Đã có một cuộc bán tháo mạnh trong phiên giao dịch 9-8 khiến cho VN-Index thay vì hướng đến mốc điểm 800 phải quay về tích lũy tại vùng điểm 770. Đây cũng là phiên giảm mạnh nhất trong gần hai năm qua, đồng thời là phiên có thanh khoản cao nhất từ đầu năm nay. Thanh khoản tăng đột biến khi giá giảm sốc chứng tỏ vẫn có nhiều nhà đầu tư “ngược dòng” canh bắt đáy ở vùng giá thấp. Diễn biến ở các phiên giao dịch sau đó phản ánh rõ sự thận trọng của nhà đầu tư khi thanh khoản sụt giảm mạnh và biên độ dao động giá khá hẹp. Dù cho nguyên nhân của đợt bán tháo này xuất phát từ những đồn đoán không có căn cứ, thì “cú rơi” của VN-Index đã phản ánh một thực tế rằng trong ngắn hạn, nhà đầu tư vẫn lo ngại về một sự không chắc chắn của thị trường. Sự ra đời của thị trường chứng khoán phái sinh trong bối cảnh ấy dù không thể giúp tâm lý nhà đầu tư hứng khởi hơn, nhưng đã phản ánh đúng về nhận định không mấy lạc quan của nhà đầu tư về chỉ số VN-30 trong ngắn hạn. Phiên giao dịch đầu tiên (ngày 10-8), trong tổng số 487 hợp đồng được giao dịch (với tổng giá trị chỉ là 36,5 tỉ đồng), có đến 367 hợp đồng đáo hạn vào ngày 17-8 (VN30F1708). Càng có kỳ hạn dài, số hợp đồng giao dịch càng ít, VN30F1709 có 54 hợp đồng, VN30F1712 có 42 hợp đồng và VN30F1803 chỉ có 24 hợp đồng. Như đã nói, nhà đầu tư đều dự đoán trong ngắn hạn, thị trường nói chung và chỉ số VN-30 nói riêng sẽ đi xuống, tương ứng với việc các hợp đồng tương lai ngắn hạn (VN30F1708 và VN30F1709) giảm điểm, còn các hợp đồng tương lai kỳ hạn dài hơn (VN30F1712 và VN30F1803) lại tăng. Điều này có nghĩa nhà đầu tư không kỳ vọng nhiều vào khả năng tăng điểm trong những tháng cuối năm của chỉ số VN30, nhưng tỏ ra khá lạc quan với triển vọng của chỉ số này trong năm sau.
Những ngày thượng tuần tháng Tám đúng là “hạn kép” của thị trường chứng khoán nước ta, khi thị trường cổ phiếu toàn cầu cũng đang trong vòng xoáy sụt giảm. Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ đáp trả lại bất kỳ cuộc tấn công nào tới nước Mỹ hoặc đồng minh, ngày 10-8 chứng khoán Mỹ đã bị bán tháo (đợt bán tháo mạnh nhất kể từ tháng 5-2017). Tại châu Á, thị trường chứng khoán Hongkong cũng giảm mạnh, chỉ số Hang Seng giảm 2,5% chỉ trong một tuần – mức giảm mạnh nhất kể từ giữa tháng 12-2015.
Thực ra, giá của các cổ phiếu căn bản vẫn phản ánh “sức khỏe” của doanh nghiệp và nền kinh tế. Nguồn tiền dồi dào đổ vào thị trường chứng khoán trong bảy tháng đầu năm nay do nhà đầu tư đáng giá triển vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết là khả quan, cũng phản ánh đầy đủ vào sóng tăng giá kéo dài thời gian qua. Thậm chí, mức tăng của VN-Index đã vượt qua mức tăng lợi nhuận chung của các doanh nghiệp, vì vậy, những phiên điều chỉnh mạnh như vừa qua là cần thiết, giúp giá cổ phiếu trở nên rẻ hơn, dễ mua hơn. Cú sốc nào rồi cũng sẽ qua. Thường thì khó thể có hai phiên giảm điểm liên tiếp theo kiểu “hoảng loạn”, lệnh bán dồn dập cũng chỉ xuất hiện một vài phiên là tối đa trước khi nhà đầu tư bán tháo trước đó nhận ra mình đã bị tâm lý đám đông chi phối và tìm cách mua vào trở lại.
Chính vì vậy, bên cạnh những lời khuyến nghị “nâng cao tỷ trọng tiền mặt trong tài khoản”, vẫn có lời khuyên rằng nhà đầu tư có thể tận dụng việc thị trường điều chỉnh để tích lũy thêm cổ phiếu. Dĩ nhiên, đó là những cổ phiếu giá trị, đang “rẻ bất ngờ” nhờ cú rơi của thị trường. Nắm giữ cổ phiếu tiềm năng, nhà đầu tư có thể thu được lợi nhuận cao sau vài biến động ngắn hạn của thị trường. Cũng cần lưu ý, nhà đầu tư nước ngoài vẫn mua ròng hàng trăm tỉ đồng trong tuần lễ thị trường giảm mạnh!
- Ngọc Khang
