Hơn 250 đại biểu cùng 40 diễn giả tại Vietnam ESG Investor Conference 2026 đã phát đi một thông điệp khá rõ ràng: ESG đang chuyển từ một bộ tiêu chí tuân thủ sang “bộ lọc” mới của dòng vốn đầu tư. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới nâng hạng thị trường và thu hút dòng vốn dài hạn, câu hỏi không còn là doanh nghiệp có làm ESG hay không, mà là làm đến đâu và chứng minh được điều gì.
TP.HCM vừa chứng kiến một trong những diễn đàn ESG lớn nhất năm khi Hội nghị Vietnam ESG Investor Conference 2026 diễn ra trong hai ngày 26-27/5, quy tụ nhà đầu tư, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính trong nước lẫn quốc tế. Chủ đề năm nay là “Full Steam Ahead: Investing in Vietnam’s Evolution” (Tăng tốc toàn diện: Đầu tư vào giai đoạn chuyển mình của Việt Nam).
Từ cơ hội nâng hạng đến áp lực nâng chuẩn
Một trong những tín hiệu được nhắc đến nhiều tại hội nghị là triển vọng Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm thị trường mới nổi theo phân loại của FTSE.
Theo các chuyên gia, cơ hội này có thể mở ra dòng vốn quốc tế quy mô lớn hơn, nhưng đi kèm là yêu cầu khắt khe hơn về minh bạch, quản trị doanh nghiệp và năng lực vận hành. Điều đó cũng phản ánh sự dịch chuyển của nền kinh tế từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng chất lượng, đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng dài hạn.
ESG trở thành “tấm vé” tiếp cận vốn
Một điểm đáng chú ý khác là cách nhìn của giới đầu tư đối với ESG đang thay đổi nhanh chóng.
Nếu trước đây ESG chủ yếu được xem là yêu cầu tuân thủ hoặc nội dung xuất hiện trong các báo cáo phát triển bền vững, thì hiện nay nhiều quỹ đầu tư đã coi đây là công cụ đánh giá năng lực quản trị, khả năng chống chịu rủi ro và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp trước các tiêu chuẩn quốc tế.
Bà Mimi Vũ, Nhà sáng lập và Chuyên gia tại Raise Partners, nhận định rằng doanh nghiệp cần ngừng xem ESG như một nghĩa vụ tuân thủ đơn thuần và bắt đầu coi đây là lợi thế cạnh tranh thực sự. Theo bà, những doanh nghiệp triển khai ESG bằng hành động cụ thể sẽ có cơ hội tốt hơn trong việc tiếp cận nguồn vốn và tham gia các thị trường đòi hỏi tiêu chuẩn cao.
Trong khi đó, bà Kate Wallace, Tổng Lãnh sự Australia tại TP.HCM, cho rằng ESG đã trở thành yếu tố cốt lõi tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu.
Khoảng cách lớn nhất nằm ở khâu thực thi
Dù nhận thức về ESG đã được cải thiện đáng kể, nhiều diễn giả cho rằng thách thức hiện nay không nằm ở việc doanh nghiệp có muốn chuyển đổi hay không.
Rào cản lớn hơn đến từ sự thiếu hụt dữ liệu kiểm chứng, hệ thống quản trị phù hợp và khả năng tích hợp các tiêu chuẩn ESG vào hoạt động vận hành hằng ngày. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc chứng minh năng lực trước các nhà đầu tư quốc tế.
Ông Craig Martin, Chủ tịch điều hành Dynam Capital, cho biết các quỹ đầu tư không tìm kiếm sự hoàn hảo ngay từ đầu. Thay vào đó, điều họ quan tâm là tinh thần sẵn sàng thay đổi, cải thiện tính minh bạch và xây dựng hệ thống quản trị bền vững theo thời gian.
Từ nhận thức sang hành động
Ngoài 13 phiên thảo luận chuyên đề, hội nghị còn tập trung vào các nội dung mang tính thực thi như chuyển đổi năng lượng sạch, ESG trong sản xuất, tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), cũng như các mô hình đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ khí hậu.
Theo bà Ivy Nhi Châu, Nhà sáng lập kiêm CEO Ivy+Partners, điểm khác biệt của năm nay là các doanh nghiệp đã đi sâu hơn vào những câu chuyện thực tế về vận hành, thị trường và gọi vốn thay vì chỉ dừng ở các cam kết mang tính định hướng. Điều đó cho thấy cuộc đối thoại ESG tại Việt Nam đang dịch chuyển từ nhận thức sang hành động.
Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu ngày càng thận trọng và chọn lọc, ESG dường như đang trở thành một tiêu chuẩn cạnh tranh mới. Tuy nhiên, khi “bộ lọc vốn” ngày càng khắt khe, câu hỏi đặt ra không còn là doanh nghiệp có nói về ESG hay không, mà là họ có đủ năng lực để biến những cam kết đó thành kết quả có thể đo lường và kiểm chứng được hay không.
