Viễn cảnh về một cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ khó xảy ra vì nhiều lý do. Thứ nhất, đành rằng trong thời gian tranh cử, ông Donald Trump đã hứa với cử tri sẽ đánh thuế 45% hàng nhập khẩu Trung Quốc vào thị trường Mỹ, thế nhưng điều đó không ngăn cản doanh nhân Donald Trump trước khi đắc cử tổng thống đã làm ăn rộng rãi với Trung Quốc.
Theo điều tra của hãng tin Pháp AFP năm 2016, Tập đoàn Trump đăng ký bản quyền cho thương hiệu của mình với 45 sản phẩm mang dấu ấn của nhà tỉ phú địa ốc New York và hiện nay đã có 72 mặt hàng có nhãn hiệu Trump lưu hành tại Trung Quốc.
Lý do thứ hai khiến cuộc chiến tranh thương mại giữa hai nền kinh tế số 1 và số 2 sẽ không xảy ra vì Mỹ là con bò sữa của các nhà đầu tư và xuất khẩu của Trung Quốc. Chiến tranh thương mại xảy ra thì cả hai bên đều có hại, nhưng Trung Quốc thiệt hại nặng hơn vì kinh tế Trung Quốc cần Mỹ nhiều hơn là kinh tế Mỹ cần đến Trung Quốc.
Lý do thứ ba, đơn giản là kinh tế Trung Quốc lệ thuộc vào xuất khẩu chiếm hơn 20% GDP, trong khi xuất khẩu của Mỹ chỉ chiếm 12,6% GDP. Thống kê tuần qua cho thấy xuất khẩu Trung Quốc sút giảm trong hai năm liền và chưa tìm ra nguồn nào thay thế cho sự sụt giảm này.
Kinh tế Mỹ không cần hàng rẻ của Trung Quốc bằng kinh tế Trung Quốc cần sản phẩm cao cấp của Mỹ. Lâu nay Bắc Kinh có lợi thế là giữ độc quyền về đất hiếm, một nguyên liệu cần thiết cho sản xuất công nghệ cao mà họ chiếm đến 89% sản lượng đất hiếm toàn cầu, nhưng nay Mỹ đã có thể tìm thấy đất hiếm ngay trên lãnh thổ của mình.
Thêm lý do khác là Hoa Kỳ có thể tìm thấy nhiều thị trường khác cho sản phẩm công nghệ chế biến và các sản phẩm công nghệ cao cấp nếu Trung Quốc đóng cửa thị trường đối với Mỹ. Nội các Trump hiện nay có đến bốn nhân vật giàu kinh nghiệm đàm phán thương mại quốc tế, đó cũng là một lợi thế trong trường hợp cuộc chiến tranh thương mại xảy ra giữa hai cường quốc kinh tế.
Chính phủ của Donald Trump hiện có rất nhiều điều khó tiên đoán không chỉ đối với Trung Quốc mà với nhiều nước khác. Thế nên cuối cùng giải pháp thương lượng sẽ là sự lựa chọn và trong bối cảnh đó, rõ ràng chiến tranh thương mại Mỹ – Trung sẽ khó xảy ra.
- Đ.N
