Trên một bàn cờ, mỗi quân cờ giữ một vai trò, mỗi nước đi đều có tính toán cho những nước tiếp theo, và người chơi phải cân bằng giữa một phương án tấn công được đo định với mục tiêu phòng thủ vững chắc.
Xét nhiều phương diện, việc chơi cờ có nét tương đồng với thế giới đầu tư đa tài sản. Tại châu Á nói chung và nước ta nói riêng, đầu tư đa tài sản vẫn chưa phổ biến, bởi nhiều người vẫn giữ cách tiếp cận “ưu tiên sân nhà” và tập trung vào thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, theo Geoff Lunt, chuyên viên cấp cao phụ trách sản phẩm, mảng Trái phiếu thuộc bộ phận Quản lý tài sản của Tập đoàn HSBC, chìa khóa để đạt được thành công trong đầu tư là phải vượt qua cách hành xử theo cảm tính, tham gia vào các hoạt động đầu tư với mức độ chấp nhận rủi ro của chúng ta trong từng giai đoạn của cuộc đời.
Khi người chơi cờ sở hữu các quân cờ hậu, tượng, mã và chúng đang sẵn sàng tấn công, thì cũng giống như chúng ta trong thế giới đa tài sản đang định vị những tài sản có tính rủi ro của mình. Khi người chơi cờ điều khiển tốt và xe “nhập thành” để bảo vệ vua, cũng giống như chúng ta ra quyết định thay đổi danh mục tài sản trên khắp thế giới nhằm bảo vệ túi tiền của mình. Cần lưu ý rằng giá trị và bất kỳ thu nhập từ hoạt động đầu tư nào cũng có thể giảm xuống hoặc tăng lên và nhà đầu tư có khả năng không lấy lại được số tiền bỏ ra ban đầu. Bởi thế, cả việc định vị và định giá các khoản đầu tư đều quan trọng. Giá trị tuyệt đối của một khoản đầu tư cũng có tầm quan trọng tương đương với giá trị tương đối đến từ những động thái tiềm năng, vị thế hiện tại và giá trị của nó trong mắt đối thủ. Những nhà đầu tư giỏi nhất thỉnh thoảng có những bước đi táo bạo, nhưng chiến lược để chiến thắng luôn luôn khởi nguồn từ quy trình ra quyết định kỹ càng, hoặc từ những nền tảng được chuẩn bị cho tất cả các bước đi.
Emanuel Lasker, nhà toán học, triết học và là kỳ thủ người Đức vô địch cờ vua thế giới suốt 27 năm (từ 1894 tới năm 1921), đã nói: “Trên bàn cờ, những lời dối trá hay thói đạo đức giả không tồn tại được lâu”. Cũng như khi chơi cờ, việc vượt qua cách hành xử theo cảm tính là chìa khóa mang đến thành công lâu dài trong đầu tư. Kiểu đi tắt, sự ngạo mạn và tự lừa dối bản thân không bao giờ phát huy tác dụng. Cả người chơi cờ lẫn người quản lý danh mục đầu tư đa tài sản phải nhận thức được những sai lầm dễ mắc phải và tránh kiểu hành xử cứng nhắc, cảm tính, mang tính quy chụp.
Tầm nhìn rộng về trò chơi
Người chơi cờ hiểu rõ mỗi quân cờ trong tay có thể làm được gì và đánh giá được giá trị của chúng tại mỗi thời điểm của trò chơi. Trong khuôn khổ đầu tư đa tài sản, điều này được diễn giải bằng việc xác định được môi trường đầu tư cơ bản. Sau đó, mục tiêu là kết hợp các loại tài sản khác nhau thành danh mục đầu tư đa dạng và hiệu quả, nơi mỗi tài sản đều được định vị rõ để ứng biến trước những biến cố có thể đến từ thị trường.
Chiến lược
Người chơi cờ và nhà đầu tư giống nhau ở chỗ họ đều biết rằng chiến lược chính là điểm cốt yếu. Mục đích cao nhất là đi trước đối thủ. Thay vì dựa vào kinh nghiệm trong quá khứ và hy vọng rằng lịch sử sẽ lặp lại, nhà đầu tư cần xây dựng chiến lược dựa trên những dự tính về rủi ro, lợi nhuận và sự tương quan giữa các loại tài sản. Cách tiếp cận nhìn về phía trước để xây dựng danh mục đầu tư đã tạo nên sự khác biệt giữa phân bổ tài sản hiệu quả và cách tiếp cận “lập ra rồi quên đi” theo kiểu truyền thống.
Phản ứng nhanh nhạy trước đối thủ
Trên bàn cờ, tình thế có thể thay đổi chỉ qua vài nước đi, buộc người chơi phải phản ứng linh hoạt để thay đổi và tận dụng cơ hội, đồng thời phải đảm bảo việc phòng thủ. Nhà đầu tư thì cần năng động để có thể phản ứng trước những chuyển biến của điều kiện kinh tế vĩ mô, tâm lý thị trường và xu thế.
Không “thí tốt” nếu không có lý do thích đáng
Các phân tích cho thấy, việc phân bổ tài sản quyết định đến hơn 90% mức lợi nhuận của một danh mục đầu tư. Vậy nên, khi đã phân bổ tài sản hợp lý, nhà đầu tư không cần ra những quyết định “thí chốt” nếu không xảy ra điều gì bất ngờ.
Giữ vua an toàn
Quản lý rủi ro cũng quan trọng như việc quản lý năng lực hoạt động. Các giải pháp đa tài sản cần phù hợp với mức độ chấp nhận rủi ro của mỗi cá nhân. Một danh mục đầu tư được quản lý hiệu quả với cách tiếp cận năng động phải bao gồm kiểm soát rủi ro liên tục và phân tích danh mục một cách chi tiết.
Chiếu bí…
Theo Geoff Lunt, vẫn có điểm khác biệt giữa người chơi cờ và nhà đầu tư đa tài sản. Trong cờ vua, điều thần kỳ không xảy ra khi bị chiếu bí và người chơi giỏi nhất cũng không thể thắng trong mọi ván cờ. Còn với nhà đầu tư, trò chơi không kết thúc tại thời điểm bị chiếu bí; “bàn cờ đầu tư” có thể liên tục được thiết lập lại. Luôn giữ sự khiêm tốn, tiếp tục học hỏi và nhìn về phía trước, chủ động và cẩn trọng, chúng ta có thể giữ cho ván cờ tiếp tục theo hướng có lợi.
- Tuấn Thành
