Hôm thứ Năm (27-11), Tổ chức các quốc gia xuất khẩu dầu (OPEC), qua hội nghị bộ trưởng họp tại Vienna, Áo, đã quyết định không thay đổi sản lượng 30 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Ngay sau đó, trên thị trường quốc tế, một thùng dầu thô loại Brent Crude sụt giá 6,5 USD, xuống còn 71,25 USD. Đầu năm nay, một thùng dầu Brent Crude, dầu thô tiêu chuẩn quốc tế, giá 110 USD. Tổng giám đốc Igor Sechin của Tập đoàn quốc doanh dầu khí Nga Rosneft, dự đoán dầu sẽ xuống tới dưới 60 USD/thùng trong nửa đầu năm 2015.
Saudi Arabia, nước đứng đầu OPEC về sản xuất, không chấp thuận việc giảm bớt sản lượng theo đề nghị của các quốc gia thành viên nghèo như Venezuela, Nigeria và Iran. Từ nhiều năm trước, OPEC vẫn dùng sự hạn chế sản lượng làm áp lực để nâng giá dầu thô trên thị trường thế giới.
Bản thông cáo do hội nghị lần này đưa ra nói rằng quyết định giữ nguyên mức sản lượng “vì lợi ích tái lập tình trạng quân bình của thị trường”. Lời giải thích ấy thể hiện sự tin tưởng hiện nay của OPEC rằng vẫn giữ cho giá tiếp tục thấp là phương cách “chữa trị” hiệu quả nhất trong tình trạng sản xuất dư. Bộ trưởng dầu mỏ Saudi Arabia, Ali al-Naimi, trước ngày hội nghị đã tuyên bố ông hy vọng thị trường năng lượng “cuối cùng sẽ tựổn định”.
Nguyên nhân dầu giảm giá là do sản xuất dầu nội địa của Hoa Kỳ từ ba năm gần đây tăng nhanh nhờ việc khai thác dầu đá phiến (shale oil). Tuy vậy phương pháp này vẫn tốn kém hơn các mỏ dầu quy ước rất nhiều và khai thác chỉ có hiệu quả kinh tế khi giá dầu cao.
Dầu đá phiến phát triển trong tình hình giá dầu cao và Saudi Arabia tin rằng khi dầu thô xuống giá, nhiều công ty khai thác dầu đá phiến sẽ phải ngưng hoạt động. Các chuyên gia năng lượng Hoa Kỳ ước lượng với giá dầu hơn 70 USD/thùng là đã có thể kiếm lời từ dầu đá phiến, nhưng phải trên 110 USD/thùng mới thu hút các công ty phát triển hoạt động.
Các chuyên gia thị trường dầu lửa như Jamie Webster của IHS Energy và Bill Farren-Price của Petroleum Policy Intelligence đồng ý kiến với chiến lược của OPEC. Bà Webster nói: “Tôi chưa gọi là trận chiến giá cả, nhưng đây là một trắc nghiệm mạnh mẽ cho dầu đá phiến Mỹ, một ván bài mới mà OPEC muốn thử thách”.
OPEC cũng có nhu cầu phải chấp nhận thách đố để duy trì thị phần trong thị trường năng lượng thế giới, có như vậy mới bảo vệ vị trí và ảnh hưởng của tổ chức này về lâu về dài.
Saudi Arabia là một trong những nước giàu nhất thế giới, có dự trữ ngoại tệ khổng lồ từ lâu năm với việc xuất khẩu dầu khí. Thiệt thòi vì dầu lửa mất giá không có tác động đối với vương quốc này, ít nhất là trong một thời gian dài, cho nên Saudi Arabia sẵn sàng chấp nhận thách thức. Nhưng các quốc gia sản xuất dầu lửa khác sẽ bị nhiều tổn hại, từ Canada với dầu khai thác ở các mỏ cát – dầu (tar sands) tới Brazil với những giếng dầu ngoài khơi vùng nước sâu.
Ba quốc gia bị đe dọa nặng nề nhất vì giá dầu xuống thấp là Nga, Iran và Venezuela vì dầu lửa chiếm tỷ lệ quan trọng trong giá trị xuất khẩu.
H.T.C
