Tháng 9, thị trường chứng khoán đã có khởi đầu không thể tốt hơn, khi tiếp nối thành công những ngày bứt phá bất ngờ cuối tháng Tám để chốt tại 788,73 điểm, rất gần với mốc đỉnh cũ (792,98 điểm). VN-Index, vì vậy, một lần nữa tiệm cận mốc điểm cao nhất năm và cũng là mức cao nhất trong gần 10 năm qua. Về mặt điểm số, đây dĩ nhiên là một tín hiệu tích cực, nhưng nhìn chung VN-Index đang đi lên chủ yếu dựa vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Dù một số cổ phiếu đầu cơ cũng “tạo sóng” và thu hút được nhiều nhà đầu tư mạo hiểm, nhưng điểm nhấn cho đợt tăng điểm những ngày vừa qua vẫn là nhóm bluechip, đặc biệt là các cổ phiếu ngân hàng. Việc nhóm này lần lượt tăng giá đã giúp chỉ số VN30-Index xác lập kỷ lục mới trong phiên đầu tháng 9 (774,06 điểm). Một khi chỉ phụ thuộc vào nhóm cổ phiếu lớn như vậy, thị trường rất dễ quay đầu giảm điểm khi hoạt động chốt lời diễn ra dồn dập, mà giai đoạn VN-Index rớt mạnh từ đỉnh xuống vùng 760 điểm trước đó không lâu là ví dụ. Tất nhiên, với cái nhìn lạc quan, VN-Index đang ở trong xu hướng tăng trung hạn và sự đột phá mạnh mẽ của nhóm bluechip chính là điều kiện cần để chỉ số này có thể vượt qua vùng kháng cự 790-800 điểm và chinh phục các mốc cao hơn.
Tháng 9 cũng là quãng thời gian có nhiều thông tin có thể tác động đến thị trường chứng khoán. Trên thế giới, đó là sự biến động của giá dầu, giá vàng, đặc biệt là hoạt động công bố lãi suất đồng USD của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ; còn trong nước là kỳ tái cơ cấu danh mục theo quý của các quỹ ETF. Sức ảnh hưởng của khối ngoại không còn quá lớn, nhưng nếu cộng hưởng với thị trường (khi suy giảm) cũng tạo ra áp lực không nhỏ với các chỉ số. Dù vậy, nhiều khả năng thị trường vẫn duy trì được đà tăng trong trung hạn, các đợt điều chỉnh ngắn hạn khó thể phá vỡ xu hướng này. Một phần, đây là thời điểm nhiều nhà đầu tư trung và dài hạn chuẩn bị lựa chọn cổ phiếu để đón đầu kết quả kinh doanh quý IV và cả năm 2017 của các doanh nghiệp niêm yết.
Tình hình kinh tế vĩ mô nước ta nhìn chung khá tích cực, hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết những tháng cuối năm nhiều khả năng tiếp tục tăng trưởng, trong đó việc các ngân hàng đẩy mạnh cho vay cũng là một tác nhân đáng kể hỗ trợ cho doanh nghiệp. Ngoài ra, hoạt động thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp được đẩy mạnh trong thời gian tới có thể giúp nhiều cổ phiếu “nổi sóng”. Hay ít ra, cũng thêm sức sống cho những cổ phiếu thanh khoản kém lâu nay do lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng quá ít. Cần nhắc lại là thanh khoản những ngày qua thực sự là điểm trừ, khi có quá ít phiên giao dịch có giá trị trên 4.000 tỉ đồng. Chỉ khi thanh khoản được cải thiện, đồng thời khối ngoại duy trì mua ròng thì xu hướng tăng điểm mới trở nên chắc chắn.
Thị trường trong ngắn hạn khó có sự đột biến, có chăng chỉ là hoạt động “dò đỉnh” và chỉ số sẽ dao động trong biên độ hẹp. Nhà đầu tư cá nhân, vì vậy, có lẽ chỉ nên quan tâm đến những cổ phiếu cụ thể và kiếm tìm cơ hội. Lựa chọn được một cổ phiếu tốt và đang được định giá dưới giá trị thực luôn là tiền đề cho những khoản lợi nhuận cao trong tương lai, dù đôi khi chúng cũng thách thức sự kiên nhẫn của nhà đầu tư. Quy luật cung – cầu trên thị trường chứng khoán khá là cảm tính và có lúc phụ thuộc hoàn toàn vào sự chuyển dịch của dòng tiền chứ không dựa trên các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp. Cổ phiếu của các doanh nghiệp có vẻ “bê bết” nhưng đang được dòng tiền tập trung hoàn toàn có thể tăng vài chục phần trăm mỗi tuần, trong khi cổ phiếu tốt lại tỏ ra khá èo uột…
- Ngọc Khang
