Kể từ khi việc kêu gọi góp vốn từ cộng đồng (crowdfunding) được hợp thức hóa tại Hàn Quốc vào tháng 1-2016, tham gia góp vốn vào một dự án nghệ thuật (phim, kịch, truyện tranh…) được xem là cách đầu tư của nhiều người Hàn Quốc. Trước đây, vốn cộng đồng là một hình thức để người hâm mộ nghệ thuật có thể đóng góp giúp đỡ (tiền bạc, nhân lực) một dự án. Đổi lại, họ được tặng vé và những tặng phẩm từ dự án đó, đồng thời được nêu tên trong danh sách credit.
Lee Mi Young, nhân viên văn phòng 39 tuổi ở Seoul, đã đầu tư 300 ngàn won (tương đương 266 USD) vào dự án lưu diễn của vở nhạc kịch Cats của Broadway tại Hàn Quốc. Các nhà đầu tư sẽ nhận được 2,5% lợi nhuận trở lại nếu bán được 95 ngàn vé. “Tôi quyết định đầu tư đơn giản bởi vì đó là một trong những vở nhạc kịch tôi yêu thích nhất và tôi biết nó sẽ không thất bại ở Hàn Quốc”, cô nói, “Thật thú vị khi xem một vở nhạc kịch mà tôi có phần đầu tư”.
Cats đạt được mục tiêu 300 triệu won tiền đầu tư chỉ ba giờ sau khi chiến dịch kêu gọi vốn đầu tư trên mạng internet. Dự án tiếp tục tăng mục tiêu lên 500 triệu won, và cuối cùng nhận được 530 triệu won từ 519 cá nhân, trở thành vở nhạc kịch có vốn đầu tư từ cộng đồng cao nhất tại Hàn.
Theo website Wadiz, 19 trong số 29 dự án văn hóa gây quỹ thông qua website của họ vào năm ngoái, đã đạt được mục tiêu của họ, trong đó bao gồm các phim điện ảnh Snowy Road, Room No. 7 và vở nhạc kịch Midnight.
Chính phủ đã hợp pháp hóa hình thức kêu gọi vốn đầu tư từ cộng đồng vào tháng 1-2016 để hỗ trợ các doanh nghiệp mới thành lập, nhằm thúc đẩy nền kinh tế và tạo thêm nhiều việc làm cho thị trường lao động. Theo các báo cáo dữ liệu được công bố vào tháng Giêng năm ngoái của Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC), ngành công nghiệp giải trí đã trở thành đối tượng sinh lời thứ ba của nền kinh tế Hàn Quốc. Trước đó, phần lớn các dự án bộ phim và kịch sân khấu kêu gọi vốn đầu tư cộng đồng thông thường là những tác phẩm độc lập kinh phí thấp, và các nhà đầu tư bỏ ra khoản tiền nhỏ để hỗ trợ sản xuất mà không mong đợi lợi nhuận.
Ví dụ như Northern Limit Line (2015) kêu gọi 2 tỉ won (khoảng 1,8 triệu USD) – 1/3 chi phí sản xuất do 7 ngàn khán giả góp vốn, vốn không trông đợi “đền đáp”. Cũng nhờ nguồn kinh phí từ cộng đồng mà bộ phim Second Battle of Yeonpyong (phát hành 2002) đã có thể lên màn ảnh rộng sau bảy năm trì hoãn. Spirits’ Homecoming (phát hành 2016) – phim có nội dung về nạn nô lệ tình dục trong thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng Hàn Quốc – đã huy động được gần 50% chi phí sản xuất (khoảng 1,2 tỉ won) từ 70 ngàn cá nhân. Nhờ sự hỗ trợ này, phim đã được phát hành sau 14 năm sản xuất và bán được hơn 3,5 triệu vé.
Bộ phim hoạt hình Your Name là bộ phim nước ngoài đầu tiên công chiếu tại Hàn Quốc tổ chức gây quỹ cộng đồng, một năm sau khi hình thức đầu tư kể trên được hợp pháp hóa tại quốc gia này. Công ty phân phối phim Media Castle tổ chức dự án gây quỹ để quyên tiền cho việc quảng bá và phát hành phim, với mục tiêu lợi nhuận 50 triệu won, nhưng các nhà đầu tư đã góp vào dự án đến 200 triệu won chỉ trong một ngày, buộc công ty này phải nâng mục tiêu lợi nhuận lên 150 triệu won. Vào cuối ngày, đã có tổng cộng 152 nhà đầu tư tham gia vào dự án. Khi bộ phim đạt mốc 3 triệu lượt khán giả, những người tham gia đầu tư đã nhận được tỷ suất lợi nhuận là 40%. Your Name đã thu hút tổng cộng 3,5 triệu lượt xem, trở thành bộ phim Nhật Bản ăn khách nhất và là phim hoạt hình ăn khách thứ 8 trong lịch sử điện ảnh Hàn Quốc.
Cũng trong năm 2016, hai bộ phim Operation Chromite và New Trial nằm trong số các phim đem lại lợi nhuận khá cao cho các nhà đầu tư theo hình thức crowdfunding. Operation Chromite, một bộ phim có nội dung về cuộc chiến tranh Triều Tiên 1950-1953, đã thu hút được 500 triệu won từ 267 nhà đầu tư thông qua chiến dịch crowdfunding của Ngân hàng Công nghiệp Hàn Quốc. Phim đã bán được hơn 7 triệu vé, vượt qua số điểm hòa vốn là 5 triệu. Phim New Trial đã thu hút hơn 2 triệu khán giả xem phim, vượt qua con số 1,6 triệu vé để hòa vốn. Bộ phim đã trả lại lợi nhuận 17,1% cho các thành viên tham gia.
Mới đây nhất, bộ phim Phòng số 7 đã thu được 2 tỉ won chưa đầy một tuần kể từ khi nó bắt đầu chiến dịch góp vốn. Một bộ phim khác của ngôi sao Kpop Dara – One Step đã có kế hoạch phát hành và bán được bản quyền phát sóng tại nhiều nước trong khu vực – đã thu về đúng con số mục tiêu 50 triệu won chỉ trong 24 tiếng đồng hồ. Sau đó nhà sản xuất đã tăng mục tiêu là 100 triệu won, và cuối cùng đã đạt được 99,9 triệu won.
Nhưng không phải tất cả các bộ phim có vốn từ cộng đồng đều thành công. The Hunt, được phát hành năm ngoái và thu về 3 triệu won thông qua crowdfunding, đã lỗ đến 70% khi chỉ có 650 ngàn lượt xem, thấp hơn rất nhiều so với con số hòa vốn là 1,64 triệu lượt xem.
- Anh Tú
