Xà bông Marseille vốn là biểu tượng của cả xứ Provence tôn trọng truyền thống văn hóa bỗng trở thành chủ điểm tranh chấp không khoan nhượng giữa các nhà sản xuất xà bông khác nhau về quan điểm, công thức, cách thức chế biến. Cũng là thương hiệu Pháp “Made in France”, nên dư luận đòi cuộc tranh chấp này phải sớm kết thúc có hậu.
Một nhãn hiệu đòi hỏi trước hết những chỉ dẫn để người tiêu dùng phân biệt được đâu là xà bông thứ thiệt Marseille giữa vô vàn những xà bông giả hiệu tràn lan từ các tập đoàn mỹ phẩm nước ngoài đặt làm ngay trên đất Pháp. Đại diện Hiệp hội sản xuất xà bông Marseille (AFSM) Serge Bruna phàn nàn rằng cuộc trao đổi cứ bị đứt đoạn, bởi không đối thoại trực tiếp mà cứ phải qua các trung gian!
Tháng 10-2015, 12 xí nghiệp làm xà bông ở Đông Nam nước Pháp làm hàng cho tập đoàn mỹ phẩm khổng lồ Ocitane trình hồ sơ đăng ký bản quyền xà bông Marseille với Viện Quốc gia quyền sở hữu công nghiệp (INPI). Công thức bản quyền làm xà bông Marseille của họ là dầu thực vật (nói chung), xút cùng một loạt phụ gia hóa chất. Đối lập là bốn nhà sản xuất truyền thống thành viên AFSM làm xà bông đúng công thức cổ truyền từ A đến Z trong những cái thau truyền thống, toàn bằng nguyên liệu tại chỗ, không sử dụng bột chất tẩy từ nơi khác đưa tới. Công thức và cách thức làm xà bông Marseille truyền thống nhanh chóng thu thập được 120 ngàn chữ ký ủng hộ trên mạng.
Cháu gái nhà khởi nghiệp xà bông Marseille thời ban đầu, bà Marie Bousquet Fabre tự hào: “Chúng tôi là những người kéo dài truyền thống làm xà bông đúng nghĩa. Nguyên liệu là dầu ôliu, dầu oải hương tinh khiết, chuyển hóa bằng xút, dưới tác dụng của nhiệt độ cao, trong những thau đồng”. Bà còn tự hào xà bông chính hiệu Marseille không chỉ giữ nguyên công thức và phương thức mà cả về hình thức – khối lập phương vuông vức, màu xanh lá cây hoặc be, nhất là cái hương oải hương dìu dịu xứ Provence.
Trong các cửa hàng lớn uy tín, những khối xà bông Marseille được bày trên những kệ sang trọng. Người tiêu dùng Pháp không chỉ trọng truyền thống mà còn có ý thức tự vệ, không để hóa chất gây độc hại trực tiếp cho bản thân, cho môi trường chung.
Lê Lành theo Le Parisien (DNSGCT)
