Chỉ số cholesterol trong máu không còn là thước đo tuyệt đối cho nguy cơ về bệnh tim mạch
Đã có nhiều bài viết về hội chứng “mỡ, đường, máu” cho rằng không có bằng chứng cụ thể nào về việc cholesterol trực tiếp gây ra bệnh tim mạch. Cholesterol “xấu” LDL chỉ làm phận sự của nó là đi trám và sửa chữa lại những vết trầy trong mạch máu gây ra bởi những tác nhân khác. Vì vết trám không hoàn hảo nên lâu ngày trở thành chỗ nghẽn trong mạch máu.
Đã từ lâu, ở Mỹ, từ bệnh nhân đến bác sĩ đều bị ám ảnh bởi chỉ số cholesterol trong máu và bằng mọi cách, dùng đủ mọi loại thuốc để cố giảm chỉ số cholesterol cho đạt mức lý tưởng: dưới 200mg/dl.
Những lời khuyên mới nhất đã xác định lại trọng tâm của việc dùng thuốc để chữa bệnh thay vì chữa những con số đo hàm lượng cholesterol.
Không có chứng minh về tỷ lệ thuận giữa chỉ số cholesterol và các tai biến mạch máu não hay đột quỵ cơ tim. Có nhiều bệnh nhân bị đột quỵ cơ tim trong khi chỉ số cholesterol của họ hoàn toàn bình thường.
Những nghiên cứu trong nhiều năm qua đã xác nhận rằng, uống thuốc statin để giảm chỉ số cholesterol lại không làm giảm tỷ lệ tử vong vì bệnh tim mạch.
Tuy nhiên những lời khuyên mới vẫn thừa nhận tầm quan trọng của chỉ số cholesterol, nhưng, chỉ dùng thuốc statin khi cần thiết, sau khi cân nhắc sự lợi và hại của việc dùng thuốc. Thí dụ chỉ khi nào số cholesterol “xấu” LDL lên cao quá 190mg/dl, thì thuốc giảm cholesterol statin mới nên dùng.
Phải biết rõ chỉ số nguy cơ thay vì chỉ số cholesterol
Những lời hướng dẫn mới đặt trọng tâm vào chỉ số nguy cơ, và khả năng bị các tai biến vì bệnh tim mạch cho mỗi cá nhân, trong đó cao mỡ cholesterol vẫn là một yếu tố trong nhiều yếu tố khác.
Ở trang web của hội American Heart Asociation có một bảng tính để giúp bệnh nhân và bác sĩ thẩm định chỉ số nguy cơ. Bạn đọc cũng có thể truy cập website http://www.bacsihongocminh.com để tải về. Chỉ số nguy cơ được tính dựa trên tuổi tác, giới tính, chủng tộc, bệnh cao huyết áp, tiểu đường, lượng cholesterol, hút thuốc lá v.v…
Thí dụ nếu xác suất bị tai biến não hay đột quỵ cơ tim trong vòng 10 năm tới lên cao trên 7,5% thì nên dùng thuốc statin. Dù sao đây cũng chỉ là lời khuyên và bệnh nhân có thể cân nhắc sự lợi hại của việc uống thuốc statin.
Thuốc statin được chứng minh là có thể giảm nguy cơ bệnh tim mạch
Thuốc statin có thể làm giảm khả năng bị tai biến vì bệnh tim mạch vì nó làm thông mạch máu và bảo vệ mạch máu không bị nghẽn vì đóng vảy. Những nghiên cứu khoa học khả tín đã chứng minh rằng thuốc statin có thể giảm nguy cơ bị tai biến vì bệnh tim mạch. Tuy nhiên, “giảm nguy cơ” nhưng không nhất thiết là “giảm tử vong” vì bệnh tim mạch.
Thuốc statin có những phản ứng phụ như làm tăng khả năng bị bệnh tiểu đường nhất là cho phụ nữ. Thuốc còn làm cho đàn ông bị liệt dương, cộng thêm các nguy hiểm liên hệ đến gan và thận.
Vì thế phải cân nhắc, có muốn dùng thuốc hay không. Quyết định sẽ tùy thuộc vào sự tham khảo và quyết định chung của bệnh nhân và bác sĩ. Mặc dù Hội Tim mạch Hoa Kỳ không còn đặt trọng tâm vào chỉ số cholesterol một cách tuyệt đối, nhưng không vì thế mà chúng ta lơ là, tự do ăn uống bừa bãi. Vẫn nên giữ cho tổng số cholesterol dưới mức hay càng gần con số 200mg/dl càng tốt.
Phương châm đúng ở đây vẫn là, trước nhất phải tìm mọi cách giảm cholesterol và nguy cơ bệnh tim mạch qua sự điều chỉnh cách ăn uống đi đôi với tăng cường sự vận động của cơ thể trước khi phải dùng đến thuốc men.
