Lĩnh vực dinh dưỡng đang trong vòng xoay của nhiều chế độ ăn như: chế độ ăn keto, chế độ ăn theo nhóm máu và chế độ ăn không có lectin. Một chế độ ăn phổ biến hiện tại đang được các nhà khoa học quan tâm đó là: chế độ ăn Bắc Âu.
Được biết đến từ năm 2004, chế độ ăn Bắc Âu xây dựng trên nền tảng: tính thời vụ, bền vững, tôn trọng đạo đức, sức khỏe và chất lượng của thức ăn. Chế độ này không hề tập trung vào việc cắt giảm lượng calo hay tinh bột mà thay vào đó biến ăn uống thành một cách sinh hoạt tốt nhờ vào tập trung tiêu thụ thực vật. Tổ chức Y tế thế giới cho rằng chế độ ăn Bắc Âu mang đến rất nhiều lợi ích về sức khỏe, có thể giúp ngăn ngừa bệnh tật.
Lợi ích sức khỏe của chế độ ăn Bắc Âu?
Chế độ ăn Bắc Âu là một kế hoạch ăn uống chủ yếu dựa trên các thực phẩm có nguồn gốc thực vật, đặc biệt nhấn mạnh về rau củ, bắp cải, nấm và các sản phẩm khác được trồng tại các nước Bắc Âu, bao gồm cả cá béo và ngũ cốc nguyên hạt.
Theo nhiều cách, chế độ ăn này giống với chế độ ăn Địa Trung Hải. Tuy nhiên, vẫn có một điểm khác biệt: chế độ Địa Trung Hải khuyến khích tiêu thụ dầu ôliu và một ly rượu vang đỏ hằng ngày; trong khi chế độ Bắc Âu đẩy mạnh dùng dầu canola (trong hạt cải dầu) và chỉ khuyến cáo dùng rượu ở một mức vừa phải.
Chế độ ăn của người Bắc Âu rất phong phú về các chất dinh dưỡng quan trọng phòng chống bệnh tật vì nó nhấn mạnh toàn bộ vào thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Bên cạnh đó, nó vẫn bao gồm cá béo và một lượng nhỏ sữa nên bạn vẫn sẽ có một lượng protein khỏe mạnh (cho cơ bắp), axit béo omega-3 (cho tim và não) và vitamin D (cho xương và hệ miễn dịch).
Ngoài ra, chế độ ăn của người Bắc Âu cũng có ít chất béo bão hòa, natri và các loại đường, chính vì vậy có thể làm giảm nguy cơ sức khỏe về các bệnh mạn tính như béo phì, tim mạch, tiểu đường. Một nghiên cứu năm 2011 đã phát hiện ra rằng, chế độ ăn Bắc Âu cải thiện lipid máu, độ nhạy insulin và huyết áp ở những người có cholesterol hơi cao.
Một nghiên cứu khác năm 2014 cũng kết luận rằng nó có thể làm giảm sự biểu hiện của các gen thúc đẩy viêm ở những người béo phì với hội chứng chuyển hóa. Năm 2015, một nghiên cứu trên dữ liệu bao gồm hơn 57.000 người đàn ông và phụ nữ Đan Mạch cho kết quả về chế độ ăn theo kiểu Bắc Âu có liên quan ít hơn đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2. Chế độ ăn này có lượng calo thấp và lượng chất xơ nhiều hơn, giúp các nước Scandinavia có tỷ lệ béo phì ít hơn.
WHO thực sự khuyến khích bạn hãy lựa chọn một trong hai cách ăn uống theo chế độ ăn Địa Trung hải hoặc chế độ ăn Bắc Âu để nâng cao sức khỏe cho bạn.
Thực đơn gợi ý với chế độ ăn Bắc Âu
Nếu bạn muốn thử chế độ ăn kiêng này, hãy bắt đầu bằng cách loại bỏ các đồ ăn vặt, loại bỏ các thực phẩm có đường, thực phẩm chế biến sẵn như soda, bánh ngọt, thức ăn đông lạnh. Thịt đỏ và rượu chỉ nên thưởng thức ở mức độ vừa phải.
Dưới đây là điển hình của một chế độ ăn hằng ngày:
– Ăn sáng: 1 chén bột yến mạch nướng với táo và hai thìa sữa chua.
– Ăn trưa: salad cá ngừ (bỏ quả mayo, thay vào đó trộn với dầu canola và nước cốt chanh), bánh mì lúa mạch đen với một món salad rau quả.
– Ăn nhẹ: trái cây theo mua, pho mát và một số bánh quy giòn.
– Ăn tối: 1 ít cá hồi nướng với rau củ.
