World Cup đang diễn ra tại Brazil đón tiếp 3,7 triệu du khách từ khắp nơi đổ về 12 thành phố tổ chức các trận đấu. Bên cạnh thu nhập có được do cung cấp dịch vụ, các hoạt động thương mại ăn theo World Cup, các cơ hội tạo công ăn việc làm cho người dân Brazil, sự kiện thể thao này còn trực tiếp hay gián tiếp gây ra những hiện tượng tiêu cực, nổi bật là tình trạng trẻ em dưới 16 tuổi bị bóc lột sức lao động hay lạm dụng tình dục. Điều này đang được Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) cùng nhiều tổ chức xã hội lên tiếng báo động và kêu gọi mọi người chung tay ngăn chặn.
Theo Flora Werneck, điều phối viên của tổ chức Childhood Brasil (tạm dịch: Tuổi thơ Brazil), hiện chưa có con số thống kê đầy đủ, nhưng World Cup đang tạo ra nguy cơ cho trẻ em dưới 16 tuổi bị bóc lột sức lao động và lạm dụng tình dục. Trẻ có thể bị sử dụng vào những việc làm bất hợp pháp như gạ bán ma túy cho du khách, làm gái mại dâm. Một cuộc khảo cứu được Trường Đại học Brunel, London (Anh) tiến hành vào năm 2013 theo sự ủy thác của Childhood Brasil và Quỹ Oak ghi nhận sự gia tăng số trường hợp bạo hành trẻ em liên quan đến những sự kiện thể thao quan trọng. Theo những dữ liệu do Văn phòng Thư ký về nhân quyền thuộc Phủ Tổng thống Brazil (SDH) công bố, năm 2013, đường dây nóng của họ nhận được trên 120 ngàn trường hợp tố cáo các hành vi vi phạm quyền trẻ em, với năm trong số 12 thành phố diễn ra World Cup 2014 đứng đầu danh sách, đó là Sao Paulo (17.790 trường hợp), Rio de Janeiro (15.635), Bahia (10.957), Minas Gerais (9.565) và Rio Grande do Sul (6.269).
Trong tình thế đó, Trung tâm Quốc tế vì sự An toàn Thể thao (trụ sở tại Doha, Qatar) đã phối hợp với Ủy ban Olympic Qatar phát động chiến dịch Save the Dream (Cứu vãn Ước mơ) nhằm thu thập các dữ kiện về mối liên quan giữa các sự kiện thể thao và nạn bạo hành trẻ em, từ nay đến khi diễn ra Thế vận hội Mùa hè Rio de Janeiro (Brazil) 2016. Ngày 20-6, những kết quả đầu tiên của chiến dịch Bảo vệ Brazil (Proteja Brasil) được đặt dưới sự bảo trợ của UNICEF và chính phủ Brazil nhằm chống lại việc bóc lột trẻ em trong khuôn khổ World Cup 2014 đã được công bố. Một trong những sáng kiến được áp dụng là phổ biến một mẫu đơn tố giác có thể tải về điện thoại di động hay máy tính bảng, nhằm tạo điều kiện cho người dân tham gia ngăn chặn những hành vi bất hợp pháp liên quan đến đời sống và sự an toàn của 56 triệu trẻ em Brazil. Việc làm này được rút kinh nghiệm từ World Cup 2010 tại Nam Phi, ở đây, khi World Cup diễn ra, trẻ em không đến được lớp vì các trường học đều đóng cửa và nhiều tệ nạn đã xảy ra khi chúng sống thiếu sự giám sát của nhà trường và cha mẹ. Kể từ ngày phát động chiến dịch Bảo vệ Brazil (18-5-2014) đến ngày 20-6-2014, đã có 60 ngàn lượt tải mẫu đơn tố giác về điện thoại di động hay máy tính bảng và 3.800 cuộc gọi cho các cơ quan bảo vệ trẻ em tại Brazil. UNICEF cho biết chỉ trong một tháng đầu, chiến dịch này đã tiếp cận được 40 triệu người và ghi nhận có gần 50% nạn nhân là phụ nữ, 60% là người Brazil gốc Phi, nạn nhân của sự bạo hành chủ yếu ở lứa tuổi 8-14, và 65% thủ phạm là người thân. Bạo hành tình dục chiếm vị trí thứ tư với 26%. Tất cả những dữ liệu trên cùng nhiều kết quả khảo sát khác sẽ được dùng làm cơ sở cho những biện pháp nhằm bảo vệ trẻ em ngay trong World Cup 2014 và các sự kiện thể thao lớn trong tương lai.
Lê Nguyễn tổng hợp
