Kể từ năm 1962, Myanmar (trước đây được gọi là Burma – Miến Điện) đã tự cô lập với thế giới bên ngoài khi các tướng lĩnh quân đội lên nắm quyền và cai trị xứ sở này với chế độ quân phiệt hà khắc. Cũng từ đó, người ta biết rất ít thông tin từ Myanmar, kể cả các hoạt động mỹ thuật ở một đất nước có truyền thống văn hóa lâu đời, đặc biệt là văn hóa Phật giáo.
Phải đợi đến hơn 40 năm sau, khi những thay đổi to lớn về chính trị diễn ra dưới thời của Tổng thống Thein Sein dẫn tới sự cáo chung của chính quyền quân sự thì thế giới bên ngoài mới được tận mắt chiêm ngưỡng những cổ vật quý giá và những tác phẩm nghệ thuật Phật giáo đặc sắc của Myanmar. Năm ngoái, Hội Châu Á (Asia Society) ở New York đã tổ chức một triển lãm lớn với chủ đề “Mỹ thuật Phật giáo ở Myanmar”, qua đó giới thiệu một bức tranh toàn cảnh về quá trình hình thành của một nền nghệ thuật đặc sắc với Phật giáo là cội nguồn của các hoạt động sáng tạo. Khoảng 70 tác phẩm được trưng bày tại triển lãm từ trước tới nay chưa từng được đưa khỏi đất nước Myanmar. Và để tổ chức triển lãm này, các giám tuyển đã khởi sự công việc sưu tầm từ năm 2011, khi mà chính phủ của Tổng thống Obama đã nới lỏng các biện pháp cấm vận nhờ các cải cách chính trị được tiến hành tại Myanmar.
Ngược lại, rất nhiều người trong giới tạo hình Myanmar cũng như công chúng yêu nghệ thuật đang chờ đợi các triển lãm tác phẩm mỹ thuật hiện đại được mượn từ các bảo tàng lớn ở Mỹ và phương Tây.
- Ngã Văn
