Địa nhiệt trong lòng Trái đất là nguồn năng lượng khổng lồ chưa được con người tận dụng bao nhiêu để phục vụ cho đời sống. Trong điều kiện những nguồn tài nguyên truyền thống như dầu, than đá… ngày càng cạn kiệt, một số quốc gia đã tính đến việc tận dụng nguồn năng lượng địa nhiệt, trong đó có Iceland. Năm 2009, nước này thực hiện dự án IDDP (Iceland’s Deep Drilling Project: Dự án khoan sâu dưới lòng đất) nhằm đào những giếng sâu hơn 2km dưới lòng đất, bơm nước xuống và sử dụng những luồng nước nóng khoảng 500oC để làm nguồn năng lượng chạy máy điện và sử dụng vào những mục tiêu khác. Hiện trên đất nước Iceland chi chít nhà máy điện địa nhiệt, mỗi nhà máy vận hành nhiều giếng đào sâu dưới lòng đất. Các kỹ sư thuộc dự án IDDP không định đào đến lớp magma, mà chủ yếu khoan sâu vào lớp vỏ núi lửa. Nhiệt độ của đáy những giếng loại này có thể lên đến hơn 900oC. Khi họ bơm nước vào giếng, sẽ hình thành những luồng hơi nước cực nóng, ở áp suất cao, tức ở vào điều kiện lý tưởng cho sự phát sinh năng lượng. Chỉ một giếng khoan sâu thôi cũng đủ vận hành một nhà máy điện có khả năng cung cấp năng lượng cho 10 ngàn hộ gia đình. Sau bảy năm, dự án IDDP 2 vừa được thiết lập, đạt đến độ sâu nơi nhiệt độ ước khoảng 500oC. Ở áp suất khoảng 200 atmosphere và nhiệt độ trên 400oC, nước sẽ có một dạng khác, gọi là chất lỏng siêu giới hạn, được sử dụng như một nguồn năng lượng tái tạo ở nhiều nơi trên thế giới. Một trong những khu vực tiềm năng đối với loại chất lỏng này là bang California (Mỹ), nằm trên một trong những túi địa nhiệt lớn nhất thế giới. Hiện nay, nhà máy ở bán đảo Reykjanes của Iceland đang cung cấp trực tiếp nước nóng lấy từ nguồn địa nhiệt cho các doanh nghiệp tại địa phương.
Tuy nhiên, không phải ai ở Iceland cũng hoan nghênh sự phát triển của nguồn năng lượng địa nhiệt. Một số người sợ rằng những khu vực như ở bán đảo Reykjanes sẽ bị các công ty thương mại khai thác quá mức, nhanh chóng làm cạn kiệt nguồn năng lượng địa nhiệt. Những người khác lại sợ rằng việc khoan lòng đất và bơm nước xuống sẽ gây ra địa chấn. Năm 2005, một giếng địa nhiệt mới ở Basel, Thụy Sĩ, bị bỏ khai thác sau một loạt cơn địa chấn, có cái lên tới 3,4 độ Richter, gây thiệt hại cho nhiều tòa nhà. Song Asgeir Margeirsson, Giám đốc điều hành công ty năng lượng tái tạo HS Orka (Iceland), lại nghĩ khác. Ông đồng ý là việc bơm nước xuống lòng đất có thể gây ra những cơn địa chấn nhỏ, nhưng xem đó là dấu hiệu tốt, vì theo ông, “Nếu không bơm nước, chúng ta còn phải chịu đựng những cơn địa chấn mạnh hơn nữa”.
Dù muốn hay không, năng lượng địa nhiệt vẫn là một phần quan trọng trong những giải pháp của con người đương đại trước cơn khủng hoảng năng lượng đang đe dọa thế giới. Theo nhà khoa học Jon Gluyas thuộc Trường Đại học Durham (Anh), người rất quan tâm đến dự án IDDP, ở Anh, khoảng 50% năng lượng được sử dụng cho việc sưởi ấm nhà ở và văn phòng làm việc, chỉ với nguồn năng lượng địa nhiệt khiêm tốn của đất nước mình, người Anh có thể dùng sưởi ấm tất cả các ngôi nhà trong ít nhất 100 năm và giảm thiểu gần 50% lượng khí thải carbon ra môi trường. Về phần mình, Iceland dự trù vào năm 2020 sẽ khoan xuống sườn của ngọn núi lửa Hengill ở miền tây nam nước này.
- Lê Nguyễn tổng hợp
