Đầu tháng 1-2019, CEO của Amazon, Jeff Bezos và vợ ông, MacKenzie cho biết đang tiến hành thủ tục ly hôn. Sự kiện này sẽ có ý nghĩa thế nào với công việc kinh doanh của người giàu nhất thế giới hiện nay?
Nổi tiếng với vai trò sáng lập Amazon, Jeff Bezos hiện vẫn là cổ đông lớn nhất của công ty này khi sở hữu 16,3% cổ phần, theo báo cáo từ công ty năm 2018. Trong suốt 25 năm chung sống với MacKenzie, ông còn sáng lập thêm Công ty không gian Blue Origin và mua lại tờ The Washington Post.
Bang Washington, nơi Amazon đặt trụ sở và gia đình Bezoses đang sinh sống, công nhận luật tài sản chung giữa hai vợ chồng. Điều này đồng nghĩa, nếu cặp đôi nộp đơn ly hôn thì toàn bộ tài sản lẫn các khoản nợ phát sinh trong giai đoạn hôn nhân sẽ được xem là thuộc quyền sở hữu của cả vợ và chồng. Theo đó, toàn bộ tài sản này sẽ được phân chia một cách công bằng cho cả hai bên, trừ phi cả hai đã ký kết một thỏa thuận tiền hôn nhân với các điều khoản có nội dung khác.
Tuy nhiên, luật sư về hôn nhân tại Seattle, David Starks cho biết phân chia công bằng không có nghĩa là tài sản sẽ được chia theo tỷ lệ 50/50. Theo ông, trong những trường hợp điển hình, tòa án có thể thậm chí loại bỏ số tài sản để hai bên có thể đạt được sự bình đẳng trong dài hạn. Nếu một trong hai bên có khả năng kiếm tiền nhiều hơn, người đó có thể nhận ít tài sản hơn vì có thể tự chu cấp cho bản thân trong dài hạn.
Nhưng trong trường hợp của gia đình Beozes, tòa án có khả năng sẽ chia đều số tiền cho hai bên vì khối tài sản ròng của Jeff có giá trị lên đến 137 tỉ USD, theo thống kê từ Bloomberg, “Khi bạn sắp ly hôn ở vị thế tỉ phú thì tòa án có vẻ sẽ không mất thời gian để xác định xem ai là người giàu hơn trong vòng 10 năm tới”, Starks nói.
Với các cổ đông của Amazon, mối nghi ngại lớn hơn là câu chuyện ly hôn này sẽ ảnh hưởng thế nào đến quyền điều hành công ty của Jeff Bezos. Thử thách với gia đình Bezos là chuyện phân chia tài sản nhưng không tác động quá lớn đến cổ phiếu của cả hai tại Amazon, theo Jordan Neyland, trợ lý giáo sư luật tại Đại học George Mason, người chuyên viết về chủ đề ly hôn của các CEO.
Thông thường các CEO sẽ tránh phân tán cổ phần của họ bằng cách để lại các tài sản khác cho bạn đời sau ly hôn, chẳng hạn bất động sản… Nhưng với gia đình Bezos, theo Neyland thì “tất cả tài sản của họ đều gắn liền với Amazon. Trong trường hợp này, tôi có thể đoán rằng vợ ông sẽ lấy đi một lượng cổ phần của Amazon. Như vậy thì quyền sở hữu tại công ty có thể sẽ thay đổi”.
Để đảm bảo quyền điều hành của Jeff Bezos, Amazon có thể cần tìm ra một cấu trúc quản trị mới. Đó có thể là nhiều cấp độ cổ phần khác nhau đi cùng đa dạng quyền bỏ phiếu quyết định tương lai công ty, theo nhìn nhận của Neyland. Starks dự đoán cặp đôi có thể đã đi đến thỏa thuận chung trước khi đưa thông tin ra công chúng: “Tôi đoán rằng vài cuộc trò chuyện sâu đã diễn ra giữa cả hai, liên quan đến khía cạnh pháp luật cũng như cách thu xếp vụ việc ổn thỏa, nhằm giữ lại quyền kiểm soát cổ đông tại Amazon của Jeff Bezos. Để đạt được điều này, MacKenzie Bezos có thể phải lựa chọn giữa việc từ bỏ cổ phần hoặc từ bỏ quyền bỏ phiếu để giữ lượng cổ phần tại công ty”.
Bên cạnh đó, các cổ đông cũng có thể lo lắng về trạng thái tinh thần của CEO Amazon khi ông bước vào giai đoạn khó khăn trong cuộc sống cá nhân. David Larcker, giáo sư chuyên về quản trị doanh nghiệp tại Đại học Stanford từng viết một nghiên cứu năm 2013 về những tác động có thể xảy ra cho cổ đông của một công ty khi CEO ly hôn.
Theo đó, với những CEO chọn thoái vốn cá nhân để theo đuổi cuộc tranh chấp tài sản sau ly hôn sẽ có tác động tiêu cực đến doanh nghiệp. Mặt khác, những người nhận thấy khối tài sản của họ bị giảm đi đáng kể có thể sẽ không sẵn sàng đặt cược vào các phát kiến cải tiến về sau. Trong trường hợp của nhà Jeff Bezos, vì khối tài sản rất lớn nên Larcker cũng hoài nghi về chuyện những rủi ro tiềm năng có thể xảy ra.
Peter Walzer, Chủ tịch American Academy of Matrimonial Lawyers cho rằng “điều duy nhất các cổ đông cần bận tâm là khả năng kiện tụng kéo dài”. Song, theo ông, câu chuyện sẽ khó diễn tiến theo hướng ấy. “Theo cách họ tuyên bố ly hôn, tôi không nghĩ rằng họ sẽ kéo dài quá trình ly hôn này”.
