Hoa Kỳ hôm thứ Năm 8-10 công bố tăng gấp bốn lần viện trợ cho Việt Nam, Malaysia, Philippines và Indonesia thúc đẩy năng lực hành pháp trên Biển Đông.
Tuy vậy, Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng động thái này không liên quan đến tranh chấp hàng hải gay gắt trong khu vực với Bắc Kinh.
Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ William Brownfield cho biết hơn 100 triệu USD viện trợ sẽ dành cho việc thực thi pháp luật hàng hải cho bốn quốc gia này. Đây là mức tăng lớn từ cam kết 25 triệu USD ban đầu do Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry thông báo hồi tháng 12-2013.
“Sáng kiến này hoàn toàn minh bạch. Chúng tôi không làm gì khuất tất” – ông Brownfield cho biết một tuần sau chuyến thăm Việt Nam, Indonesia và Philippines.
Theo ông, một quốc gia có năng lực thực thi pháp luật hàng hải tốt hơn sẽ có khả năng giải quyết những vấn đề khác nữa, nhưng đó không phải là mục đích của sáng kiến này.
Trung Quốc từng khẳng định chủ quyền hầu hết Biển Đông, tuyến đường thủy quan trọng trong thương mại toàn cầu, trong khi Việt Nam, Brunei, Malaysia, Philippines và Đài Loan cũng tuyên bố chủ quyền.
Trong một diễn biến khác, hôm 9-10 Bắc Kinh đã nhanh chóng phản ứng về việc hải quân Hoa Kỳ có thể điều tàu chiến vào khu vực 12 hải lý quanh đảo nhân tạo của Trung Quốc.
Báo Financial Times hôm 8-10 dẫn lời quan chức Hoa Kỳ giấu tên nói chiếc tàu chiến đầu tiên có thể vào trong vùng 12 hải lý quanh đảo nhân tạo của Trung Quốc khoảng hai tuần tới.
Nếu điều này xảy ra, đây sẽ là lần đầu tiên kể từ 2012 hải quân Hoa Kỳ có hành động thách thức trực diện tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông thông qua hoạt động mà Lầu Năm Góc gọi là thực thi tự do hàng hải.
Đ.N (DNSGCT)
