Nuon Chea (trái) và Khieu Samphan tại phiên tòa ngày 7-8-2014
Tòa án do Liên Hiệp Quốc hỗ trợ ở Campuchia tuần qua đã tuyên án chung thân đối với Nuon Chea và Khieu Samphan, hai lãnh đạo còn sống của Khmer Đỏ, vì tội ác chống lại loài người.
Nuon Chea được cho là nhân vật số hai sau Pol Pot, còn Khieu Samphan từng là Chủ tịch nước Campuchia Dân chủ thời Khmer Đỏ cầm quyền từ 1975 đến 1979.
Đây là hai lãnh đạo cao cấp nhất bị xử vì tội ác mà thể chế Khmer Đỏ đã gây ra. Nuon Chea được xem như lý luận gia của chế độ, trong khi Khieu Samphan là nhân vật quyền lực thứ năm của Khmer Đỏ.
Phe công tố nói hai bị cáo này đã hình thành chính sách tàn bạo và đóng vai trò quan trọng trong quá trình thực hiện. Tuy nhiên, cả hai người đều bác bỏ tội danh. Trong phát biểu hồi năm ngoái, cả hai đều bày tỏ hối lỗi nhưng tuyên bố không bao giờ chỉ thị tử hình ai hoặc biết tới việc này.
Hai bị cáo Nuon Chea và Khieu Samphan còn phải ra tòa về tội diệt chủng. Các tội trạng được chia thành các phiên tòa riêng rẽ để xử cho nhanh chóng, vì tuổi của cả hai bị cáo đều đã cao.
Hai cựu bộ trưởng Khmer Đỏ khác đáng ra cũng phải ra tòa cùng hai bị cáo này, nhưng Ieng Sary, cựu bộ trưởng Bộ Ngoại giao, đã chết hồi tháng 3-2013, còn vợ ông ta là Ieng Thirith, cựu bộ trưởng Bộ Xã hội, được cho là quá yếu và không phải ra tòa.
Trước đó, cựu quản giáo Duch là quan chức cao cấp duy nhất của Khmer Đỏ bị kết tội vì đã chịu trách nhiệm về trại tù Tuol Sleng, nơi hàng ngàn người bị cho là kẻ thù của chế độ bị tra tấn và giết hại. Ông này bị ngồi tù từ năm 2010.
Trong bốn năm bạo tàn của mình, Khmer Đỏ đã giết hại tất cả những ai bị xem là kẻ thù cùng gia đình của họ: trí thức, dân tộc thiểu số, cựu quan chức… Khoảng 2 triệu người đã thiệt mạng trong thời Khmer Đỏ vì đói ăn và lao động khổ sai, hoặc bị xử tử hình.
T.K
