Tiếng hát liêu trai của nàng Loreley nghìn năm trước đã khiến bao chàng thủy thủ ngẩn ngơ mà lỏng tay chèo để thuyền đâm vào đá nhọn, giờ đây nàng vẫn làm hàng triệu người mê đắm, dẫn dụ họ đến với miền thung lũng trung du xanh rờn bên sông Rhine của nước Đức, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa – thiên nhiên thế giới năm 2002. Chỉ một đoạn ngắn dài 67km giữa Koblenz ở phía bắc đến Bingen (hoặc Rüdesheim, hai thành phố này nằm đối diện nhau hai bên sông) ở phía nam tính ra chiếm có 5% cả chiều dài con sông Rhine bận rộn nhất châu Âu, nhưng vùng trung du phần thượng nguồn này lại là phần nổi tiếng và đẹp nhất của sông. Tạo hóa đã thiết kế quy hoạch hoàn hảo cho cả đại cảnh và thành người làm vườn kỳ công, tỉ mẩn chăm chút từng mép bờ, từng hẻm núi. Những triền xanh miên man chạy dài, đồi núi trập trùng uốn lượn, dòng nước biếc đêm ngày cuộn chảy xuôi về biển Bắc. Những cỏ, những hoa lá, chim muông tô điểm thêm cho làng mạc, thành phố cổ kính, nhiều công trình có tuổi thọ hàng nghìn năm, các sườn đồi phủ kín những hàng nho. Một miền đất đẹp như trong giấc mơ của các nhà thơ.
Du ngoạn cùng Goethe mong vuốt tóc nàng Loreley
Có đến đây, đứng giữa đất trời này mới cắt nghĩa được vì sao nước Đức lại sinh ra nhiều nhà triết học, nhạc sĩ thiên tài và nhà thơ vĩ đại đến vậy. Cảnh vật đẹp mọi mùa và cho người thăm tầm nhìn khoáng đạt, trải rộng, chắc chắn tác động không nhỏ đến quan điểm sáng tác của người nghệ sĩ. Cảm xúc được đong đầy, ý tứ mạch lạc, niềm hứng khởi ngập tràn.
Thị trấn St. Goar nằm kề ngay khúc quanh Loreley huyền thoại
Năm 1822, nhà thơ vĩ đại Heinrich Heine đã thổn thức trong áng thơ về huyền thoại Loreley ngự một khúc quanh của dòng Rhine:
Không sao cắt nghĩa nổi
Nỗi buồn của lòng tôi
Xa xăm câu chuyện cổ
Cứ vấn vương mãi thôi
Chiều sẫm dần, lành lạnh
Sông Rhine mải miết trôi
Đỉnh núi bừng lấp lánh
Trong hoàng hôn đất trời
Truyền thuyết về nàng tiên cá Loreley bóng hình mờảo trong sương, bảng lảng và uyển chuyển nổi trên mặt sông Rhine xanh thẳm cùng giọng ca ma mị đã bẫy được vô khối tàu thuyền và những chàng trai trẻ khỏe khoắn tưởng như đã đóng kín trong các trang sách cổ vì khúc cua nguy hiểm nhất nơi nàng ngự xưa kia giờ lại là một chỗ dòng sông lượn nên thơ. Khung cảnh núi non sông nước ở khúc quanh Loreley nay vẫn khiến những người ngồi trên tàu thuyền xuôi ngược tuyến đường thủy đa quốc gia ngẩn ngơ, nhưng là vì vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên, vì quang cảnh thơ mộng của đất trời ban cho.
Lướt trên sóng nước cùng Goethe nghe chuyện kể Loreley
Nàng tiên cá vẫn cất tiếng hát nỉ non, da diết phát qua hệ thống loa trên tàu hơi nước mang tên nhà thơ, nhà triết học Goethe. Bao du khách ước mong được vuốt tóc nàng Loreley khi song hành với con tàu Goethe. Hơn bao giờ hết, huyền thoại và truyền thuyết lại có lợi cho ngành du lịch Đức đến thế. Chỉ là một khúc quanh của dòng sông, nhưng không ai muốn đi ngang qua nhạt nhòa như bao khúc quanh khác. Lặng nhìn vách núi thẫm đen sừng sững trên đầu hay đăm đắm tìm những mỏm đá sắc nhọn dưới làn nước xiết, vẫy tay chào những người đang ngồi ngắm cảnh Loreley trong làng cắm trại dọc sông, ký ức về góc ngoặt đặc biệt này sẽ in sâu mãi, sẽ vấn vương hoài như H. Heine.
