Có thể nói nửa sau tháng 9 là giai đoạn quá thành công của thị trường chứng khoán và cột mốc 680 điểm tưởng khó chinh phục đã được VN-Index nhẹ nhàng vượt qua. Đà tăng trưởng ổn định của các chỉ số khiến cho tâm lý nhà đầu tư trở nên vững vàng, bằng chứng là những phiên điều chỉnh của thị trường, như phiên giao dịch cuối tháng, lại là cơ hội để nhiều người mua vào cổ phiếu. Những người lạc quan có lẽ đang trông chờ vào điều tốt đẹp tương tự trong tháng 10, bởi tháng 9 “trống” thông tin tích cực mà còn như vậy thì khi có những dự báo về kết quả kinh doanh quý III của các doanh nghiệp niêm yết, dòng tiền sẽ tiếp tục được kích hoạt và những nhóm ngành có kết quả kinh doanh tốt trở thành đích đến.
Cũng trong cuối tháng 9, Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã đạt được thỏa thuận cắt giảm sản lượng xuống mức 32,5-33 triệu thùng/ngày và các điều khoản chi tiết của thỏa thuận sẽ được các thành viên OPEC hoàn tất vào cuối tháng 11. Các chuyên gia cho rằng nhờ thỏa thuận đó, giá dầu thế giới chí ít cũng xoay quanh vùng giá 45-50 USD/thùng cho đến cuối năm. Sẽ rất khó để giá dầu tăng mạnh hơn, bởi giá của mặt hàng này chịu sự tác động rất lớn bởi triển vọng kinh tế thế giới. Khi kinh tế chung vẫn đang trì trệ, nhu cầu về dầu chưa hồi phục, những giải pháp kỹ thuật như cắt giảm sản lượng không thể giúp giá dầu trở lại thời hoàng kim.
Dù vậy, động thái “đóng băng” sản lượng này vẫn mở ra cơ hội tăng giá cho dầu thô thế giới và là bệ phóng cho những cổ phiếu thuộc dòng dầu khí trên thị trường chứng khoán. Ngay khi có thông tin, nhóm cổ phiếu dầu khí nước ta như GAS, PVD, PVS,… đều đã tăng giá mạnh và hòa nhịp cùng sự hưng phấn của thị trường. Tất nhiên sự “ăn theo” như vậy là không bền và còn có những rung lắc, điều chỉnh trong thời gian tới, nhưng tương lai của nhóm cổ phiếu này sẽ sáng sủa hơn nhiều so với không khí ảm đạm khi giá dầu chạm đáy hồi đầu năm. Các doanh nghiệp dầu khí nước ta xem như cũng đã vượt qua được thời điểm khó khăn nhất.
Đà hưng phấn của thị trường là tốt, tuy nhiên nếu sự tăng điểm ấy không dựa vào các yếu tố kinh tế cơ bản thì cũng không bền. Sau chuỗi chín phiên tăng liên tiếp trong nửa cuối tháng 9, nhiều cổ phiếu – đặc biệt là các bluechip – trên hai sàn đang ở mức giá khá cao, không còn hấp dẫn. Điều này lý giải vì sao các nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng ở những mã cổ phiếu này và duy trì trạng thái bán ròng mạnh khi VN-Index tăng điểm. Khối ngoại vẫn tỏ ra thành công với chiến thuật “mua rẻ bán đắt” của mình, sẵn sàng bán ra những cổ phiếu rất được ưa chuộng như VNM với giá cao và đẩy mạnh bán ròng khi thị trường tăng điểm. Sau tháng 8 bán ròng kỷ lục với tổng trị giá gần 1.640 tỉ đồng, khối ngoại lại phá kỷ lục ấy trong tháng 9 với tổng lượng bán ròng lên tới 2.830 tỉ đồng (hơn 128 triệu USD). Trong những ngày thị trường hào hứng tăng điểm, hoạt động bán ròng của khối ngoại đều đặn duy trì với vài trăm tỉ đồng/phiên. Trong tháng 9, trên sàn HSX, khối ngoại có tới 16 phiên bán ròng và chỉ mua ròng năm phiên mà thôi. Tuần cuối tháng, dù đã hãm đà bán nhưng tính chung cả hai sàn họ vẫn bán ròng 15,82 tỉ đồng, trong đó họ bán ròng trên HSX (50,22 tỉ đồng) và mua ròng trên HNX (34,4 tỉ đồng). Đáng chú ý là khi thị trường giảm điểm, khối ngoại thường… mua ròng, chẳng hạn trong phiên giao dịch cuối tháng 9, khi cả VN-Index lẫn HNX-Index đều giảm điểm, khối ngoại mua ròng 68,51 tỉ đồng. Có lẽ trong những ngày tới, đà hưng phấn của thị trường sẽ hãm lại, khi các nhà đầu tư trong nước trở nên điềm tĩnh hơn. Đó là điều cần thiết vào lúc này.
Ngọc Khang (DNSGCT)
