Cú bứt phá ngoạn mục của VN-Index trong năm 2017 là một trong những điểm nhấn của kinh tế nước ta. Trong bối cảnh chung không có quá nhiều khác biệt so với vài năm trước, tại sao thị trường chứng khoán lại có sự thăng hoa như vậy?
Thực ra, những năm gần đây VN-Index đều đi lên. Cụ thể, năm 2014, VN-Index tăng 41 điểm, năm 2015 tăng 33,4 điểm, năm 2016 con số này là 85,84 điểm. Vậy mà năm 2017, với việc kết thúc tại 984,24 điểm, VN-Index đã tăng tới 319,37 điểm. Mốc điểm 984,24 là mức cao nhất trong hơn 10 năm và cũng là mốc kỷ lục của năm 2017. Với mức tăng hơn 48% so với đầu năm, thị trường chứng khoán nước ta chính là một trong những thị trường có mức tăng trưởng cao nhất khu vực và thế giới.
Mức vốn hóa thị trường chứng khoán nước ta đã tăng lên gần 3.360 nghìn tỉ đồng, tăng 73% so với cuối năm 2016, tương đương 74,6% GDP và vượt qua kế hoạch 70% mà Quốc hội phê duyệt cho đến năm 2020. Riêng quy mô vốn hóa của sàn HSX đã tăng gần 70% so với đầu năm 2017, lên gần 110 tỉ USD, nhờ sự đóng góp tích cực của các nhà đầu tư nước ngoài, dẹp tan nỗi lo thiếu hụt dòng tiền hấp thụ nguồn cung cổ phiếu được đưa lên sàn trong năm. Bên cạnh giá trị vốn hóa cao, mức tăng trưởng vượt bậc của các chỉ số, thanh khoản cũng là điểm nhấn quan trọng khi nói về thị trường chứng khoán nước ta năm 2017. Nếu như năm 2016, khối lượng giao dịch bình quân mỗi ngày trên HSX chỉ khoảng 3.000 tỉ đồng; những ngày có giá trị giao dịch trên 4.000 tỉ đồng khá hiếm hoi thì sang năm 2017, trên 5.000 tỉ đồng trở thành “thước đo” cho tổng trị giá một ngày giao dịch bình thường trên HSX.
Phân tích nguyên nhân dẫn đến sự thành công vượt bậc của thị trường chứng khoán năm 2017, phải kể đến ba yếu tố là tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP tăng 6,81%, cao nhất trong sáu năm gần đây), các chính sách hỗ trợ thiết thực từ phía nhà điều hành và dòng vốn ngoại dồi dào. GDP tăng mạnh chứng tỏ hoạt động sản xuất – kinh doanh chung của nền kinh tế (trong đó có các doanh nghiệp niêm yết) tăng trưởng tốt và đem đến niềm tin cho nhà đầu tư. Sự hỗ trợ từ nhà điều hành là rất đáng kể và một trong những dẫn chứng là động thái thoái vốn Nhà nước tại một loạt doanh nghiệp lớn, đặc biệt trong những tháng cuối năm. Bên cạnh việc giúp các doanh nghiệp đầu ngành ấy hoạt động tốt hơn trong nền kinh tế thị trường do được gỡ bỏ những trói buộc từ phía Nhà nước, dẫn đến sự tăng trưởng cao hơn trong tương lai, động thái ấy còn giúp thị trường chứng khoán có thêm nguồn cổ phiếu “khủng”, cho nhà đầu tư thêm nhiều mặt hàng tốt để lựa chọn. Trước nay, nguồn vốn ngoại luôn ưa chuộng cổ phiếu lớn, vậy nên không có gì bất ngờ khi song song với câu chuyện Nhà nước thoái vốn là dòng tiền đầu tư từ khối ngoại tăng cao. Riêng năm 2017, nhà đầu tư nước ngoài đã mua ròng hàng chục ngàn tỉ đồng trên thị trường chứng khoán.
Tất nhiên, điều gì cũng có tính hai mặt. Do sự tăng giá của cổ phiếu, hiện chỉ số P/E trên HSX đã lên tới gần 18 lần, không còn thấp hơn so với các thị trường khác trong khu vực, P/E thị trường cận biên và thị trường mới nổi. Điều này có nghĩa là giá của cổ phiếu trên thị trường chứng khoán nước ta không còn rẻ nữa, việc tìm kiếm cổ phiếu tốt để đầu tư sinh lời trong năm 2018 không phải dễ dàng.
Dù vậy, tất cả đang hướng tới một năm 2018 đầy hứng khởi, với dự báo chung là VN-Index sẽ tiếp tục tăng trưởng. Nhà đầu tư có thể dành sự quan tâm đặc biệt cho cổ phiếu của những đơn vị đầu ngành, cùng một số cổ phiếu thuộc nhóm ngành tài chính – ngân hàng, bất động sản – xây dựng và hàng tiêu dùng.
