình thành ở miệng sông do thay đổi tính chất của nước, chẳng hạn như độ mặn. Nhưng đó không phải là trường hợp của Amazon: Một hệ thống rạn san hô độc đáo trải dài gần 3.700 dặm vuông ở Đại Tây Dương. Các rạn san hô sinh sôi ở nhánh sông, nơi dòng nước ngọt hòa lẫn với nước biển. Ở đó, Amazon nuôi một đội quân vi sinh vật giúp nén carbon trong khí quyển xuống đại dương sâu thẳm.
Bắt nguồn từ dãy núi Andes, kéo dài các nhánh của nó ra Đại Tây Dương, Amazon hùng vĩ bao phủ một quãng đường dài 4.000 dặm – tương đương bán kính trái đất.
Nếu bạn điều hướng dòng sông từ đầu đến cuối, bạn sẽ thấy cả dòng nước trong lẫn đòng nước đen đục ngầu do những thay đổi trong trầm tích mà nó mang theo trên đường đi. Các nhà khoa học tin rằng môi trường nước đa dạng đã góp phần vào sự tiến hóa của hơn 3.000 loài cá Amazon bản địa nổi tiếng. Ví dụ: vì ánh sáng tán xạ khác nhau trong nước sạch và nước đen, ít nhất một vài loài sinh vật tại đây, chẳng hạn như loài Crenuchus spilurus nhỏ cỡ ngón tay, đã phát triển thành hai dòng riêng biệt. Mỗi quần thể tiến hóa với họa tiết vây khác nhau theo từng môi trường để nổi bật hơn trong việc tìm kiếm bạn tình.
Đối với hệ sinh thái trên mặt đất, lưu vực sông là nơi có rừng mưa nhiệt đới lớn nhất thế giới, lượng mưa trung bình tại đây hơn 160 inch mỗi năm.
Các nhà khoa học ước tính hệ sinh thái của Amazon là nơi sinh sống của khoảng 16.000 loài cây – mặc dù chỉ có 227 loài trong số đó chiếm một nửa.
Một phân tích năm 2017 được công bố trên tạp chí Science cho thấy người cổ đại có lẽ sống dựa vào sự thống trị của các loài cây gỗ – được trồng làm thức ăn và nơi trú ẩn.
Khu vực này cũng là nhà của rất nhiều người dân hơn bạn nghĩ. Một bài báo của Nature Communications năm 2018 đã tìm thấy bằng chứng khảo cổ học cho thấy hàng trăm ngôi làng tồn tài ở khu vực xa sông – nơi mà trước đây được cho là không có người ở. Các nhà nghiên cứu tin rằng, từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 15, những ngôi làng này có thể có tới 1 triệu cư dân.
Phần lớn khu vực, trải dài hơn 2,3 triệu dặm vuông, vẫn chưa được các nhà khảo cổ khám phá. Các nhà sinh học cũng chưa biết đến . Ví dụ: loài khỉ saki mặt hói lông xù Vanzolini (Pithecia vanzolinii) đã được phát hiện lại vào năm 2016 sau khi biến mất trong 60 năm.
Giống chim manakin mái đầu vàng cũng mất tích trong nhiều thập kỷ. Khi các nhà nghiên cứu tìm thấy nó một lần nữa, họ xác định con chim này thực sự là một giống chim lai quý hiếm – hậu duệ của dòng chim manakin mái đầu trắng và manakin đội vương miệng đá.
Các loài mất tích khác có thể không sống đủ lâu để được khám phá lại vì nạn phá rừng làm thu hẹp rừng nhiệt đới Amazon. Các nhà khoa học lo ngại khu rừng đang tiến đến điểm tới hạn mà tại đó nó không còn khả năng tái tạo đủ độ ẩm để hỗ trợ lượng mưa của chính nó.
- Xem thêm: Tìm hiểu rừng Amazon qua 5 con số
Tình hình trở nên khủng khiếp hơn vào tháng 8, khi những người nông dân Brazil đốt rừng để dọn đất. Hậu quả là, theo nghĩa đen, chỉ sau một đêm, số vụ hỏa hoạn do con người gây ra tăng hơn 700%, tàn phá toàn bộ hệ sinh thái.
Loài vẹt amazon hoàng gia (Amazona imperialis) cũng đang bị đe dọa, mặc dù nó không thực sự sống trong rừng nhiệt đới Amazon. Loài chim này có nguồn gốc từ đảo Dominica thuộc vùng biển Caribbean, nhưng chúng đã bị mất đi môi trường sống. Loài chim màu xanh lá – tím nổi bật về cả màu sắc và kích thước của nó: Với tổng chiều dài 17,5 inch từ mỏ đến đuôi, nó là thành viên lớn nhất trong chủng loại
Trong khi những con ngựa Trung Á đã truyền cảm hứng cho người Hy Lạp cổ đại tạo ra một chủng tộc thần thoại gồm các nữ chiến binh tên là Amazons; huyền thoại Hy Lạp lại truyền cảm hứng cho nhân vật Wonder Woman – công chúa Amazon của nhà xuất bản DC Comics
Các chiến binh Amazon huyền thoại cũng được cho là một nguồn cảm hứng đặt tên cho dòng sông hùng vĩ. Năm 1542, các chiến binh bản địa đã tấn công các nhà thám hiểm châu Âu. Họ đã lầm tưởng mọi người dân địa phương là phụ nữ và, theo một số nguồn tin, họ đã lấy tên tên của nhóm chiến binh hung dữ để đặt cho dòng sông
