Hai kỷ lục về giá tranh của Wassily Kandinsky, một trong những ông tổ của hội họa trừu tượng phương Tây đã được lập trong một phiên đấu giá tại nhà Sotheby’s London ngày 21-6 vừa qua.
Trong phiên đấu giá các tác phẩm thời kỳ Ấn tượng và hiện đại ngày 21-6, doanh số đạt được là hơn 161 triệu USD, cao hơn mong đợi của nhà Sotheby’s dù chỉ có 74% tác phẩm được rao có người mua. Ba trong số đó có giá cao hơn 20 triệu USD, và hai là tranh của Wassily Kandinsky. Bức thứ nhất có tên Murnau – phong cảnh với ngôi nhà xanh, được coi là một trong những tác phẩm quan trọng của Kandinsky, được vẽ năm 1909 với ngôn ngữ Biểu hiện Đức. Đó là thời điểm mà ông đang chuyển đổi từ hội họa biểu hình sang trừu tượng, cũng là thời điểm cho thấy một sự thay đổi triệt để trong lịch sử phát triển của mỹ thuật phương Tây thế kỷ XX. Đây là lần đầu tiên bức tranh được đưa ra đấu giá dù nó thuộc một bộ sưu tập tư nhân từ thập niên 1920. Murnau – phong cảnh với ngôi nhà xanh cho thấy những ảnh hưởng của Paul Cézanne thể hiện ở sự phá bỏ hình thức và bố cục mặt tranh, cũng như sự nghiên cứu của tác giả đối với bảng màu của trào lưu Dã thú và cả ảnh hưởng của Vincent van Gogh về mặt biến hóa cảnh quan. Làng Murnau ở vùng Bavaria (Đức) với phong cảnh núi rừng trùng điệp bao quanh là nơi Kandinsky thích đến vẽ vào mùa hè 1908. Tác phẩm này được gõ búa cuối cùng với giá 26,6 triệu USD, một kỷ lục mới đối với tranh Kandinsky.
Thế nhưng kỷ lục đó không tồn tại lâu. Chỉ vài phút sau, một tác phẩm khác của Kandinsky là Bức tranh với những nét trắng đã khiến nổ ra một cuộc tranh đua giữa Patti Wong, người phụ trách khu vực châu Á của Sotheby’s với James Mackie, trưởng bộ phận Ấn tượng – hiện đại của Sotheby’s London và một người đặt giá giấu tên. Kết quả là người giấu tên đó đã thắng khi chốt giá ở mức 41,6 triệu USD. Được vẽ năm 1913, Bức tranh với những nét trắng được coi là đã đánh dấu một giai đoạn phát triển chủ yếu của hội họa trừu tượng. Cũng trong năm này, Kandinsky đã vẽ một loạt tranh đáng chú ý nhất trong lịch sử mỹ thuật phương Tây đầu thế kỷ XX. Điều hy hữu là vào năm 1974, Bảo tàng Tretyakov ở Moskva đã đổi bức tranh cho ông William Hack – một nhà sưu tập ở Cologne (CHLB Đức) để lấy những tài liệu được cho là có liên quan đến cuộc Chiến tranh lạnh. Có lẽ giới chức có trách nhiệm về mỹ thuật ở Liên Xô lúc đó không đánh giá cao Kandinsky!
- Ngã Văn
