Triển lãm “Năng lượng cố đô” tại Huế tháng 3-2013 (*) chính là sự tiếp nối của triển lãm trẻ có tên “Năng lượng” đã được tổ chức tại Hà Nội năm 2011 nhưng phong phú, đa dạng hơn về tác giả và tác phẩm.
Triển lãm quy tụ 55 nghệ sĩ thị giác trẻ từ 17 tỉnh thành trong cả nước với 36 tác phẩm hội họa, 10 tác phẩm sắp đặt, số ít hơn là các videoart, nghệ thuật trình diễn, nhiếp ảnh ý niệm và điêu khắc. Không gian trưng bày tác phẩm của triển lãm “Năng lượng cố đô” không bó hẹp trong gian triển lãm tại Trung tâm văn hóa Phương Nam (15 Lê Lợi) mà bao gồm cả đường đi bộ Nguyễn Đình Chiểu.
Nhiều khía cạnh của lịch sử, văn hóa, xã hội đương đại được đào xới qua cách tiếp cận – phản ánh của các nghệ sĩ trẻ là khá táo bạo, đa diện, nhiều khi nhức nhối và có cả sự bi hài. Trong số các tác phẩm nổi bật có Nấm hoàng đế của Trần Tuấn, được làm bằng mặt trong vỏ lon beer Huda, cao 1,75m đặt trên đường đi bộ Nguyễn Đình Chiểu sát cầu Trường Tiền. Tác phẩm giàu ngữ nghĩa tạo hình và có sức lan tỏa, chiếm lĩnh không gian và hấp thu, phản chiếu ánh sáng. Với loạt tranh bốn bức sơn dầu Chuyện voi Pắc Cú, Hồ Văn Hậu lại khiến người xem có cảm giác tê buốt vì bất lực trước tình trạng hủy diệt thế giới động vật hoang dã không thể cứu vãn đã và đang diễn ra ở xứ ta. Nguyễn Hóa thì đưa ra cách nhìn có tính nước đôi trong cách pha trộn biểu tượng tâm linh Phật giáo và nghệ thuật phương Tây trong bức Mona-Budha. Bên cạnh đó, các tác phẩm của Mai Duy Ninh, Nguyễn Thị Thanh Mai, Nguyễn Văn Hè, Phạm Tuấn Tú, Trần Chí Thành, Trương Thế Linh, Phan Thanh Quang… cũng gây được ấn tượng cho người thưởng ngoạn.
Tuy nhiên, điều mà công chúng mong đợi, kỳ vọng nhất về “năng lượng trẻ” trong nghệ thuật xem ra chưa có nhiều và đậm nét tại triển lãm này. Hay đúng hơn, các nghệ sĩ trẻ dường như vẫn loay hoay quanh những chủ đề có thể là to tát nhưng chưa có “khí cụ” tạo hình đột phá, thậm chí là thách thức về mặt quan niệm tạo hình. Vẫn dễ nhận thấy những nét quen quen trong các tác phẩm trình diễn, dạng sân khấu hóa trong nghệ thuật sắp đặt…, và ngay cả trong tranh cũng vậy.
Dù sao thì những cuộc hội tụ trẻ như thế này cũng rất cần thiết để người nghệ sĩ nhận diện được “năng lượng” thực sự của mình, bất kể là ở nơi đâu: thủ đô ngày hôm qua, cố đô hiện nay hay tỉnh thành nào khác trong tương lai.
Trung tâm Văn hóa Phương Nam, New Space Art Foundation, Câu lạc bộ họa sĩ trẻ Huế, Trường Đại học Nghệ thuật Huế đồng tổ chức, từ 13 đến 19-3-2013
- Võ Xuân Huy
