“Playful content”, những dạng thức nội dung có thể chơi được đang trở thành mốt thời thượng ở các nước tiên tiến vừa lan tới Việt Nam. Quan trọng hơn là những cơ hội kinh doanh sẽ mở ra từ chuyện tưởng như chơi này.
Cơn địa chấn PlayBuzz
“Ý tưởng về mô hình này bắt đầu khi chúng tôi chia sẻ với nhau mô hình của PlayBuzz, trang web vừa tròn một năm tuổi nhưng đã gây ra một cơn địa chấn khi trở thành web được chia sẻ nhiều nhất trên Facebook vào tháng 11-2014, vượt qua tờ báo điện tử hàng đầu của MỹThe Huffington Post”, ông Nguyễn Tiến Dũng, một kỹ sư máy tính bắt đầu câu chuyện.
PlayBuzz là trang web được sáng lập bởi con trai của Thủ tướng Israel Ehud Olmert. Trang web này cho phép người dùng tạo những dạng thức nội dung như Poll (Thăm dò), Quiz (Trắc nghiệm), Trivia (Thi kiến thức). Điểm đặc sắc nhất của PlayBuzz là các dạng thức trắc nghiệm cho ra kết quả cá nhân hóa.
Ví dụ: Một trắc nghiệm nổi bật bậc nhất của PlayBuzz có tên: “Quốc gia nào hợp với tính cách của bạn”. Sau khi trả lời khoảng 10 câu hỏi trắc nghiệm đơn giản, người chơi sẽ ra được kết quả là một quốc gia nào đó kèm theo lời diễn giải tại sao quốc gia đó lại phù hợp với tính cách của họ. Những người chơi có kết quả rơi vào đúng quốc gia họ yêu mến sẽ thích thú chia sẻ kết quả này trên mạng xã hội và tạo ra một hiệu ứng lan tỏa. Khoảng hơn hai triệu người đã chia sẻ (share) kết quả của riêng trắc nghiệm này.
“Điểm mạnh nhất của dạng thức nội dung này là khả năng share trên mạng xã hội. Vào tháng 11-2014, đã có tổng cộng 8,7 triệu lượt chia sẻ những nội dung từ PlayBuzz trên Facebook. Đây là con số kỷ lục”, anh Lê Khánh Duy, một người nghiên cứu truyền thông tại Hà Nội chia sẻ.
Hiện tượng bùng phát của PlayBuzz đã nhanh chóng lan đến Việt Nam. Phát hiện ra một số bạn trẻ chia sẻ các đường link của PlayBuzz trên Facebook, một nhóm kỹ sư máy tính do ông Nguyễn Tiến Dũng dẫn dắt đã thử nghiệm phiên bản beta của dạng thức nội dung tương tựở Việt Nam. Trang web có tên miền playnhe.com mới ra phiên bản thử nghiệm từ ngày 24-12-2014 đã có sức hút mạnh trên mạng xã hội những ngày đầu năm 2015.
Điểm bùng phát PlayNhé
“Chúng tôi bắt tay vào thực hiện mô hình này khoảng đầu tháng 11-2014. Càng làm, chúng tôi càng phát hiện ra sự thú vị của dạng thức này. Tỷ lệ chia sẻ view (lượt xem) của một số nội dung có thể lên tới trên 10%. Hãy tưởng tượng cứ 10 người xem thì có một người chia sẻ nội dung của bạn trên mạng xã hội, một hiệu ứng lan truyền thật sự sẽ xảy ra. Đây là cơ hội kinh doanh rất tốt”, ông Nguyễn Tiến Dũng cho biết.
PlayNhé đi theo con đường khác với hầu hết các trang thông điện tử. Nội dung của các trang thông tin điện tử là các dạng tin tĩnh và người đọc phần nhiều chỉ có thể đọc tin. Dạng thức nội dung mới như thăm dò, trắc nghiệm và thi kiến thức trên trang web PlayNhé cho phép người dùng tương tác mạnh hơn để ra kết quả liên quan trực tiếp tới cá nhân họ.
Ví dụ, một trắc nghiệm đang lan tỏa mạnh trên PlayNhé có tên “Bói tuổi thực sự của bạn”. Sau khi trả lời 24 câu hỏi đơn giản, người dùng nhận được một kết quả là biểu đồ trong đó có tương quan so sánh giữa số tuổi của họ và số tuổi “thực sự” của tâm hồn họ. Có những người đã 34 nhưng lại mang tâm hồn của kẻ 18 nhưng có những người mới chỉ đôi mươi lại mang tâm hồn của kẻ đã ngoại tam tuần. Sự thú vị khiến trắc nghiệm này có tỷ lệ chia sẻ/số lần xem lên tới 12% và chia sẻ/số lần chơi lên tới 25%.
“Chỉ sau đúng năm ngày đã có 70.000 lượt share, comment và like nội dung này. Hiện tại cứ mỗi phút có 100 người đang tương tác, và trong 100 người này thì có 13 người chia sẻ nó trên Facebook. Hiện tại trung bình cứ mỗi giờ có hơn 600 lượt share content này và tốc độ sharing vẫn tiếp tục tăng”, ông Dũng bình luận về hiện tượng chia sẻ trên PlayNhé.
“Tạo ra các dạng thức nội dung có tỷ lệ chia sẻ cao là rất khó. Các báo và trang thông tin điện tử tạo ra các dạng thức nội dung tĩnh có thể đạt lượng truy cập cực cao lên tới cả triệu lượt xem, nhưng tỷ lệ chia sẻ trên mạng xã hội trên số lượt xem này bao giờ cũng gần như bằng không. Với tỷ lệ 10% này, từng nội dung và cả trang web sẽ tự lan tỏa mạnh mà không cần nhiều tác động của quảng bá”, anh Lê Khánh Duy chia sẻ thông tin từ PlayNhé cho biết.
Nguyên nhân khiến dạng thức nội dung trắc nghiệm dễ được sẻ chia là dạng thức này nhắm và liên quan trực tiếp tới từng cá nhân. Nếu như một bài báo là câu chuyện của một ai đó khác, kết quả của từng trắc nghiệm lại được cá nhân hóa. Một người chơi ra kết quả quốc gia phù hợp nhất với tính cách của họ là nước Pháp sẽ thích thú chia sẻ ngay vì đó là quốc gia anh ấy/cô ấy từng học, hoặc vẫn hằng ao ước muốn đến. Một người chơi ra kết quả tuổi thực của mình chỉ là 18 so với tuổi 31 của họ sẽ ngạc nhiên và vui thích với sự trẻ trung của “tâm hồn” mình.
“Điểm hay của mô hình này nằm ở sự tò mò và bất ngờ. Mọi người luôn tò mò muốn biết kết quả và thường bất ngờ khi nhận được kết quả. Chính điều đó tạo nên tính hấp dẫn của dạng thức thông tin có thể chơi được (playful content) này”, ông Đỗ Xuân Khoa, một nhà nghiên cứu về marketing ở Hà Nội cho biết.
Đi tìm mô hình kinh doanh
Kinh doanh thông tin trên internet không dễở Việt Nam khi các báo điện tử cũng như trang thông tin điện tử cạnh tranh nhau quyết liệt để giành giật quảng cáo và tin bài PR. Trừ những “ông lớn” có lượng truy cập và thứ hạng cao nhất, cuộc cạnh tranh sinh tồn và phát triển của các trang tin “chiếu dưới” là khó khăn.
Ở Mỹ, PlayBuzz không tự định nghĩa mình ngang hàng với các trang tin bởi tính chất nội dung là các dạng trắc nghiệm và thi vui rất khác so với tin tức hay thông tin thông thường. Hơn thế, hệ thống của PlayBuzz mở hoàn toàn cho cộng đồng vào tự tạo các dạng thức nội dung của riêng họ và tự phát động chiến dịch lan tỏa. Rất nhiều các tờ báo lớn, công ty, và tổ chức đã tự tạo nội dung trên PlayBuzz và tự thúc đẩy để dạng nội dung này nhằm mục đích tạo hiệu ứng truyền thông cho dịch vụ, sản phẩm hay hoạt động của họ. PlayBuzz điều phối các hoạt động này để đảm bảo chất lượng và sự “sạch sẽ” của trang web.
“PlayNhé xác định sẽ đi theo con đường này của PlayBuzz. Trang web không thể chỉ trông đợi vào quảng cáo Google hay quảng cáo theo kiểu bán banner theo ngày để tồn tại. PlayNhé sẽ mời gọi các công ty, tổ chức và các cá nhân có nhu cầu vào tự tạo nội dung và xuất bản trên hệ thống (platform) của PlayNhé. Giống như PlayBuzz tự định nghĩa họ là YouTube của trắc nghiệm và thi vui, PlayNhé đi theo mô hình tương tự. Doanh thu sẽ đến không chỉ từ quảng cáo mà còn từ phí tư vấn tạo lập và đẩy chiến dịch truyền thông cho các công ty, tổ chức”, ông Nguyễn Tiến Dũng nói.
Tìm kiếm những dạng thức nội dung dễ chia sẻ để phát động chiến dịch truyền thông là một công việc khó khăn nhất vẫn làm đau đầu các công ty truyền thông và quảng cáo mỗi ngày. Việc có thêm những mô hình nội dung mới có sức lan tỏa mạnh đáp ứng nhu cầu hiện nay của tất cả các người chơi (players) đang tham gia vào sân chơi truyền thông. Ông Nguyễn Tiến Dũng tin tưởng mô hình kinh doanh đã thành công trên thế giới này sẽ phát triển tốt ở Việt Nam.
“Tôi không nghĩ sẽ kiếm được bao nhiêu tiền, mà cái được trước mắt là năng lượng tích cực trong hành trình khởi nghiệp với trang web này mang lại. Sự trải nghiệm những điều mới mẻ mỗi ngày và cảm giác nhìn thấy sự phát triển mạnh mẽ của mô hình này mang lại nguồn năng lượng hạnh phúc, điều ấy quan trọng không kém tiền bạc, đặc biệt với những người đam mê khởi nghiệp”, ông Dũng tâm sự.
Nam Việt (DNSGCT)
